Jerzy Albert Lefeld (ur. 17 stycznia 1898 w Warszawie, zm. 22 lutego 1980 tamże) – polski pianista, kompozytor i pedagog.
Życiorys Urodził się w rodzinie Karola i Heleny ze Szneidrów. Muzyki uczył się początkowo u L. Prüfferowej i S. Judyckiego (fortepian). Od 1908 roku kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie, gdzie ukończył studia pianistyczne w klasie Aleksandra Michałowskiego (1916) i kompozycji pod kierunkiem Romana Statkowskiego (1917). Z uczelnią tą i późniejszym konserwatorium związał się od razu wieloletnią współpracą pedagogiczną (1917–1939), z przerwą w latach 1919–1920 gdy służył w Wojsku Polskim.
W latach 1924–1926 współpracował także z eksperymentalnym studiem radiowym w Warszawie, a od 1926 już z Polskim Radiem (m.in. jako członek Małej Orkiestry PR prowadzonej przez J. Ozimińskiego). W latach 1941–1944 zajmował się pedagogiką, koncertował w kawiarniach i w domach prywatnych. Po wojnie do 1971 prowadził klasę fortepianu w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. W czasie ponad 60-letniej działalności pedagogicznej wykształcił 40 pianistów, jego uczniami byli m.in. Witold Lutosławski, Stefan Kisielewski, Witold Małcużyński, Jerzy Maksymiuk.
Lefeld był wybitnym pianistą-kameralistą, mającym ogromną zdolność gry a vista. Akompaniamentem zajmował się już w młodości, towarzysząc swojemu ojcu, tenorowi-amatorowi. W latach 1917–1926 wystąpił z Stanisławem Barcewiczem na ponad 100 koncertach. Lista artystów, z którymi występował, zawiera nazwiska ponad 50 śpiewaków (m.in. Stanisława Korwin-Szymanowska, Ada Sari, Ewa Bandrowska-Turska, Wanda Wermińska, Wiktor Brégy, Vittoria Calma, Alfred Orda, Bogdan Paprocki, Andrzej Hiolski, Stefania Woytowicz, Jerzy Artysz) i około 30 różnych instrumentalistów (m.in. Carl Flesch, Paul Hindemith, Ida Haendel, Zino Francescatti, Ruggiero Ricci, Irena Dubiska, Eugenia Umińska, Wacław Kochański, Wanda Wiłkomirska, Konstanty Andrzej Kulka). Grał również w duetach fortepianowych z Zofią Rabcewiczową (nagranie m.in. Ronda C-dur na 2 fortepiany Chopina), Romanem Maciejewskim, Marią Wiłkomirską, Władysławem Szpilmanem.
Brał udział w koncercie kompozytorskim Grażyny Bacewicz 10 maja 1934 w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. Akompaniował jej wtedy podczas wykonania utworów: Kaprys nr 1, Pieśń litewska, Kaprys nr 2, Andante i Allegro oraz Temat z wariacjami. Strony z nutami przewracał mu wtedy Witold Lutosławski.
Od 25 czerwca 1927 był mężem Stefanii Siweckiej.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ulicy Młynarskiej (aleja 26, grób 17)śp. Jerzy Lefeld.
Twórczość Jako kompozytor debiutował 2 symfoniami wykonanymi w Filharmonii Warszawskiej: I Symfonią (1919), którą dyrygował Zdzisław Birnbaum oraz II Symfonią (1925), pod dyrekcją Józefa Ozimińskiego. Obie symfonie przypominano w latach 70. w wykonaniu Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Telewizji: I symfonię w 1978, pod dyr. Jerzego Maksymiuka,II symfonię w 1979, pod dyr. Wojciecha Michniewskiego.
W dorobku kompozytorskim Lefelda znajdują się utwory orkiestrowe, kameralne, wokalne i wokalno-instrumentalne, a także wyciągi fortepianowe obu koncertów Fryderyka Chopina, I Koncertu skrzypcowego Karola Szymanowskiego, Strasznego dworu Stanisława Moniuszki, poematów symfonicznych Stanisław i Anna Oświęcimowie i Epizod na maskaradzie Mieczysława Karłowicza.
Wybrane kompozycje (na podstawie materiałów źródłowych)
I Symfonia f-moll op. 2, wersja 1. na orkiestrę (1917) Sekstet smyczkowy Es-dur op. 3 (1919) II Symfonia e-moll op. 5, wersja 1. na orkiestrę (1921) Cztery pieśni op. 4 na głos z fortepianem (1921–1923) Trzy preludia op. 6 na fortepian (1936) Nokturn op. 7 na fortepian (1943) Osiem utworów dla dzieci op. 8 na fortepian (1945) Jesień op. 11 nr 2 na fortepian (1945) Dwa mazurki op. 9 na fortepian (1947) Zachowaj mnie u swoich drzwi op. 10 nr 1 na głos z fortepianem (1947) Cóż jest prócz nieba op. 10 nr 2 na głos z fortepianem (1948) Krakowiak op. 11 nr 1 na fortepian (1948) Kołysanka op. 11 nr 3 na fortepian (1948) Cztery sonety krymskie op. 15 na baryton i orkiestrę symfoniczną (1964) Sonet „Błogosławieństwo” op. 14 na baryton, orkiestrę smyczkową i harfę (1967) I Symfonia f-moll op. 2, wersja 2. na orkiestrę (1969–1976) II Symfonia e-moll op. 5, wersja 2. na orkiestrę (1969–1976) Intermezzo symfoniczne op. 16 na orkiestrę (1970) Odchodzę, wersja 1., pieśń na głos solowy i fortepian (1970) Odchodzę, wersja 2., pieśń na głos solowy i orkiestrę (1970) Mazurek-impromptu na fortepian (1976) Preludium na fortepian (1977)
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (15 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) „za zasługi na polu rozwoju sztuki”. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal 10-lecia Polski Ludowej (7 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 7 stycznia 1955 r. nr 0/31 na wniosek Komitetu do Spraw Radiofonii „Polskie Radio”.
Nagrody Nagroda Państwowa II stopnia za wybitną działalność w dziedzinie akompaniamentu (1955) Nagroda muzyczna miasta Warszawy (1957) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1965)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Polscy pianiści klasyczni Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Zmarli w 1980