thumb|220px Charles Nodier, właśc. Jean-Charles-Emmanuel Nodier (ur. 29 kwietnia 1780 w Besançon, zm. 27 stycznia 1844 w Paryżu) – francuski pisarz i krytyk literacki, jeden z prekursorów romantyzmu we Francji.
Życiorys Był nieślubnym synem byłego oratorianina Antoine'a Nodiera, wybranego w 1790 merem Besançon, i jego służącej Suzanne Paris. Uczył się w kolegium oratoriańskim w rodzinnym mieście, następnie w Salins i Lyonie. Jego ojciec pragnął, by syn zdobył gruntowne wykształcenie i osobiście zajął się nauczaniem go łaciny, jak również rozbudził zainteresowanie literaturą, matematyką, botaniką i entomologią.
Chociaż Nodier był jeszcze dzieckiem, jego ojciec regularnie zabierał go do radykalnych klubów w czasie rewolucji francuskiej, gdzie chłopiec wygłaszał uprzednio współprzygotowane z nim przemówienia patriotyczne. Ten okres późniejszy krytyk literacki uważał za kluczowy dla rozwoju jego osobowości i republikańskich poglądów politycznych. 28 lipca 1794 Nodier zyskał lokalną popularność wygłaszając w czasie spotkania w dawnym kościele św. Magdaleny przemówienie na cześć Josepha Bary i Josepha Viali.
Początek działalności literackiej W październiku 1798, w trakcie studiów, został bibliotekarzem, jednak porzucił pracę z powodów politycznych. W tym czasie zaczął publikować pierwsze prace krytycznoliterackie poświęcone twórczości Shakespeare'a, wiersze oraz eseje z pogranicza polityki i literatury. W 1800 wrócił do pracy w bibliotece. Od 1804 zaczął tworzyć opowiadania fantastyczne, utrzymane w konwencji koszmarów sennych, majaczeń i halucynacji.
Od 1808 prowadził w Dole kurs wiedzy o literaturze, gdzie poznał swoją przyszłą żonę Désirée Charve. W 1808 napisał Rozumowy słownik francuskich wyrazów dźwiękonaśladowczych i nawiązał kontakty z pisarzami angielskimi – Herbertem Croftem i Mary Hamilton. W 1813 wyjechał razem z wojskami napoleońskimi do dzisiejszej Lublany, również na stanowisko szefa biblioteki. Rozpoczął tam pracę dziennikarską i naszkicował powieść Jan Sbogar. Wrócił do Paryża w rok później i podjął pracę w redakcji Le Journal des Débats oraz w dzienniku rojalistycznym Biały Sztandar. W 1822 otrzymał Legię Honorową.
Romantyk W 1820 zadebiutował jako dramatopisarz, wystawiając w Teatrze Porte Saint Martin sztukę Wampir, zainspirowaną angielskim gotycyzmem. W tym samym duchu utrzymane były jego kolejne opowiadania. Od 1821 prowadził kolumnę literacka w La Quotidienne, recenzując współczesne dzieła autorów francuskich oraz przybliżając czytelnikom twórczość pisarzy renesansowych oraz Waltera Scotta. Od 1824 przewodził nieformalnej grupie twórców sprzeciwiających się zasadom literackiego klasycyzmu, do której należeli Wiktor Hugo, Aleksander Dumas (ojciec), Alfred de Musset i inni młodzi autorzy romantyczni. Z czasem jednak Nodier sam znalazł się w opozycji do wymienionych autorów. W recenzjach publikowanych w Revue de Paris negatywnie ocenił m.in. utwór Hugo Ostatni dzień skazańca.
W 1833, po dwóch nieudanych próbach, otrzymał fotel członka Akademii Francuskiej.
Zmarł w 1844 i został pochowany na cmentarzu Père-Lachaise.
Dzieła literackie oraz publicystyka 1798: Dissertation sur l'usage des antennes dans les insectes 1800: Pensées de Shakespeare extraites de ses ouvrages 1801: Bibliographie entomologique 1802: La Napoléone (pamflet) 1802: Stella ou les proscrits 1803: Le peintre de Salzbourg, journal des émotions d’un cœur souffrant 1804: Prophétie contre Albion 1804: Essais d’un jeune barde 1806: Les Tristes, ou mélanges tirés des tablettes d'un suicidé 1808: Dictionnaire des onomatopées françaises 1808: Apothéoses et imprécations de Pythagore 1810: Archéologie ou système universel des langues 1812: Questions de littérature légale 1815: Histoire des sociétés secrètes de l'armée 1815: Napoléon et ses constitutions 1816: Le vingt et un janvier 1818: Jean Sbogar 1819: Thérèse Aubert 1820: Le Vampire 1820: Mélanges de littérature et de critique 1820: Adèle 1820: Voyages pittoresques et romantiques dans l'ancienne France 1820: Romans, nouvelles et mélanges 1821: Smarra, ou les démons de la nuit 1821: Promenade de Dieppe aux montagnes d’Écosse 1821: Le Délateur 1821: Bertram, ou le château de Saint-Aldobrand 1822: Trilby ou le Lutin d'Argail 1823: Essai sur le gaz hydrogène et les divers modes d'éclairage artificiel 1823: Dictionnaire universel de la Langue française 1826: Bibliothèque sacrée grecque-latine de Moïse à saint Thomas d'Aquin 1828: Faust 1829: Mélanges tirés d’une petite bibliothèque 1830: Histoire du roi de Bohême et de ses sept châteaux 1830: De quelques phénomènes du sommeil 1831: Souvenirs, épisodes et portraits pour servir à l'histoire de la Révolution et de l'Empire 1832: La Fée aux miettes, wyd. polskie Wróżka Okruchów 1832: Mademoiselle de Marsan 1832: Jean-François les Bas-bleus 1832: Rêveries littéraires, morales et fantastiques 1832: Souvenirs de la jeunesse 1833: Le dernier banquet des Girondins 1833ː Le Combe de l'homme mort 1833: Trésors des fèves et fleurs des pois 1834: Notions élémentaires de linguistique 1834: Du langage factice appelé macaronique 1834: M. Cazotte 1835: La Péninsule, tableau pittoresque 1835-1836: La Saône et ses bords 1836-1837: La Seine et ses bords 1837-1840: Paris historique 1837: Inès de Las Sierras 1838: Les quatre talismans et la légende de sœur Béatrix 1839: La neuvaine de la chandeleur et de Lydie 1840: Souvenirs et portraits de la Révolution 1842: Description raisonnée d'une jolie collection de livres 1844: Journal de l'expédition des Portes de Fer 1844: Franciscus Columna
Bibliografia
Linki zewnętrzne Charles Nodier – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Akademii Francuskiej Kategoria:Dramaturdzy francuskojęzyczni Kategoria:Francuscy dramaturdzy XIX wieku Kategoria:Francuscy dziennikarze Kategoria:Francuscy krytycy literaccy Kategoria:Francuscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Francuscy publicyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Besançon Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu Kategoria:Prozaicy francuskojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1780 Kategoria:Zmarli w 1844