Anna Helena Józefa Maria Róża Branicka-Wolska, ps. AK „Późna” (ur. 27 listopada 1924 w Wilanowie, zm. 13 maja 2023 w Warszawie) – córka Adama Branickiego, właściciela pałacu w Wilanowie (opiekuna historycznych zbiorów sztuki), potomkini targowiczanina – hetmana Franciszka Ksawerego Branickiego, jedna z bohaterek książki nt. udziału kobiet w powstaniu warszawskim pt. Dziewczyny z powstania (rozdz. Anna, hrabianka w AK).
Życiorys Była drugą córką Adama Branickiego i Marii Beaty Antoniny Potockiej.
Przed II wojną światową uczęszczała do Gimnazjum Żeńskiego Fundacji im. Wandy z Posseltów Szachtmajerowej. Mieszkała w prawym skrzydle pałacu w Wilanowie (skrzydło centralne zajmowało muzeum), którego właścicielem był jej ojciec. Po wybuchu II wojny światowej w pałacu rodzina zorganizowała szpital polowy, który Anna prowadziła z matką i siostrami. We wrześniu 1944 r. Braniccy zostali ewakuowani do Nieborowa, skąd 21 stycznia 1945 r. została wywieziona przez NKWD na Łubiankę, a następnie do obozu internowania w Krasnogorsku. We wrześniu 1947 została zwolniona i 12 października wróciła do Warszawy, ale jeszcze przez jakiś czas od powrotu była przetrzymywana przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.
Po uwolnieniu podjęła trud adaptacji do nowych stosunków w Polsce Ludowej. Jej pochodzenie utrudniało integrację, była uznawana za „wroga ludu”. W 1948 podjęła pracę w Bibliotece Instytutu Badań Literackich. Studiowała socjologię początkowo na Uniwersytecie Jagiellońskim, następnie na Uniwersytecie Warszawskim. Studia ukończyła w 1954.
Była ostatnią żyjącą przedstawicielką rodziny Branickich, noszącą rodowe nazwisko.
Została pochowana w kaplicy w podziemiach kościoła św. Anny w Wilanowie.
Życie prywatne 13 listopada 1954 roku wyszła za mąż za Tadeusza Wolskiego.
Publikacje W 1990 roku wydała książkę Listy niewysłane (wznowienia: 1993, 2012) – wspomnienia spisane w czasie zesłania w formie listów do ukochanego (Janusz Radomysky, ps. „Cichy”), wywiezionego po powstaniu do obozu jenieckiego. Jej wspomnienia z okresu II RP, z lat wojny i okresu powojennego opublikowano również w zbiorze pt. Dziewczyny z powstania. Prawdziwe historie (2014). W styczniu 2016 r. ukazała się książka pt. Miałam szczęśliwe życie. Ostatnia z Branickich.
Odznaczenia W 2009 odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich W 2010 odznaczona francuską Legią Honorową za uratowanie francuskiego oficera (Bernard de Roquefeuil) w czasie II wojny światowej
Uwagi
Przypisy (wszystkie wydania: 1990, 1993, 2016)
(fragmenty i komentarze)
Linki zewnętrzne Anna Branicka-Wolska - relacja biograficzna. Ośrodek KARTA
Kategoria:Absolwentki Gimnazjum Żeńskiego im. Wandy z Posseltów Szachtmajerowej Anna Branicka-Wolska Kategoria:Kobiety – powstańcy warszawscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilanowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary represji dokonanych przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w Polsce 1939–1989 Kategoria:Pochowani w kościele św. Anny w Wilanowie Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie Łubianki Kategoria:Polscy socjolodzy Kategoria:Polscy zesłańcy w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich 1944–1991 Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 2023 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej