thumb|250px|Mapa Szwajcarii z czasów rzymskich
W czasach starożytnych obszary obecnej Szwajcarii były zamieszkane przez Retów i Celtów. Na przełomie II i I wieku p.n.e. w dolinie rzeki Aare osiedliło się celtyckie plemię Helwetów. W 58 p.n.e. Helwetia została włączona do Galii. W połowie V wieku południowo-zachodnie terytorium współczesnej Szwajcarii znalazło się pod panowaniem Burgundów, a północno-wschodnie – Alemanów. W latach 534–535 Helwetia została zajęta przez państwo Franków. W IX wieku podzielona pomiędzy Królestwem Burgundii a Niemcami. Od lat 1032–1034 w całości przeszła pod władzę cesarzy. W XI–XIII wieku na obszarze Szwajcarii nastąpił rozwój lokalnych świeckich i duchownych struktur władzy. W drugiej połowie XIII wieku w południowo-zachodniej Szwajcarii panowała dynastia hrabiów sabaudzkich, a na północnym wschodzie Habsburgowie.
Związek Szwajcarski thumb|250px|Rozwój terytorialny Szwajcarii XIII–XVI wiek thumb|250px|Jan Kalwin Początki tworzenia państwa Szwajcarskiego sięgają XIII wieku. W 1291 prakantony Uri, Schwyz i Unterwalden zawarły Akt Konfederacji Szwajcarskiej, który przyczynił się do powstania Związku Szwajcarskiego. Akt z 1291 między tzw. leśnymi kantonami stanowił sojusz obronny w przypadku agresji zewnętrznej.
Działania, polegające na wewnętrznej konsolidacji terytorialnej i toczenie walk z cesarstwem, miały na celu uniezależnienie od Habsburgów. Te dążenia znalazły swoje odzwierciedlenie w legendach o przysiędze na Rutli, Wilhelmie Tellu i Winkelriedzie. Przez cały XIV wiek Szwajcarzy prowadzili wojny z Habsburgami, zwyciężając w następujących bitwach: 1315 – pod Morgarten, 1386 – pod Sempach 1388 – pod Nafels.
Skutkiem zwycięstw stało się utrwalenie niezależności politycznej Szwajcarów. W latach 1332–1353 do Związku Szwajcarskiego przystąpiły następujące kantony: Berno, Glarus, Lucerna, Zug, Zurych. Ten ostatni w 1436 wszedł w ostry spór o hrabstwo Toggenburg z kantonem Schwyz, popieranym przez Glarus, Uri i Unterwalden, który doprowadził do wojny. Zurych uzyskał pomoc księcia Fryderyka III Habsburga, a następnie króla Francji Karola VII. Po kilkunastu latach bratobójczych wojen, dzięki mediacji burmistrza Augsburga Piotra von Argun, Zurych otrzymał część spornych terenów, w zamian za co zerwał swe kontakty z Austrią. Zachowało to jedność federacji, która mogła dalej się rozwijać.
W 1451 pod zwierzchność Zurychu, Lucerny i Glarus przeszło dobrowolnie zasobne opactwo Sankt Gallen. Trzy lata później te same miasta wzięły wspólnie pod opiekę samo miasto St. Gallen, będące żywym ośrodkiem międzynarodowego handlu suknem. W 1457 pod opiekę Zurychu przeszła Szafuza. W latach 60. i 70. XV w. związek toczyła zażarte wojny z Burgundami, zakończone ostatecznie klęskami tych drugich w bitwach pod Morat w czerwcu 1476 oraz pod obleganym nieskutecznie przez Karola Śmiałego Nancy w styczniu roku następnego.
W 1499, po klęsce wojsk króla Maksymiliana I Habsburga w bitwie pod Dornach, Związek Szwajcarski został uznany przez cesarstwo. W latach 1501–1513 związek został poszerzony o kantony: Appenzell, Bazylea, Gryzonia (jako sprzymierzeniec), Szafuza (jako dwunasty pełnoprawny kanton). W latach 1500–1515 na skutek udziału w wojnach włoskich do Związku Szwajcarskiego przyłączone zostały m.in.: Locarno, Lugano, Valtellina nad Adygą (do 1797). Ekspansja terytorialna Szwajcarii została zakończona w 1515 wskutek przegranej bitwy pod Marignano, w której zwyciężyła koalicja Republiki Weneckiej i Francji.
Reformacja W XVI wieku Szwajcaria stała się jednym z centrów reformacji. Uldrich Zwingli i Jan Kalwin prowadzili swoją działalność w miastach, będących siedzibą władz lokalnych. Wojny religijne doprowadziły w 1531 do podziału wyznaniowego Szwajcarii. W 1648 niepodległość Szwajcarii została potwierdzona przez pokój westfalski. W drugiej połowie XVII wieku Szwajcaria przygarnęła hugenockich uciekinierów z Francji, wskutek czego odnotowała wzrost gospodarczy, bowiem Hugenoci trudnili się przeważnie rzemiosłem.
Rewolucja francuska Brak scentralizowanej władzy wywołał w XVIII wieku kryzys polityczny i społeczny. Władzę sprawowali bogaci mieszczanie i szlachta, co stało się główną przyczyną buntów reszty społeczeństwa. Pod wpływem nastrojów w sąsiedniej Francji w Szwajcarii dochodziło do powstania zrzeszeń o poglądach rewolucyjnych. W 1798 działacze liberalno-lewicowi w porozumieniu z rządem francuskim doprowadzili do wybuchu powstania w Vaud. Na skutek działań zbrojnych tzw. Stara Konfederacja Szwajcarska została zastąpiona nowym państwem o nazwie Republika Helwecka. Kryzys wewnętrzny ułatwił Francuzom interwencję w sprawy Szwajcarii. Napoleon Bonaparte narzucił jej nową konstytucję zwaną Aktem Mediacyjnym, która uzależniała Szwajcarów od Francji i wymusiła na nich udział w wojnach napoleońskich po stronie Napoleona. Niekorzystna dla Szwajcarii sytuacja polityczna spowodowała nasilenie w społeczeństwie nastrojów antyfrancuskich.
Neutralność 18 listopada 1813 rząd Szwajcarii ogłosił neutralność. 20 maja 1815 kongres wiedeński został jej gwarantem. W 1817 Szwajcaria przystąpiła do Świętego Przymierza, co spowodowało umocnienie się strony konserwatywnej. Spory pomiędzy katolikami a protestantami z jednej strony oraz pomiędzy liberałami a klerykałami z drugiej przyczyniły się do wybuchu wojny domowej 1847, w której zwyciężyła strona radykalna. W 1848 została przyjęta nowa demokratyczna konstytucja, na mocy której związek państw stał się państwem związkowym (od 1874 republika federacyjna) ze stolicą w Bernie.
Na przełomie XIX i XX wieku w Szwajcarii nastąpił prężny rozwój gospodarki. W strukturze przemysłu dominowały drobne przedsiębiorstwa. Rozwinęła się bankowość, turystyka zagraniczna, podniosła się stopa życiowa mieszkańców. Ponieważ Szwajcaria miała status państwa neutralnego, została dogodnym miejscem dla emigrantów politycznych (m.in. polscy wychodźcy popowstaniowi, polscy emigranci-socjaliści) oraz miejscem schronienia dla rewolucjonistów rosyjskich. Uczelnie szwajcarskie przyciągały młodzież polską z trzech zaborów. W końcu XIX wieku Szwajcaria zaczęła tworzyć swój system obronny, Redutę Centralną.
XX wiek thumb|250px|Posiedzenie końcowe Ligi Narodów w Genewie w 1926 Podczas pierwszej i drugiej wojny światowej Szwajcaria zachowała neutralność. W 1921 weszła do Ligi Narodów, siedzibą została Genewa. W międzywojniu krajem rządziły gabinety koalicyjne (najsilniejszą partią była Szwajcarska Partia Radykalno-Demokratyczna). Ogólnie Szwajcaria była państwem z silnym przemysłem, jednak przemysł rozwinął się w niektórych kantonach ze względu na ich położenie geograficzne, np. w Gryzonii, gdzie dominowały turystyka i hotelarstwo. Pomimo rozwoju tych gałęzi gospodarczych poziom bezrobocia w niektórych regionach był wysoki, co powodowało obawy przed emigrantami zarobkowymi (Überfremdung). W polityce zagranicznej, mimo kompromisów wobec narastającego w Europie faszyzmu, udało się Szwajcarii zachować neutralność, mimo prozachodnich sympatii. Od 1923 Helweci zacieśniali stosunki ekonomiczne i polityczne z Księstwem Liechtensteinu, wiążąc ten kraj z własnym na płaszczyźnie ekonomicznej i politycznej.
W latach 30. XX wieku Szwajcaria rozpoczęła przygotowania do obrony kraju, mając na uwadze, że jej terytorium (zwłaszcza między Jeziorem Bodeńskim a Bazyleą) może zostać wykorzystane w wojnie Niemiec (i ewentualnie Włoch) z Francją. W związku z powyższym postanowiono przygotować kraj do obrony okrężnej, aby być gotowym do odparcia ewentualnej agresji z każdego kierunku. W istocie jednak rozumiano, że ewentualna agresja może nadejść tylko ze strony Niemiec, a budowa fortyfikacji na granicy z Francją w Jurze, konfiskata wydanych „Rozmów z Hitlerem” Rauschninga czy nawoływanie prasy do powściągania krytyki wobec Niemiec miały być tylko demonstracjami neutralności. Od samego początku wojny uważano Niemców za agresorów, którzy w wyniku swojej bezwzględności rozpętali konflikt rezygnując z pokojowych negocjacji na temat Gdańska i Pomorza. Sama Polska cieszyła się przy tym wielką sympatią, a wyrazem poparcia dla jej postawy było powołanie organizacji charytatywnej „Pro Polonia” od początku konfliktuStephen Halbrook Szwajcaria i naziści. Jak alpejska republika przetrwała w cieniu III Rzeszy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2015, strony 28-31.. Wydany w Niemczech zakaz rozpowszechniania prasy szwajcarskiej ułatwił podjęcie decyzji o zakazie przywozu do Szwajcarii gazet Reichsdeutsche, Alemanne i Der Stürmer. Cenzurowano też niemieckie kroniki filmowe. Co jednak czekało Szwajcarię w przypadku zwycięstwa niemieckiego, obywatele tego kraju mogli usłyszeć samemu słuchając emitowanych przez radio niemieckich piosenek żołnierskich, wśród których znajdowała się ta o treści und die Schweiz, das Stachelschwein, nehmen wir am Heimweg ein! [a jak będziemy wracać do domu, po drodze podbijemy Szwajcarię, tego jeżozwierza!]Stephen Halbrook Szwajcaria i naziści. Jak alpejska republika przetrwała w cieniu III Rzeszy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2015, strona 113..
W czasie II wojny światowej na terenie Szwajcarii działał Międzynarodowy Czerwony Krzyż. W tym czasie ożywioną działalność prowadziły na jej terenie wywiady stron walczących, m.in. USA (Allen Dulles), z którym potajemnie współpracowało dowództwo armii szwajcarskiej. W 1940, po zajęciu Francji przez III Rzeszę, Szwajcaria została krajem, w którym internowano 43 tys. żołnierzy francuskich i polskich, przyjęto też – mimo wprowadzenia 1 września 1939 obowiązku wizowego – 51 219 uchodźców (w tym Tomasza Manna), co dało asumpt do nazwania kraju przepełnioną szalupą ratunkową:
W istocie rzeczy Szwajcaria odmawiała przyjmowania na swoje terytorium wyłącznie mężczyzn w wieku 16–60 lat (z wyjątkiem krótkiego okresu w sierpniu 1942, kiedy zarządzeniem Rady Związkowej nakazano ekstradycję wszystkich nielegalnych imigrantów; postanowienie to było jednak oprotestowywane, a nawet sabotowane przez część kantonów, w związku z czym w praktyce nie weszło w życie, a w okresie sierpień-grudzień 1942 do kraju wpuszczono 7899 osób, a 1949 odmówiono wstępu). Przyjęcie większej liczby uchodźców byłoby łatwiejsze, gdyby inne kraje neutralne lub alianckie zobowiązały się do ich późniejszego wpuszczania na swoje terytorium. Tymczasem w 1940 kraje alianckie przyjęły 170 osób, które opuściły Szwajcarię, w 1941 – 1201, a na początku 1942 – 148 (USA przyjęły odpowiednio zaledwie 32, 566 i 30 osób). Z kolei Niemcy, zirytowani faktycznym brakiem restrykcji w przyjmowaniu żydowskich uchodźców, których do Szwajcarii przedostało się ok. 10 tysięcy, określali Szwajcarów w swoich pismach propagandowych jako górskich semitów (Bergsemiten). Po kapitulacji Włoch, władze Szwajcarii przystały na przyjmowanie wszystkich uchodźców żydowskich z tego kraju, w wyniku czego tylko do końca 1943 przyjęto 7800 cywili, a ponadto 20 tys. włoskich żołnierzy. W 1944 konfederacja postanowiła przyjąć dodatkowo 14 tys. węgierskich Żydów, jednakże z uwagi na brak możliwości przewiezienia ich do Szwajcarii, konsul szwajcarski w Budapeszcie Carl Lutz, działający w podobny sposób jak Raoul Wallenberg, „ograniczył się” do wydawania szwajcarskich dokumentów, które dostały się w ręce 62 tys. ze 100 tys. uratowanych węgierskich Żydów. W lutym 1945 Szwajcaria przyjęła 1200 Żydów uwolnionych z Terezina. Jednocześnie, chcąc uniknąć napływu zbrodniarzy nazistowskich, zamknięto granicę z Niemcami.