thumb|Grób Michaiła Łomonosowa (, Ławra Aleksandra Newskiego w Petersburgu) Michaił (Michajło)– ze strony http://olomonosove.chat.ru. Wasiljewicz Łomonosow (ros. ; ur. w Denisówce koło Chołmogor, zm. w Sankt Petersburgu) – rosyjski uczony i poeta, prekursor chemii fizycznej, twórca Uniwersytetu Moskiewskiego.
Życiorys Pochodził z pomorskiej rodziny rybackiej, sam nauczył się czytać i pisać. Udało mu się wyjechać do Moskwy, gdzie ukończył szkołę podstawową, a następnie do Petersburga, gdzie chodził do gimnazjum. Jako wyróżniający się uczeń został wysłany na studia do Niemiec. Kształcił się na uniwersytecie w Marburgu (Hesja) pod kierunkiem znanego filozofa Christiana Wolffa. Po powrocie do Rosji objął stanowisko profesora chemii na Petersburskim Uniwersytecie Państwowym. Zorganizował przy uczelni nowoczesne laboratorium. W 1754 zainicjował powołanie państwowego uniwersytetu w Moskwie, który później został nazwany jego imieniem. Był członkiem Petersburskiej Akademii Nauk.
Jedną z jego czołowych zasług jest to, że 26 maja 1761 podczas obserwacji przejścia Wenus przed tarczą Słońca odkrył, że planeta ta posiada grubą i gęstą atmosferę"Encyklopedia Geograficzna Świata – Wszechświat; wyd. OPRES, Kraków 1997 r. ".
W swojej pracy naukowej łączył chemię z innymi naukami ścisłymi – fizyką i matematyką. Zajmował się teorią cząsteczek, zapoczątkował nową gałąź wiedzy – chemię fizyczną, dowiódł fałszywość teorii flogistonu. Niezależnie od Lavoisiera sformułował prawo zachowania masy w reakcjach chemicznych. W książce Kurs prawdziwej chemii fizycznej (1752) podał definicję chemii fizycznej: Chemia fizyczna jest to nauka, która tłumaczy przyczynę zjawisk zachodzących wskutek operacji chemicznych w ciałach złożonych, przy pomocy praw i na podstawie doświadczeń fizycznych. Ważną rolę przypisywał eksperymentom. Prowadził także badania w dziedzinie geologii.
Niezależnie od pracy naukowej był też wybitnym poetą, mistrzem ody panegirycznej. Był m.in. autorem: Ody w rocznicę wstąpienia na tron cesarzowej Jelizawiety Pietrowny (Ода на день восшествия на всероссийский престол её величества государыни императрицы Елисаветы Петровны 1747 года – 1747) Porannych rozmyślań o wielkości bożej (1751) Rozmowy z Anakreontem (Разговор с Анакреоном – między 1756 i 1761) W pracy List o zasadach wierszowania rosyjskiego (1739) wyłożył teorię sylabotoniki. Napisał ponadto podręcznik retoryki oraz gramatyki języka rosyjskiego. W 1764 objął wysokie stanowisko sekretarza stanu.
Upamiętnienie Imię Łomonosowa nosi od 1940 r. Uniwersytet Moskiewski oraz Północny (Arktyczny) Uniwersytet Federalny. Na jego cześć zostały nazwane także: miasto na obrzeżach Sankt Petersburga, rosyjska pływająca elektrownia atomowa „Akademik Łomonosow”, podwodny grzbiet Łomonosowa na Oceanie Arktycznym oraz kratery uderzeniowe na Księżycu () i Marsie ().
Życie Łomonosowa przedstawił Władysław Kulicki w formię beletrystycznej w książce Pieszo po sławę.
Przypisy
Linki zewnętrzne [dostęp 2021-10-30].
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Marburgu Kategoria:Członkowie Petersburskiej Akademii Nauk Kategoria:Rosyjscy chemicy Kategoria:Rosyjscy fizycy Kategoria:Fizycy XVIII wieku Kategoria:Rosyjscy pisarze XVIII wieku Kategoria:Urodzeni w 1711 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Petersburskiego Kategoria:Zmarli w 1765 Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami uniwersytetów Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami kraterów na Marsie