thumb|Mapa powiatu Powiat nowodworski – powiat w Polsce, w północnej części województwa mazowieckiego, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Nowy Dwór Mazowiecki.
W skład powiatu wchodzą: gminy miejskie: Nowy Dwór Mazowiecki gminy miejsko-wiejskie: Nasielsk, Zakroczym gminy wiejskie: Czosnów, Leoncin, Pomiechówek miasta: Nowy Dwór Mazowiecki, Nasielsk, Zakroczym Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwały 88 654 osoby. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 79 427 osób.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców powiatu nowodworskiego w 2023 roku. centruj|bezramki|666x666px
Rada Powiatu (2024 – 2029) +Ugrupowania% poparciaMandatyKoalicjaPrawo i Sprawiedliwość22%5Stowarzyszenie "Wiarygodność, Niezależność, Dialog"16,43%5PSL – Trzecia Droga16,23%3Czas na zmiany16,08%2Koalicja Obywatelska13,54%2Zjednoczeni dla Powiatu5,80%1NDM Odnowa5,38%1Lewica4,54%0 -
Historia 1952–1954 Powiat nowodworski powstał 1 lipca 1952 z części zniesionych powiatów warszawskiego i radzymińskiego oraz z części powiatów pułtuskiego i sochaczewskiego. W skład powiatu weszły...Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie. 1952, nr 6, poz. 37:
Ze zniesionego powiatu warszawskiego: miasto Nowy Dwór Mazowiecki, do którego włączono: ze zniesionej gminy Góra: gromady Kępa Nowodworska i Łęczna, a także osiedle Nowo-Łęczna oraz lasy państwowe Księża Góra i Dębina, ze zniesionej gminy Pomiechowo: tereny byłej stoczni modlińskiej, ze zniesionej gminy Cząstków: enklawę o nazwie Kępa Małocka; miasto Zakroczym; zniesiona gmina Legionowo, z której utworzono nowe miasto Legionowo, do którego włączono: z gminy Jabłonna zniesione gromady Bukowiec i Łajski-Grudzie; gmina Cząstków, którą podzielono: 16 z 32 jednostek pozostało przy gminie Cząstków (gromady Adamówek, Cząstków Mazowiecki, Cząstków Polski, Czosnów, Dziekanów Leśny, Dziekanów Nowy, Dziekanów Polski, Dziekanówek, Izabelin, Janówek, Kaliszki, Łomna, Łosia Wólka, Palmiry, Pieńków i Sadowa), 16 z 32 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Kazuń w powiecie nowodworskim (gromady Augustówek, Cybulice, Cybulice Duże, Cybulice Małe, Czeczotki, Dębina, Dobrzyń, Janów-Mikołajówka, Jesionka, Kazuń Nowy, Kazuń Polski, Małocice, Sady, Syndykowszczyzna, Wólka Czosnowska i Wrzosówka), enklawę o nazwie Kępa Małocka włączono do miasta Nowego Dworu Mazowieckiego; zniesiona gmina Góra, którą podzielono: 13 z 19 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Janówek w powiecie nowodworskim (gromady Boża Wola, Góra, Janówek I, Janówek II, Kępa Kikolska, Krubin, Okunin, Olszewnica Nowa, Olszewnica Stara, Skierdy, Suchocin, Trzciany i Wólka Górska), 4 z 19 jednostek weszły w skład nowo utworzonej gminy Skrzeszew w powiecie nowodworskim (gromady Derlacz, Kałuszyn, Skrzeszew i Topolina), 2 z 19 jednostek zniesiono, włączając je do miasta Nowego Dworu Mazowieckiego (gromady Kępa Nowodworska i Łęczna, a także osiedle Nowo-Łęczna oraz lasy państwowe Księża Góra i Dębina); gmina Jabłonna, którą podzielono: 5 z 13 jednostek pozostało przy gminie Jabłonna (gromady Chotomów, Jabłonna, Józefów, Kępa Tarchomińska i Rajszew), 4 z 13 jednostek weszły w skład nowo utworzonej gminy Skrzeszew w powiecie nowodworskim (gromady Dąbrowa Chotomowska, Łajski, Michałów-Reginów i Stanisławów), 2 z 13 jednostek włączono do gminy Nieporęt (gromady Michałów-Grabina i Szamocin), 2 z 13 jednostek zniesiono, włączając je do nowo utworzonego miasta Legionowo (gromady Bukowiec, Łajski-Grudzie); gmina Łomianki, którą podzielono: 8 z 10 jednostek pozostało przy gminie Łomianki (gromady Buraków, Dąbrowa, Kępa Kiełpińska, Kiełpin, Kiełpin Poduchowny, Łomianki, Łomianki Dolne i Łomianki Górne), 2 z 10 jednostek włączono do nowo utworzonej gminy Izabelin w nowo utworzonym powiecie pruszkowskim (gromady Laski i Mościska); gmina Nieporęt, którą podzielono: 9 z 18 jednostek pozostało przy gminie Nieporęt (gromady Aleksandrów, Białobrzegi, Izabelin, Kąty Węgierskie, Nieporęt, Rembelszczyzna, Stanisławów, Wola Aleksandrowska i ZegrzeZarówno Zegrze Północne jak i Zegrze), 3 z 18 jednostek weszły w skład nowo utworzonej gminy Skrzeszew w powiecie nowodworskim (gromady Komornica, Poddębie i Wieliszew), 6 z 18 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Pustelnik w powiecie wołomińskim (gromady Augustów, Augustówek, Kąty Grodziskie, Kobiałka, Olesin i Wojdy-Mańki), ponadto do gminy Nieporęt włączono 3 z 24 jednostek gminy Radzymin ze zniesionego powiatu radzymińskiego (gromady BeniaminówZwiększoną o enklawę Pod Dąbkowizną o powierzchni 38,4 h i półenklawę Łąki z miasta Radzymina., Rynia i Wólka Radzymińska), ponadto do gminy Nieporęt włączono enklawę Pod Dąbkowizną o powierzchni 38,4 h i półenklawę Łąki z miasta Radzymina ze zniesionego powiatu radzymińskiego (włączono je do gromady Beniaminów w gminie Radzymin, którą włączono równocześnie do gminy Nieporęt, ponadto do gminy Nieporęt włączono 2 z 13 jednostek gminy Jabłonna ze zniesionego powiatu warszawskiego (gromady Michałów-Grabina i Szamocin); zniesiona gmina Pomiechowo, którą podzielono: 13 z 21 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Pomiechówek w powiecie nowodworskim (gromady Brody, Brody-Parcele, Czarnowo, Kikoły, Kosewko, Orzechowo, Orzechowo Nowe, Pomiechowo, Pomiechówek, Stanisławowo, Wójtostwo, Wólka i Zapiecki); 8 z 21 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Modlin w powiecie nowodworskim (gromady Bronisławka, Cegielnia-Kosewo, Kosewo, Modlin Stary, Modlin, Modlin Nowy, Szczypiorno i Wymysły), tereny byłej stoczni modlińskiej włączono do miasta Nowego Dworu Mazowieckiego.
Ze zniesionego powiatu radzymińskiego: część gminy Radzymin, którą podzielono: 3 z 24 jednostek włączono do gminy Nieporęt w powiecie nowodworskim (gromady BeniaminówZwiększoną o enklawę Pod Dąbkowizną o powierzchni 38,4 h i półenklawę Łąki z miasta Radzymina., Rynia i Wólka Radzymińska), 19 z 24 jednostek pozostało przy gminie Radzymin i przez to weszło w skład nowego powiatu wołomińskiego (gromady ArciechówZwiększoną o enklawę Pod Arciechowem o powierzchni 11 ha z miasta Radzymina., Borki, Cegielnia, Ciemne, Dybów, Helenów, Janków Nowy, ŁosieZwiększoną o enklawę Za Łosiem o powierzchni 104 i 3,9 ha z miasta Radzymina., Mokre, Ruda, Rżyska, Sieraków, Słupno, Teodorów, Wiktorów, Załubice Nowe, Załubice Stare, Zawady i Zwierzyniec), 1 z 24 jednostek (gromada Nadma) weszła w skład nowej gminy Pustelnik w nowym powiecie wołomińskim, 1 z 24 jednostek (gromadę Aleksandrów) zniesiono i włączono do miasta Radzymina, które weszło w skład nowego powiatu wołomińskiego; fragmenty obszaru miasta Radzymina, które włączono do gminy Nieporęt (enklawę Pod Dąbkowizną o powierzchni 38,4 h i półenklawę Łąki, które wcielono do gromady Beniaminów).
Z powiatu pułtuskiego: miasto Serock, gmina Zegrze, którą podzielono: 29 z 35 jednostek pozostało przy gminie Zegrze (gromady Bolesławowo, Borowa Góra, Budy Pobyłkowskie, Dębe, Dębinki, Dosin, Guty, Izbica, Jachranka, Jadwisin, Kania Nowa, Kania Polska, Karolino, Kępiaste, Ludwinowo-Zegrzyn, Łacha, Marynino, Nowawieś, Skubianka, Stanisławowo, Stasilas, Szadki, Święciennica, Wierzbica, Wola Kiełpińska, Wola Smolana, Wólka Zaleska, Zabłocie i Zalesie Borowe), 6 z 35 jednostek włączono do gminy Zatory w powiecie pułtuskim (gromady Gąsiorowo, Huta Podgórna, Janki, Popowo Kościelno i Wielęcin).
Z powiatu sochaczewskiego gmina Kampinos, którą podzielono: 18 z 24 jednostek pozostało przy gminie Kampinos (gromady Bieliny, Cisowe, Dąbrowa Nowa, Dąbrowa Stara, Górki, Grabina, Granica, Józefów, Kampinos, Kampinos A, Komorów, Korfowe, Koszówka, Nowe Budy, Roztoka, Sowia Wola, Wiejca i Zamość), 6z 24 jednostek weszło w skład nowo utworzonej nowo utworzonej gminy Kazuń w powiecie nowodworskim (gromady Aleksandrów, Brzozówka, Dąbrówka, Krogulec, Truskawka i Wiersze); zniesiona gmina Głusk, którą podzielono: 23 z 27 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Leoncin w powiecie nowodworskim (gromady Gać, Głusk, Gniewniewice, Gniewniewice Nowe, Gniewniewice Stare, Krubiczew, Leoncin, Maławieś, Maławieś Nowa, Michałów, Nowiny, Ośniki, Polesie Nowe, Polesie Stare, Secymin Nowy, Secymin Polski, Secyminek, Stanisławów, Teofile, Wilków n. Wisłą, Wilków Nowy, Wilków Polski i Wincentówek), 4 z 27 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Kazuń w powiecie nowodworskim (gromady Grochale Stare, Grochale Nowe, Helenówek i Rybitew).
Po zmianach tych powiat nowodworski obejmowałWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, PRL, GUS, Warszawa, 1952: 4 miasta – Legionowo, Nowy Dwór Mazowiecki, Serock i Zakroczym; 12 gmin wiejskich – Cząstków, Jabłonna, Janówek, Kampinos, Kazuń, Leoncin, Łomianki, Modlin, Nieporęt, Pomiechówek, Skrzeszew i Zegrze.
5 października 1954, w przeddzień reformy administracyjnej kraju, wprowadzono kilka zmian granic powiatuDziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie. 1954, nr 11: do powiatu nowodworskiego z powiatu pułtuskiego (z gminy Nasielsk) włączono gromady Goławice I, Goławice II i Gąsiorowo, od powiatu nowodworskiego odłączono gromady Budy Pobyłkowskie, Kępiaste i Wólka Zaleska (z gminy Zegrze) i włączono je do powiatu pułtuskiego, od powiatu nowodworskiego odłączono gromady Grabina, Korfowe i Roztoka (z gminy Kampinos) i włączono je do powiatu pruszkowskiego, od powiatu nowodworskiego odłączono a) gromadę Bieliny (z gminy Kampinos) oraz b) gromady Krubiczew, Nowiny, Ośniki, Polesie Nowe, Polesie Stare, Secymin Nowy i Secymin Polski i Secyminek (z gminy Leoncin) i włączono je do powiatu sochaczewskiego.
1954–1972 Jesienią 1954 w Polsce zniesiono gminy zbiorowe, a w ich miejsce utworzono gromady (w nawiasach podano okres funkcjonowania). W powiecie nowodworski, utworzono następujące 28gromad: Borowa Góra (1954–1959), Boża Wola (1954–1959), Buraków (1954–1961), Chotomów (1954–1959), Czosnów (1954–1972), Głusk (1954–58), Gocławice II (1954–1959), Górki (1954–1972), Jabłonna (1954–1972), Janówek I (1954–1972), Kampinos (1954–1972), Kazuń Polski (1954–1968), Kikoły (1954–1959), Kosewo (1954–1959), Leoncin (1954–1972), Łacha (1954–1959), Łajski (1954–1961), Łomianki (1954–1972), Małocice (1954–1959), Modlin Stary (1954–1961), Nieporęt (1954–1972), Pieńków (1954–1959), Pomiechówek (1954–1972), Rembelszczyzna (1954–1959), Skrzeszew (1954–1972), Sowia Wola (1954–1972), Wieliszew (1954–1959) i Wola Kiełpińska (1954–1972)Uchwała Nr VI/10/9/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu nowodworskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67).