Grunwald – gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.

Siedziba gminy to Gierzwałd.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 5698 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2019 roku gminę zamieszkiwało 5638 osób.

Najludniejsze miejscowości gminy: Gierzwałd (której powstanie datuje się na XIV wiek) i Zybułtowo. Na terenie gminy znajduje się pole bitwy pod Grunwaldem z 1410.

Honorowe Obywatelstwo Gminy Grunwald nadano m.in. Ogólnopolskiemu Ruchowi Programowo-Metodycznemu Związku Harcerstwa Polskiego „Wspólnota Drużyn Grunwaldzkich” (2011) oraz jego twórczyni i wieloletniej przewodniczącej hm. Barbarze Bogdańskiej-Pawłowskiej (pierwsze nadanie w historii gminy).

Na terenie gminy funkcjonuje prywatne lądowisko Pałac Pacółtowo.

Hydrografia Przez obszar gminy przepływają: Drwęca, Marózka, Grabiczek i Dylewka. Na jej terenie znajdują się także jeziora: Jezioro Tymawskie, Jezioro Lubiańskie, Jezioro Mielno.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Grunwald ma obszar 179,84 km², w tym: użytki rolne: 72% użytki leśne: 18%

Gmina stanowi 10,19% powierzchni powiatu.

Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 5698 100 2806 49,2 2892 50,8gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 31,7 15,6 16,1

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Grunwald w 2014 roku

Ochrona przyrody Rezerwaty przyrody Północną część gminy zajmuje Rezerwat przyrody Rzeka Drwęca chroniący całą długość Drwęcy.

Obszary NATURA 2000 Na terenie gminy zlokalizowane są częściowo obszary Natura 2000: część północno-zachodnia Dolina Drwęcy (PLH280001) SOO część południowo-wschodnia Ostoja Dylewskie Wzgórza (PLH280043) SOO.

Obszary Chronionego Krajobrazu Na terenie gminy znajdują się w poszczególnych rejonach: Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Górnej Drwęcy – część zachodnia i centralna Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Mielno – część południowo-zachodnia Obszar Chronionego Krajobrazu Wgórz Dylewskich – część wschodnia.

Pomniki przyrody Na terenie gminy znajdują się 4 pomniki przyrody ożywionej i 4 nieożywionej.

Zabytki i atrakcje thumb|Pole bitwy pod Grunwaldem thumb|Klasztor w Rychnowie Zabytki na terenie gminy: ruina kaplicy, pomnik na Polach Grunwaldzkich, kościół filialny pw. Najświętszej Maryi Panny z XIV wieku, cmentarz, ruiny pałacu i park z przełomu XVII/XVIII w Dylewie, kapliczka przydrożna z końca XIX w. we Frygnowie zespół kościoła metodystów (kościół i cmentarz z XVIII w.) w Gierzwałdzie, zespół dworsko-folwarczny obejmujący: dwór z połowy XIX w., stajnię, stolarnię, trzy obory, kurnik, gorzelnię, lodownię, dom i park w Grunwaldzie, kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pw. św. Piotra i Pawła z lat 1870–1900 w Kiersztanówku cmentarz ewangelicki i wojenny z I wojny światowej w Mielnie, pałac z XVIII w. i ruiny kościoła z XIV w. w Pacółtowie, zespół kościoła ewangelickiego obecnie rzymskokatolickiego parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z roku 1727, dzwonnica z 1707 roku, kostnica z początku XIX w. w Rychnowie, pałac klasztorny wraz z parkiem w Rychnowie, kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki parafii pw. Św. Trójcy z 1681 roku w Stębarku, zespół dworski, obejmujący: dwór i pak z końca XIX w. oraz cmentarz rodowy w Stębarku, pałac z połowy XIX w. w Tymawie, rządcówka z 1900 roku i spichrz folwarczny z XVIII w. w Zybułtowie, dwór z końca XIX w. w Gierzwałdzie.

Sołectwa Domkowo, Dylewo, Frygnowo, Gierzwałd, Glądy, Góry Lubiańskie, Grunwald, Kiersztanowo, Kiersztanówko, Kitnowo, Łodwigowo, Marcinkowo, Mielno, Pacółtowo, Rychnowo, Rychnowska Wola, Stębark, Szczepankowo, Zapieka, Zybułtowo.

Pozostałe miejscowości Dąbrowo, Dylewko, Grabiczki, Grunwald (osada), Jędrychowo, Kalwa, Korsztyn, Lipowa Góra, Lubian, Lubianek, Łącko, Omin, Pacółtówko, Rzepki, Tymawa, Ulnowo, Wróble.

Sąsiednie gminy Dąbrówno, Kozłowo, Olsztynek, Ostróda

Przypisy