mały|Grób Jana Gebauera w Pradze Jan Gebauer (ur. 8 września 1838 w Ubislavicach, zm. 25 maja 1907 w Pradze) – czeski filolog i językoznawca, profesor filologii czeskiej i słowiańskiej na Uniwersytecie w Pradze, w roku akademickim 1899-1900 rektor uczelni.
Ukończył gimnazjum w Jiczynie. Początkowo studiował teologię, ale po trzech semestrach zmienił kierunek na lingwistykę. Poznawał filologię słowiańską, niemiecką, klasyczną i indoeuropejską. Gebauer był twórcą nowej gramatyki czeskiej i nowoczesnego sposobu historycznych badań naukowych w dziedzinie czeskiego językoznawstwa. Był autorem nieukończonego „Słownika języka staroczeskiego” (Slovník staročeský) i „Historycznej gramatyki języka czeskiego” (Historická mluvnice jazyka českého). Z profesorem Tomaszem G. Masarykiem zwycięsko przeprowadził naukowo-literacką kampanię przeciw autentyczności rękopisów królowodworskiego i zielonogórskiego, uważanych dawniej za najstarszy zabytek literatury czeskiej, a w rzeczywistości będących falsyfikatami z okresu odrodzenia narodowego (początek XIX wieku). Jan Gebauer opublikował hasło encyklopedyczne poświęcone Kaszubom. Artykuł zatytułowany Kašubi ukazał się w 1865 roku w czwartym tomie czeskiej encyklopedii ogólnej Slovník naučný. Tekst ten stanowił pierwszą w Czechach całościową i zwartą informację naukową na temat kaszubskiej ludności, języka oraz kultury.
W 1900 r. przyznano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Przypisy
Bibliografia Kvido Hodura, Jan Gebauer a český spisovný jazyk. Jiří Marvan, Jan Gebauer – osobnost mezi staletími.
Kategoria:Czescy językoznawcy Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Vinohradskim w Pradze Kategoria:Czescy slawiści Kategoria:Czescy bohemiści Kategoria:Czescy leksykografowie Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Karola Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Karola Kategoria:Urodzeni w 1838 Kategoria:Zmarli w 1907