mały|Exercitium nove logice
Jan z Głogowa znany także jako Głogowczyk, Głogowita, Glogoviensis, Glogar, Gloger (niem. Johann von Glogau, ur. ok. 1445 w Głogowie, zm. 11 lutego 1507 w Krakowie) – polski astronom, matematyk i filozof; przedstawiciel scholastyki tomistycznej i przyrodoznawczego nurtu arystotelizmu, nazwanego potem albertyzmem.
Życiorys Pochodził z zamożnej rodziny Schilling (Schelling), ale nie używał tego nazwiska i podpisywał się Gloger albo Glogovita. W 1468 ukończył studia na Uniwersytecie Krakowskim z tytułem magistra i został wykładowcą. Przez blisko 40 lat wykładał łacinę, filozofię Arystotelesa i astronomię. Był autorem dzieł o charakterze podręcznikowym, z których najważniejsze to: Liber posteriorum analyticorum, Exercitium veteris artis, Questiones librorum de anima. Jego słuchaczem był m.in. Mikołaj Kopernik.
Zmarł na apopleksję. Pochowany został w kościele św. Floriana w Krakowie, w którym przez ostatnie lata życia był kanonikiem.
Jest patronem Szkoły Podstawowej nr 8 z oddziałami integracyjnymi w Głogowie. W tym samym mieście, na Placu Jana z Głogowa przy al. Wolności znajduje się jego ławeczka pomnikowa.
Dzieła Ważniejsze dzieła Głogowczyka to: De verificatione. In scientiam mortalium hominum introductiorum quae cuilibet homini ex celesti praesignatur circulo... anno... 1495 feliciter recollectum, rękopis Biblioteka Marciana w Wenecji, sygn. L VIII 89 k. 261a-290b Liber posteriorum analeticorum, Lipsk 1499, drukarnia W. de Monaco Exercitium nove logice, Kraków(?) 1499; inne wyd.: Lipsk 1499, drukarnia W. de Monaco; Kraków 1511 Exercitium super omnes tractatus parvorum logicalium Petri Hispani, Lipsk 1500, drukarnia W. Steckel Monacensis; wyd. następne: Kraków 1504, Strasburg 1517 (Exercitium veteris artis). Argumentum in librum Porfirii peripatetici isagogicum in kathegorias Aristotelis, Kraków 1504, drukarnia J. Haller, wyd. następne: Kraków 1516, Strasburg 1517 Questiones liborum de anima, Metz 1501, drukarnia K. Hochfeder, wyd. następne: Kraków 1514; fragm. przedrukował: M. Wiszniewski Historia literatury polskiej, t. 3, Kraków 1841, s. 268-271 Phisionomia hinc inde ex illustribus scriptoribus... recollecta, Kraków 1518, drukarnia H. Wietor (wyd. R. Agricola młodszy) Notae in computum ecclesiasticae Computus chirometralis Introductorium in tractatum sphaerae Johannis de Sacrobusto Introductorium astronomiae in ephemerides Tractatus in iudiciis astrorum zob. także – rękopisy Biblioteki Jagiellońskiej nr: 1839-1840, 1963, 2089, 2173, 2453, 2491, 2493-2494, 2703 i 2855.
Michał Urbanowski podaje 3 obszerne bibliografie dzieł Jana z Głogowa: Michał Urbanowski, Indeks ważniejszych dzieł Jana z Głogowa według Feliksa Bentkowskiego (1814) – 28 pozycji, z rozbudowanymi tytułami łacińskimi, w tym wiele zaopatrzonych w informację, w jakiej bibliotece znajdują się rękopisy lub gdzie zostały wydane Michał Urbanowski, Indeks ważniejszych dzieł Głogowczyka według Hieronima Szczegóły, 2003 – spis 32 nieponumerowanych dzieł, podzielonych na działy: działa gramatyczne (4), logiczne (8), metafizyczne i z zakresu filozofii przyrody (7), astrologiczne i prognostyczne (7), astronomiczne (5), geograficzne (1) Michał Urbanowski, Bibliografia do badań nad Janem z Głogowa, 2003 – obszerna (99 pozycji) bibliografia przedmiotowa do r. 2003
Przypisy
Bibliografia Szymon Starowolski: Starovolscius Scriptorum Polonicorum έκατοντάς (1627), s. 101. Władysław Tatarkiewicz: Zarys dziejów filozofii w Polsce (seria: „Historia nauki polskiej w monografiach”, t. XXXII), Kraków, Polska Akademia Umiejętności, 1948, s. 6-7. Hieronim Szczegóła: Jan Głogowczyk, Katowice 1967. Krystyna Krauze-Błachowicz: Jan z Głogowa i tradycja gramatyki spekulatywnej, Wydawnictwo Semper, Warszawa, 2004. Janusz Dryl, Edward Gigilewicz, Artur Winiarczyk: Jan z Głogowa, Powszechna Encyklopedia Filozofii, t. 5: Ir-Ko, s. 215a-217a. Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 196-197.
Linki zewnętrzne Michał Urbanowski, Jan z Głogowa, 2003 – bardzo rozbudowana witryna poświęcona Janowi z Głogowa Dzieła Jana z Głogowa w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Astronomowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy astronomowie XV wieku Kategoria:Polscy astronomowie XVI wieku Kategoria:Filozofowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Filozofowie XV wieku Kategoria:Filozofowie XVI wieku Kategoria:Kanonicy kapituły kolegiackiej św. Floriana w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Głogowem Kategoria:Matematycy I Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani w kościele św. Floriana w Krakowie Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Krakowskiej Kategoria:Zmarli w 1507 Kategoria:Nauczyciele Mikołaja Kopernika Kategoria:Ludzie urodzeni w Głogowie