Łowczy (łac. venator) – w średniowiecznej Polsce nadworny urzędnik zajmujący się organizacją łowów dworskich i królewskich.
W Polsce piastowskiej kierował łowiecką służbą oraz administracją łowisk książęcych wraz z obowiązkiem towarzyszenia panującemu na łowachMarek P. Krzemień: 1000 słów o łowiectwie. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1986, s. 89, .. Do jego obowiązków należało dozorowanie lasów i strzeżenie ich przed kłusownictwem, zwierzchnictwo nad liczną służbą myśliwską, a także piecza nad dworską psiarnią oraz sprzętem i wyposażeniem łowieckim. Jego zastępcą był podłowczy. Jako urząd królewski (łac. venator curiae regis) pojawił się pod koniec XIV wieku na dworze Władysława JagiełłyBogdan Snoch: Terminy i pojęcia historyczne. Słownik szkolny. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s. 88, .<.
Urząd ten utrzymał się po przemianach ustrojowych (monarchia stanowa, później demokracja szlachecka) i od XVI wieku stał się dożywotnim i honorowym, a więc nie pociągającym za sobą istotnych obowiązków. W I Rzeczypospolitej wykształciły się dwa urzędy dworskie wielkiego łowczego (łac. venator magnus): koronnego i litewskiego dla obydwu części monarchii. W hierarchii urzędów ziemskich łowczego zaliczano do kategorii urzędów niższych.
Określenie to odnosiło się także do oficjalisty w większych majątkach ziemskich oraz do funkcji pełnionej w klubach, związkach i kołach łowieckich.
Małżonka łowczego miała prawo do odmężowskiego tytułu łowczyny. Prawowitemu potomstwu łowczego przysługiwały tytuły odojcowskie: w przypadku syna był to łowczycZygmunt Gloger: Słownik rzeczy starożytnych. Kraków: Gebethner i Wolff, 1896, s. 230., a dla córek – łowczanka.
Zobacz też Łowiectwo
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Urzędy staropolskie Kategoria:Urzędy ziemskie