Święta
Imieniny obchodzą: Alojzy, Anastazy, Digna, Eliza, Elizeusz, Feliks, Justyn, Konstancja, Marcjan, Metody, Michał, Myślibor, Ninogniew, Rufin, Ryszard i Walery. Falklandy – Święto Wyzwolenia Malawi – Dzień Wolności Międzynarodowe: Światowy Dzień Krwiodawcy (ustanowiony przez m.in. WHO 14 czerwca 2004 podczas 58. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w dzień urodzin Karla Landsteinera) Międzynarodowy Dzień Kąpieli (proklamowany przez Sekretarza National Day Calendar w 2016 roku) Polska: Dzień Dziennikarza Obywatelskiego (od 2010 z inicjatywy Jolanty Paczkowskiej, „Dziennikarki Obywatelskiej 2009 Roku”)Dzień Dziennikarza Obywatelskiego – wiadomości24.pl [opublikowano: 2010-05-31] Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady Stany Zjednoczone – Dzień Flagi Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl obchodzą: św. Elizeusz (prorok) bł. Franciszka de Paula od Jezusa (Nhá Chica) św. Metody Wyznawca (Metody I, patriarcha Konstantynopola) bł. Michał Kozal (polski biskup katolicki, męczennik)
Wydarzenia w Polsce
1276 – Pierwsza historyczna wzmianka o Gliwicach. 1331 – Na zamku w Chęcinach zakończył się trwający od 26 maja ogólnopolski wiec zwołany przez króla Władysława Łokietka, uważany za początek polskiego parlamentaryzmu. 1501 – Na trzy dni przed śmiercią w Toruniu 41-letni król Jan I Olbracht stracił mowę, prawdopodobnie wskutek wylewu. 1572 – W Elblągu zwodowano galeon „Smok”. 1634 – Rzeczpospolita Obojga Narodów i Carstwo Rosyjskie zawarły pokój wieczysty w Polanowie kończący wojnę smoleńską (1632-34), a w praktyce podsumowujący wojny polsko-rosyjskie toczone w I poł. XVII wieku. 1638 – Powstanie Ostranicy: zwycięstwo wojsk polskich nad kozackimi w bitwie pod Żowninem. 1651 – Na Podhalu wybuchło powstanie chłopskie pod wodzą Aleksandra Leona Kostki-Napierskiego. 1768: Kapitulacja konfederatów barskich pod wodzą Kazimierza Pułaskiego przed wojskami rosyjskimi w warownym klasztorze karmelitów bosych w Berdyczowie. Porażka konfederatów barskich w bitwie z Rosjanami pod Krotoszynem. 1774 – Otwarto Kanał Bydgoski. 1792: Wojna polsko-rosyjska: porażka wojsk polskich w bitwie pod Boruszkowcami. Stanisław August Poniatowski nadał miastu Borysów herb miejski. 1845 – Otwarto pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, pierwszej linii kolejowej w Królestwie Polskim. 1880 – 18 osób (w tym 5 dzieci) zginęło w powodzi w Biernej na Dolnym Śląsku. 1911 – Rozpoczęto budowę Domu Sierot w Warszawie. 1920 – Na inauguracyjnym posiedzeniu zebrało się Zgromadzenie Konstytucyjne Wolnego Miasta Gdańska. 1925 – Na V Zjeździe Związków Robotniczych Spółdzielni Spożywców wysunięto postulat rozwoju spółdzielczości mieszkaniowej dla robotników. 1927 – Warszawski magistrat przyjął uchwałę o utworzeniu na Pradze Miejskiego Ogrodu Zoologicznego. 1932 – Doszło do tzw. kryzysu gdańskiego. Niszczyciel ORP „Wicher”, wymuszając prawa port d'attache dla Polski, wszedł do miejscowego portu. 1940 – Do obozu koncentracyjnego Auschwitz dotarł z Tarnowa pierwszy masowy transport 728 mężczyzn, w większości polskich więźniów politycznych. 1944 – Polscy i radzieccy partyzanci odnieśli zwycięstwo nad wojskiem niemieckim w bitwie na Porytowym Wzgórzu na Równinie Biłgorajskiej, największej bitwie partyzanckiej na ziemiach polskich. 1945 – Założono Operę Śląską w Bytomiu. 1956: Pisarz i publicysta Stanisław Mackiewicz powrócił po 17 latach do Polski. Założono Organizację Harcerską Polski Ludowej. 1958 – W Instytucie Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą (obecnie Instytut Energii Atomowej) uruchomiono pierwszy w Polsce doświadczalny reaktor jądrowy EWA. 1959 – Podczas Memoriału Janusza Kusocińskiego na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie Edmund Piątkowski ustanowił rekord świata w rzucie dyskiem (59,91 m). 1960 – Sejm PRL II kadencji przyjął Kodeks postępowania administracyjnego. 1969 – Zwodowano jacht żaglowy „Dar Szczecina”. 1985 – We Wrocławiu otwarto ekspozycję Panoramy Racławickiej. 1987 – Zakończyła się trzecia pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski. 1994 – Założono klub hokejowy ŁKH Łódź. 1999 – Jan Paweł II odwiedził Łowicz i Sosnowiec. 2005 – Powołano do życia Ekstraklasę SA. 2014 – Wybuchła tzw. afera podsłuchowa.
Wydarzenia na świecie
1158 – Cesarz Fryderyk I Barbarossa przyznał Monachium prawo do cła i bicia monety. 1170 – Henryk Młody Król został koronowany na króla Anglii. 1211 – Zawarto rozejm kończący wojnę Cesarstwem Nicejskim a Sułtanatem Rumu. 1216 – I wojna baronów: wspierające zbuntowanych baronów wojska księcia i przyszłego króla Francji Ludwika VIII Lwa zajęły bez walki Winchester, opuszczony przez króla Anglii Jana bez Ziemi. 1226 – Cesarz rzymski Fryderyk II Hohenstauf nadał Lubece status wolnego miasta Rzeszy. 1256 – Po zajęciu przez księcia Achai Wilhelma II należącej do jego zmarłej małżonki części północnej triarchii Eubei, pozostali dwaj triarchowie wyspy Guglielmo z Werony i Narzotto dalle Carceri odrzucili jego zwierzchność i ogłosili się wasalami Wenecji, co doprowadziło do wybuchu wojny o sukcesję eubejską. 1276 – Zhao Shi został cesarzem Chin. 1381 – Król Anglii Ryszard II Plantagenet udzielił przywilejów żądanych przez okupujących Londyn uczestników rebelii ludowej pod wodzą Wata Tylera. Następnego dnia Tyler został zabity podczas dalszych pertraktacji przez świtę króla, a rebelia upadła w ciągu kilku tygodni. 1384 – Litewska wojna domowa: Witold Kiejstutowicz odnowił w Kownie zawarte w traktacie z Królewca z 30 stycznia tego roku przyrzeczenia zostania wasalem zakonu krzyżackiego i scedowania na jego rzecz części Żmudzi aż do rzeki Niewiaża, wliczając Kowno, w zamian za pomoc w walce z Jagiełłą. 1497 – W Rzymie został zamordowany syn papieża Aleksandra VI, książę Gandii Juan Borgia, a jego ciało wrzucono do Tybru. 1528 – Margrabia Jerzy Hohenzollern-Ansbach ustalił z obywatelami Norymbergi tzw. Artykuły ze Schwabach, będące podstawą wprowadzenia reformacji w jego kraju. 1532 – Wielki mistrz zakonu Joannitów Philippe Villiers de L’Isle-Adam wysłał do biskupa Auxerre we Francji najstarszy znany list w historii Malty. 1544 – Franciszek I został księciem Lotaryngii i Baru. 1556 – Lorenzo Priuli został dożą Wenecji. 1584 – Angielski kompozytor Anthony Holborne ożenił się z Elisabeth Marten. 1615 – Jacob Le Maire i Willem Corneliszoon Schouten wypłynęli z holenderskiego Texel w pierwszą wyprawę do Indii Holenderskich trasą zachodnią. 1645 – Angielska wojna domowa: wojska Parlamentu pokonały Rojalistów w bitwie pod Naseby. 1658 – Wojna francusko-hiszpańska: zwycięstwo Francuzów w bitwie pod Dunkierką. 1666 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwem floty holenderskiej zakończyła się bitwa czterodniowa. 1667 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwem floty holenderskiej zakończyła się bitwa pod Medway. 1703 – Przebywający na wygnaniu w Polsce przyszły książę Siedmiogrodu Franciszek II Rakoczy przekroczył granicę węgierską w Karpatach, rozpoczynając powstanie antyhabsburskie (powstanie Rakoczego). 1728 – We francuskim Soissons rozpoczęły się negocjacje pokojowe w sprawie zakończenia wojny brytyjsko-hiszpańskiej. 1751 – Papież Benedykt XIV ogłosił encyklikę A Quo Primum o sytuacji Żydów w Polsce. 1770 – Francuski astronom Charles Messier odkrył Kometę Lexella (nazwaną tak na cześć szwedzko-fińskiego astronoma i matematyka Andersa Johana Lexella, który obliczył jej orbitę). 1 lipca tego roku minęła ona Ziemię odległości 0,0151 j.a., co do tej pory jest najbliższym udokumentowanym przejściem komety obok Ziemi. 1775 – Została sformowana amerykańska Armia Kontynentalna. 1776 – Namiestów na Słowacji uzyskał prawa miejskie. 1777: Kongres Kontynentalny uznał Stars and Stripes za oficjalną flagę Stanów Zjednoczonych. Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjsko-niemieckie pod wodzą gen. Johna Burgoyne’a rozpoczęły kampanię saratogańską. 1783 – Założono Sewastopol na Krymie. 1789 – Kapitan William Bligh i wierni mu członkowie załogi okrętu „Bounty”, wysadzeni z niego na szalupę przez buntowników, dopłynęli po 48 dniach na holenderską wyspę Timor. 1791 – We Francji uchwalono ustawę zabraniającą pracownikom najemnym tworzenia zrzeszeń, organizowania strajków i innych wspólnych akcji. 1797 – Napoleon Bonaparte zlikwidował Republikę Genui. 1800 – II koalicja antyfrancuska: Napoleon Bonaparte pokonał w bitwie pod Marengo armię austriackiego generała Michaela von Melasa. 1807 – IV koalicja antyfrancuska: Napoleon Bonaparte odniósł zwycięstwo nad generałem rosyjskim Levinem Benningsenem w bitwie pod Frydlandem. 1808 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: Hiszpanie odparli francuski atak w II bitwie pod Bruc. 1809 – V koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francusko-włoskich nad austriacko-węgierskimi w bitwie pod Raab (Győr). 1810 – W protestanckim kościele św. Marii w Zwickau został ochrzczony kompozytor Robert Schumann. 1821 – Armia egipska zakończyła istnienie sułtanatu Sannar w dzisiejszym Sudanie. 1830 – Armia francuska wylądowała w Algierii i rozpoczęła podbój kraju. 1846 – Amerykańscy osadnicy w Kalifornii wszczęli antymeksykańskie powstanie i ogłosili utworzenie Republiki Kalifornii ze stolicą w Sonomie. 1872 – W Kanadzie zalegalizowano związki zawodowe. 1874 – Michel Dominique został prezydentem Haiti. 1881 – W stoczni w Barrow-in-Furness zwodowano brytyjski transatlantyk SS „City of Rome”. 1888 – W Szwajcarii otwarto pierwszy odcinek (częściowo zębatej) kolei wąskotorowej Brünigbahn, łączącej Interlaken z Lucerną. 1890 – Uruchomiono komunikację tramwajową w australijskim Bendigo. 1891 – W greckim Patras założono klub piłkarski Panachaiki GE. 1900: Sanford B. Dole został pierwszym gubernatorem terytorialnym Hawajów. W stoczni w angielskim Newcastle upon Tyne zwodowano norweski pancernik obrony wybrzeża „Eidsvold”. 1901 – W Nowym Jorku założono Instytut Badań Medycznych Rockefellera (od 1965 roku Uniwersytet Rockefellera). 1903 – 247 osób zginęło w wyniku powodzi błyskawicznej w Heppner w amerykańskim stanie Oregon. 1904 – Powstało przedsiębiorstwo motoryzacyjno-lotnicze Hispano-Suiza. 1906 – W stoczni w Bremie został zwodowany niemiecki krążownik pancerny „Gneisenau”. 1909 – Nilo Peçanha został prezydentem Brazylii. 1911 – Transatlantyk „Olympic” wyruszył w swój dziewiczy rejs. 1913: Stojan Danew po raz drugi został premierem Bułgarii. Został założony hiszpański klub piłkarski Racing Santander. 1914 – Międzynarodowy Komitet Olimpijski zaprezentował flagę olimpijską. 1919 – Brytyjczycy John Alcock i Arthur Whitten Brown rozpoczęli pierwszy nieprzerwany przelot samolotem przez Atlantyk (Nowa Fundlandia-Irlandia). 1926 – Brazylia wystąpiła z Ligi Narodów. 1927 – Na polecenie marszałka Józefa Piłsudskiego na paryskim Cmentarzu Montmartre ekshumowano szczątki Juliusza Słowackiego i przewieziono je do Polski. 1934: Adolf Hitler przybył ze swą pierwszą wizytą do Włoch na spotkanie w Wenecji z Benito Mussolinim. Gabinet Kimona Georgiewa wydał rozporządzenie o delegalizacji wszystkich partii i ugrupowań politycznych w Bułgarii. 1937 – Wielki terror: w Moskwie aresztowano działacza białoruskiego odrodzenia narodowego Mikałaja Haładzieda. 1940: Kampania francuska: Wehrmacht zajął Paryż. Wojska hiszpańskie zajęły strefę międzynarodową w Tangerze w północnym Maroku. ZSRR wystosował ultimatum do rządu litewskiego, domagając się jego ustąpienia i zgody na wejście Armii Czerwonej na teren Litwy. 1941 – Rozpoczęły się masowe deportacje obywateli Litwy, Łotwy i Estonii na Syberię. 1942 – AS Roma zdobyła po raz pierwszy tytuł piłkarskiego mistrza Włoch. 1943 – Bitwa o Atlantyk: Brytyjczycy zatopili bombami głębinowymi niemieckie okręty podwodne U-334 (47 ofiar) i U-564 (28 ofiar i 18 uratowanych). 1944 – W nocy z 13 na 14 czerwca Niemcy wystrzelili w kierunku Londynu 10 pierwszych pocisków rakietowych V-1. 1945 – W Hamburgu został aresztowany przez Brytyjczyków Joachim von Ribbentrop.