Obwód Gródek Jagielloński ZWZ-AK – terenowa struktura Inspektoratu Zachodniego Okręgu Lwów Armii Krajowej. Kryptonimy: „25”, „Ryby”.

Początki konspiracji w Obwodzie ZWZ-AK Gródek Jagielloński sięgają 1941, a jego zawiązki powstały w ramach Inspektoratu Lwów-Prowincja.

W sierpniu 1943 zorganizowany był w trzy rejony, a w nich siedem punktów organizacyjnych i 9 plutonów z 23 drużynami. Liczył jednego oficera zawodowego i ośmiu rezerwy, pięciu podchorążych, 6 podoficerów zawodowych i 30 rezerwy, oraz 250 szeregowych.

W ostatnim kwartale 1943 w obwodzie były już cztery rejony, ale stan ludzi sukcesywnie się zmniejszał. Ludności polska przemieszczała się za San. Liczba podoficerów zmniejszyła się z 36 do 21, szeregowych – z 200 do ok. 170 Obwód był stosunkowo nieźle uzbrojony. Posiadano jeden ckm i jeden rkm, 40 karabinów i 27 pistoletówCo trzeci żołnierz dysponował bronią palną; do broni maszynowej i karabinów posiadano ponad 17 tysięcy amunicji. Broń pochodziła z kampanii 1939, z zakupów od żołnierzy węgierskich i słowackich, oraz z penetracji powracających ze wschodu zbombardowanych pociągów.

Organizacja i obsada personalna obwodu Dowództwo: komendant – por. Szczepan Gwiazdowski „Głaz”, oficer organizacyjny – ppor. Michał Kochajewicz „Turń”, oficer łączności – ppor. Stanisław Hajduk „Perć”, oficer – lekarz, kpt. Bolesław Waligórski „Znachor”, oficer do spraw sabotażu i dywersji – plut. Szczepan Tokarz „Żak”, oficer informacyjny – mgr Emil Berendowicz „Sowa”, referent WSK – Jadwiga Strieglówna „Mała”/ Rejony: I rejon – Gródek Jagielloński; komendant – ppor. Jan Dziduszko „Zrąb”, 1 pluton – Lwowskie Przedmieście i Morgi; dowódca – Stanisław Markiewicz, 2 pluton – miasto Gródek; dowódca – kpr. Karol Matthauser „Dąb”, 3 pluton – Czerlańskie i Przemyskie Przedmieście oraz Skotnik; dowódca – st.sierż. Stanisław Opaliński „Chmura”. II rejon Wołczuchy z DolinianamiByć może w IV kwartale 1943 po scaleniu w Dolinianach oddziałów BCh i AK zorganizowano rejon IV AK - Doliniany, komendant – ppor. Jan Kaliciak „Granit”. III rejon – Rodatycze z Barem; dowodził por. „Głaz”. IV rejon – Milczyce; komendant – pchor. Stanisław Hołówka „Cichy”Wspomnienia dowódców co do usytuowania IV rejonu różnią się nieco od siebie..

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Struktura Organizacyjna Armii Krajowej, Marek Ney-Krwawicz w: Mówią wieki nr 9/1986.

Kategoria:Obwody Okręgu Lwów AK Kategoria:Wojsko w Gródku Jagiellońskim