mały|Zakłady Volkswagena w Wolfsburgu mały|Elektrownia Niederaußem na węgiel brunatny koncernu RWE mały|Zakłady BASF w Ludwigshafen
Gospodarka Niemiec – rozwinięta społeczna gospodarka rynkowa, największa w Europie i nominalnie trzecia na świecie (po USA i Chinach). Jest największym rynkiem w Unii EuropejskiejNiemcy w świetle faktów i liczb.. Gospodarka RFN zajęła 8. miejsce wśród najbardziej innowacyjnych gospodarek świata według Globalnego Indeksu Innowacji, sporządzonego przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO) w 2022 roku.
Niemcy są w pierwszej piątce największych eksporterówThe World Factbook – Central Intelligence Agency.. Z 1,339 bln dolarów w 2014 roku mają nadwyżkę handlową 284 mld euro. Eksport stanowi ponad jedną trzecią produkcji krajowejLibrary of Congress: Country Profile: Germany. „Exports are responsible for one-third of total economic output, and at the prevailing dollar-euro exchange rate, no country exports more merchandise.”..
Niemcy posiadają w narodowym skarbcu 3,4 tys. ton złota.
Waluta Walutą w Niemczech jest euro, które dzieli się na 100 centów. Do 2002 r. obowiązywała marka niemiecka.
Głównym centrum finansowym o światowym znaczeniu jest Frankfurt nad Menem, m.in. siedziba Europejskiego Banku Centralnego, Frankfurckiej Giełdy Papierów Wartościowych (Börse Frankfurt), Deutsche Banku oraz Commerzbanku.
Produkt krajowy brutto Produkt krajowy brutto (PKB) Niemiec wyniósł 3,629 biliona dolarów amerykańskich w 2013 roku. Na jednego mieszkańca przypadało wówczas około 43,4 tysiąca dolarów amerykańskich, co plasowało Niemcy na 7. miejscu w Unii Europejskiej i na 16. miejscu na świecie pod względem PKB per capita.
W 2008 roku, gospodarka Chin (ChRL) przerosła gospodarkę niemiecką pod względem PKB.
Deficyt budżetowy Wieloletni deficyt budżetowy, a szczególnie wysokie koszty zjednoczenia Niemiec, spowodowały, że zadłużenie tego kraju jest wysokie i wynosi ponad 1,5 bln euro (co odpowiada 18 tys. euro/mieszkańca). Jednak to zadłużenie jest dziś realnie większe, bo do tego należy doliczyć przewidywane zobowiązania państwa wobec przechodzących na emeryturę pracowników sfery budżetowej w randze urzędnika (są one płacone bezpośrednio z budżetu, a nie przez ubezpieczenia emerytalne) i do 2012 sumują się na kolejne 4 do 5 bilionów euro (źródło: ). Obsługa niemieckiego zadłużenia, duże i ciągle rosnące koszty systemu opieki zdrowotnej i systemu emerytalnego, a także bezrobocie, to dziś największe problemy niemieckiej gospodarkiHenryk S. Kolka: Niemcy i niemiecka gospodarka – kilka punktów widzenia. (12.07)..
Od początku istnienia RFN wszystkie jej budżety były z deficytem. Obecne zadłużenie Niemiec odpowiada około 81% PKB, podczas gdy kwotowo wyższe zadłużenie Stanów Zjednoczonych wynosi 10 bilionów dolarów (stan na 2009 r.) i również kwotowo wyższe zadłużenie Japonii 160% (ok. 7 bln dolarów). W odniesieniu do PKB niemiecki dług porównywalny jest do większości krajów wysoko rozwiniętych.
Niemcy przez kilka lat nie wypełniały części kryteriów konwergencji, podpisanych w Maastricht (dotyczących stabilności euro). Dla ratowania finansów państwa przeprowadzano cięcia w systemach ubezpieczeń społecznych, co w nieznacznym stopniu poprawiło sytuację. Ponowne spełnienie kryteriów z Maastricht nastąpiło w 2006 roku.
Eksport Eksport, będący podstawą niemieckiej gospodarki, walnie przyczynił się do ożywienia gospodarczego tego kraju. Niemcy są stale obecne w pierwszej piątce największych eksporterów. Wartość eksportu w 2011 wyniosła około 1543 mld USD. Eksportowane są przede wszystkim: maszyny, samochody, narzędzia przemysłowe, elektronika, wyroby tekstylne, chemikalia, aparatura precyzyjna, stal, artykuły rolno-spożywcze, uran, węgiel kamienny i brunatny, nawozy i tworzywa sztuczne.
Siła niemieckiego eksportu wiąże się między innymi z dominującą pozycją Niemiec w Unii Europejskiej. Niemcy są największym płatnikiem netto w Unii Europejskiej, ale jednocześnie najwięcej zyskują na wspólnym rynku. W połowie lat 50. XX wieku Niemcy pod względem wartości wyeksportowanych towarów znalazły się na trzecim miejscu na świecie, po USA i Wielkiej Brytanii, a w latach 1986–1988 były nawet światowym liderem pod względem eksportu. Niemcy są największym partnerem handlowym Polski, z najwyższym udziałem w polskim eksporcie i imporcie towarów.
Rolnictwo Niemcy to największy na świecie producent piwa i chmieluIlustrowana encyklopedia dla dzieci. tom 3, Świat wokół nas.. Na południu kraju (dokładnie na Nizinie Górnoreńskiej) uprawia się winorośl. Hoduje się głównie bydło i trzodę chlewną, a uprawia buraki cukrowe, zboża, ziemniaki, owoce, warzywa i winogrona. Ważną pozycje zajmują produkty mleczarskie. 3% ludności czynnej zawodowo pracuje na rolnictwie.
Przemysł Na dzień 30 września 2011 roku w Niemczech zarejestrowanych było 1 000 385 przedsiębiorstw. Zatrudnianych w nich było około 5 156 807 osób. Obrót wyniósł 497 271 miliardów euro.
Do najlepiej rozwiniętych gałęzi przemysłu w Niemczech należą: przemysł elektromaszynowy, rafineryjny, energetyczny oraz hutniczy i chemiczny. Na całym świecie cenione są także niemieckie wyroby z dziedzin przemysłu odzieżowego (Adidas), a także z dziedzin optyki i zaawansowanych technologii (high-tech). Niemiecki przemysł chemiczny osiągnął czołową pozycję na świecie, jego głównym ośrodkiem jest Ludwigshafen am Rhein (siedziba BASF). Ku tej samej pozycji w świecie zmierza także motoryzacja.
Niemcy są największym eksploatatorem węgla brunatnego i soli potasowych na świecie. Znamienną rolę w gospodarce odgrywa Nadreński Okręg Przemysłowy, w skład którego wchodzi Zagłębie Ruhry – jeden z największych obszarów przemysłowych świata. Duże obszary przemysłowe zlokalizowane są również wokół Hamburga, Hanoweru, Salzgitter, Saarbrücken, Frankfurtu nad Menem, Stuttgartu i Monachium.
Przemysł na wschodnim terytorium państwa koncentruje się głównie w Zagłębiach Saskim i Łużyckim, a także w rejonach Berlina, Lipska, Chemnitz i Drezna. Ogromną rolę w gospodarce kraju odgrywają koncerny o zasięgu międzynarodowym, skore do inwestycji poza granicami kraju, co przyczynia się do rozwoju wielu, także silnych gospodarczo państw. Firmy inwestują w badania naukowe i rozwijają własne ośrodki badawcze, co pozwala na szybkie wdrażanie nowoczesnych, wysokiej jakości produktów.
Liczba zatrudnionych w niemieckim przemyśle wykazuje od lat tendencję spadkową.
Energetyka Niemcy są liderem światowym we wdrażaniu energetyki odnawialnej. Zgodnie ze strategią energetyczną z 2010 r. udział energii odnawialnej w całości konsumpcji energii elektrycznej powinien osiągnąć co najmniej 35% w 2020 r., 50% w 2030 r., 65% w 2040 r. i 80% w 2050 r.
Górnictwo węgla kamiennego powoli przestaje być jednym z dominujących gałęzi przemysłu w Niemczech. Niemiecki rząd planuje stopniowe zamknięcie wszystkich kopalń w kraju do 2012 roku. W 2004 roku na terenie Niemiec funkcjonowało 9 kopalń zatrudniających 42 000 osób (w 1980 roku funkcjonowało 39 kopalń zatrudniających 186 800 osób). Zużycie węgla kształtuje się następująco: elektrownie – 75%, przemysł stalowy – 24%, ogrzewanie – 1% (dane z 2004 roku). Produkcja energii elektrycznej z węgla wynosiła w 2004 roku 10% (w 1990 roku – 26%).
Od podpisania protokołu w Kioto podejmuje się starania dla zmniejszenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery, choć z drugiej strony w 2002 roku przyjęto ustawę o stopniowej likwidacji elektrowni jądrowych. Jednakże już po kilku latach (w 2009 roku) rozpoczęto proces uchylania tej ustawy, a w 2010 r. rząd federalny wydłużył okres eksploatacji bloków jądrowych z 32 do 60 latEnergetyka jądrowa w Unii Europejskiej. Wirtualny Nowy Przemysł..
Gospodarka odpadami Niemcy są jednym z europejskich i światowych liderów w odzyskiwaniu odpadów. W 2009 r. odzyskały 63% odpadów miejskich, 80% odpadów przemysłowych i handlowych oraz 90% odpadów budowlanych i z rozbiórek. Roczne obroty niemieckiego sektora gospodarki odpadami wynoszą 50 miliardów euro. Niemcy eksportują technologie środowiskowe; opanowały m.in. 25% światowego rynku technologii przetwarzania odpadów w cyklu zamkniętym.
Emisja gazów cieplarnianych Z wysoką pozycją gospodarczą wiąże się znaczący udział w światowej emisji gazów cieplarnianych. W 2018 Niemcy odpowiadały za ok. 2% emisji dwutlenku węgla pochodzenia kopalnego w skali świata i 21,8% w skali Unii Europejskiej, zajmując w niej pierwsze miejsce. Łączna emisja równoważnika dwutlenku węgla z obszaru Niemiec wyniosła w 1990 roku 1 241,599 Mt, z czego 1 018,059 Mt stanowił dwutlenek węgla. W przeliczeniu na mieszkańca emisja wyniosła wówczas 12,868 t dwutlenku węgla, a w przeliczeniu na 1 dolar PKB 410 kg. Po roku 1990 całkowita emisja dość jednostajnie spadała. W 2018 emisja dwutlenku węgla pochodzenia kopalnego wyniosła 752,655 Mt, a w przeliczeniu na mieszkańca 9,146 t i w przeliczeniu na 1 dolar PKB 197 kg. Przez cały czas główną branżą odpowiedzialną za tę emisję była energetyka, a na drugim miejscu transport. Mimo ogólnego spadku w większości branż, emisje z transportu pozostawały na zbliżonym poziomie. W całkowitej emisji gazów cieplarnianych dwutlenek węgla zawsze stanowił przytłaczającą większość. W 2015 emisje metanu z obszar Niemiec stanowiły 12,9% emisji Unii Europejskiej, stawiając ten kraj na drugiej pozycji po Wielkiej Brytanii. Z kolei emisje podtlenku azotu stanowiły 14,3% emisji Unii Europejskiej, stawiając ten kraj na drugiej pozycji po Francji. Zauważalne były też emisje gazów fluorowanych.
Transport mały|Niemiecka autostrada A1 mały|Port lotniczy Frankfurt
Transport drogowy
Drogi w Niemczech podzielone są na następujące kategorieRozporządzenie Rady (EWG) nr 1108/70 z dnia 4 czerwca 1970 r. wprowadzające system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej ().: Bundesautobahnen Bundesstraßen Land-(Staats-)straßen Kreisstraßen Gemeindestraßen
Po niemieckich drogach o łącznej długości 650 tys. km (dane z 2011), w tym ponad 12,8 tys. km autostrad, jeździ ponad 46 mln samochodów osobowych i 8 mln ciężarowych.
Transport kolejowy mały|ICE 3 w Dortmundzie mały|Widok na torowisko dworca głównego we Frankfurcie nad Menem
W Niemczech istnieje 48 215 km (dane z 2006) linii kolejowych. Ważną rolę w ruchu pasażerskim odgrywają szczególnie eksploatowane od 1991 r. pociągi dużych prędkości ICE, których prędkość dochodzi do 300 km/h. Dominującym przedsiębiorstwem kolejowym jest Deutsche Bahn AG.
Transport lotniczy W kraju działają 164 porty lotnicze, z czego 14 międzynarodowych. Największy z nich to port lotniczy Frankfurt.
Transport morski mały|Port w Hamburgu Głównymi portami morskimi są: Hamburg, Wilhelmshaven, Brema, Rostock i Lubeka.
Żegluga śródlądowa W Niemczech długość szlaków wynosi 7467 km. Główną rzeką w żegludze śródlądowej jest Ren. Najważniejsze kanały to: kanał Kiloński oraz Kanał Men-Dunaj. Głównymi portami śródlądowymi są: Duisburg i Magdeburg.
Telekomunikacja W 2002 roku w Niemczech było 56 milionów użytkowników telefonów komórkowych oraz 32 milionów użytkowników Internetu. W kraju działa ponad 800 nadawców radiowych i 300 telewizyjnych. Niemiecka firma Deutsche Telekom należy do największych przedsiębiorstw telekomunikacyjnych na świecieAtlas „Świat w zasięgu ręki” dział Gospodarki Świata..
Turystyka
Turystyka w Niemczech jest bardzo dobrze rozwinięta. Głównymi ośrodkami turystycznymi są: Berlin, Monachium i Hamburg. Przez turystów są zwiedzane głównie lasy (Lasy Turyńskie, Lasy Bawarskie i Schwarzwald), a z jezior – Jezioro Bodeńskie. Najczęściej odwiedzanym landem jest Bawaria. Najwięcej zabytków kultury znajduje się w Kolonii, Akwizgranie i w Stralsundzie.
Targi