thumb|Perseusz z głową Meduzy, Loggia dei Lanzi, Florencja thumb|Solniczka Benvenuto Cellini (ur. 3 listopada 1500 we Florencji, zm. 13 lutego 1571 tamże) – rzeźbiarz, złotnik, pisarz i medalier florencki, manierysta.
Miał bardzo barwne i burzliwe życie, które spisał w wieku 56 lat w swej biografii. Wiele podróżował, kilkakrotnie przebywał m.in. w Rzymie, Florencji, Mantui, Neapolu i Padwie. W 1538 r. wyjechał do Paryża, gdzie pozostawał w służbie króla Franciszka I. Wykonał dla niego arcydzieło sztuki jubilerskiej – złotą solniczkę (1540–1543, dziś w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu). oraz płaskorzeźbę do zamku w Fontainebleau, tzw. Nimfę z Fontainebleau (1543, dziś w Luwrze). Jego Perseusz z głową Meduzy (1557), będący majstersztykiem sztuki odlewniczej, został ustawiony w Loggi dei Lanzi we Florencji.
Cellini jest również autorem Traktatu o sztuce złotniczej i rzeźbie.
Niektóre źródła podają, że to z jego ręki zginął u bram Rzymu Karol III de Burbon-Montpensier.
Jego grobowiec znajduje się w krypcie kaplicy di San Luca w kościele Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny we Florencji.
Dzieła literackie La Vita di Benvenuto di Maestro Giovanni Cellini fiorentino, scritta, per lui medesimo, in Firenze I wydanie włoskie Neapol 1728; I wydanie polskie 1868 – „Życie Benvenuto Celliniego złotnika i rzeźbiarza” tł. Hieronim Feldmanowski; II wyd. polskie „Żywot Benvenuta Celliniego własnoręcznie spisany we Florencyi” 1910 tł. Stanisław Machniewicz, III wyd. polskie powojenne „Benvenuta Celliniego żywot własny spisany przez niego samego” PIW 1953 tł. Leopold Staff Trattato dell’oreficeria e del Trattato della scultura I wyd. Florencja 1569 polskie wyd. powojenne 2013 „Traktat o sztuce złotniczej” tł. Jacek Rochacki
Przypisy
Bibliografia Benvenuta Celliniego żywot własny spisany przez niego samego, przełożył Leopold Staff, Państwowy Instytut Wydawniczy, Wydanie pierwsze, Warszawa 1953, s. 368.
Linki zewnętrzne Benvenuto Cellini – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Artyści związani z Florencją Kategoria:Ludzie urodzeni we Florencji Kategoria:Rzeźbiarze manieryzmu Kategoria:Urodzeni w 1500 Kategoria:Włoscy medalierzy Kategoria:Włoscy pisarze XVI wieku Kategoria:Włoscy rzeźbiarze Kategoria:Włoscy złotnicy Kategoria:Zmarli w 1571