Metalepsja (z gr. metálēpsis – "zmiana, udział") – figura stylistyczna i retoryczna, która polega na zmianie opisu czasu, ciągu przyczynowo-skutkowego lub relacji jakiegoś zdarzenia poprzez: zastąpienie opisu upływu czasu opisem zjawiska o takim samym okresie trwania; mówienie o skutku, jakby był przyczyną, i o przyczynie, jakby była skutkiem; zastąpienie opisu samego faktu opisem okoliczności, w jakich ten fakt miał miejsce.
Metalepsja może być rodzajem metonimii, aluzji, peryfrazy bądź eufemizmu. Figura często stosowana w poezji, np. Trzy razy księżyc odmienił się złoty Gdy na tym piasku rozbiłem namioty. Juliusz Słowacki, Ojciec zadżumionych W tym przypadku poeta zastosował metalepsję w pierwszej wersji, czyli zastąpił termin „trzy miesiące” określeniem współzależnym chronologicznie.
Bibliografia Słownik wyrazów obcych PWN Słownik... Władysława Kopalińskiego Stanisław Sierotwiński, Słownik terminów literackich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970, wyd. III, bez ISBN.
Przypisy
Kategoria:Metafory