Ginekomastia, przerost sutka u mężczyzn (łac. gynaecomastia) – powiększenie się sutka u mężczyzny, w wyniku rozrostu tkanki gruczołowej, włóknistej i tłuszczowej. Gruczoł piersiowy ulega jednostronnemu lub obustronnemu powiększeniu, jest obrzmiały i może być bolesny. Ginekomastia spowodowana jest zaburzeniami hormonalnymi, najczęściej wskutek leczenia hormonalnego (leczenie raka stercza).

Epidemiologia Występuje w każdym wieku. Może być bolesna, charakteryzuje ją świąd i pieczenie.

Ginekomastia fizjologiczna Ginekomastia przejściowa, związana z okresem dojrzewania, spowodowana jest zwiększeniem stosunku wolnego estradiolu do testosteronu w osoczu i powinna samoistnie zaniknąć, zwykle w ciągu kilku miesięcy. Czasami jednak ginekomastia może się utrwalić, w związku z przerostem tkanki łącznej i tłuszczowej, stanowiąc poważny problem kosmetyczny i psychologiczny (dojrzewający chłopcy mogą przeżywać z tego powodu rozmaite rozterki, przestać wierzyć we własną męskość. Powstają kłopoty z rozbieraniem się w miejscu publicznym, unikają ćwiczeń na lekcji wychowania fizycznego).

Ginekomastia patologiczna Ginekomastia niefizjologiczna może być także spowodowana innymi przyczynami. Przyczyny ginekomastii patologicznej to m.in.:

otyłość – wiąże się ze zwiększoną lokalnie aktywnością aromatazy, przekształcającej testosteron do estradiolu nadczynność tarczycy – wiąże się ze zwiększoną syntezą SHBG w wątrobie; białko to ma większe powinowactwo do testosteronu niż do estradiolu, przez co zmniejsza się frakcja wolnego testosteronu w osoczu choroby wątroby (marskość) – w związku ze zwolnieniem metabolizmu estrogenów i androgenów przewlekła niewydolność nerek – z tego samego powodu co marskość wątroby zespoły paranowotworowe nowotwór jądra lub inne guzy hormonalnie czynne (np. nadnercza) nadmierna wrażliwość gruczołu sutkowego na estrogeny działanie leków: glikozydy naparstnicy niektóre diuretyki o działaniu antyandrogenowym (przede wszystkim spironolakton) agonisty receptorów 5-HT1A (np. buspiron) antagonisty receptora H2 (ranitydyna) inhibitory pompy protonowej (omeprazol) inhibitory konwertazy angiotensyny (enalapril) antagonisty kanału wapniowego (werapamil) leki przeciwgrzybicze (ketokonazol) dziedziczność.

Być może palenie marihuany ma również wpływ na powstawanie ginekomastii.

Leczenie ginekomastii thumb|300px|Ginekomastia obu sutków – przed zabiegiem i po nim. Ginekomastia jest przypadłością, która leczona jest chirurgicznie, o ile pacjent nie posiada przeciwwskazań do wykonania zabiegu. Przeciwwskazaniami są m.in.: nadwaga, przyjmowanie anabolików, choroby sutka oraz choroby serca. Chirurgiczne leczenie ginekomastii niesie ze sobą ryzyko wystąpienia powikłań, można do nich zaliczyć: asymetrię piersi, zakrzepicę żył, zmiany czucia, martwicę tłuszczową, zakażenie oraz powikłania kardiologiczne. Przed przystąpieniem do zabiegu wykonywane jest badanie EKG w celu wykluczenia chorób układu krążenia. Co najmniej 4 tygodnie przed zabiegiem zaleca się zaprzestania palenia tytoniu oraz przyjmowania leków i suplementów diety rozrzedzających krew, np. aspiryny lub jej pochodnych. Przebieg zabiegu ginekomastii uzależniony jest od zastosowanej metody. Ginekomastie można usunąć przy pomocy liposukcji, chirurgicznego usunięcia tkanki gruczołowej wraz z nadmiarem skóry lub łącząc obie metody. Do aktywności po zabiegu powraca się po co najmniej tygodniu, w tym czasie piersi zabezpieczone są przy pomocy bandaży, w celu lepszego odprowadzenia płynów stosowane są dreny. Alternatywą dla chirurgicznej metody leczenia jest redukcja tkanki tłuszczowej poprzez dietę oraz aktywność fizyczną. Należy wprowadzić do jadłospisu składniki podnoszące poziom testosteronu np. o zwiększonej zawartości cynku.

Różnicowanie rak sutka hiperprolaktynemia ginekomastia rzekoma, inaczej lipomastia lub steatomastia (przerost tkanki tłuszczowej sutka)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Objawy chorobowe Kategoria:Medycyna sportowa Kategoria:Endokrynologia