Henryk Bystroń (ur. 20 października 1920 w Grigoriopolu, zm. 6 kwietnia 2013 w Katowicach) – polski inżynier górniczy, specjalista z dziedziny aerologii górniczej oraz wentylacji kopalń i pożarów podziemnych.

Życiorys Urodził się w Grigoriopolu (Mołdawia), w rodzinie Franciszka i Anastazji z d. Spodar. Ukończył Szkołę Podstawową w Uszwi. Uczęszczał do Gimnazjum im. J. Piłsudskiego w Brzesku (1937), ukończył LO (humanistyczne) im. J. Piłsudskiego w Brzesku (1939).

Od 1945 studiował na Wydziale Górniczym AGH w Krakowie, którą ukończył w 1950 z tytułem mgr inż. górniczy. Doktor AGH (1958), docent (1959), doktor habilitowany Politechniki Śląskiej w Gliwicach (1969), profesor nadzwyczajny Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach (1972), profesor zwyczajny (1980).

W latach 1948–1953 był praktykantem, sztygarem górniczym, kierownikiem Działu Wentylacji, Kopalnianej Stacji Ratownictwa Górniczego i Robót Górniczych w Kopalni Węgla Kamiennego „Pokój” w Nowym Bytomiu, w latach 1953–1960 kierował Zakładem Wentylacji i Pożarów w Kopalni Doświadczalnej „Barbara” w Mikołowie, w latach 1961–1990 kierował Zakładem Wentylacji, Klimatyzacji i Pożarów/Aerologii Górniczej w Głównym Instytucie Górnictwa w Katowicach, od 1991 był konsultantem naukowym.

W latach 1957–1960 był adiunktem w Instytucie Mechaniki Górotworu PAN w Krakowie, w latach 1961–1969 wykładał aerologię górniczą na Wydziale Górniczym Politechniki Śląskiej, w latach 1970–1977 i 1986–1991 był kierownikiem zakładu/wykładowcą aerologii górniczej w Instytucie Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, w 1985 prowadził wykłady nt. podstawowych zagadnień termodynamiki wentylacji kopalń podziemnych na Fakultecie Górniczo-Geologicznym w Tuzli.

Od 1954 był członkiem wielu komisji przy Ministerstwie Górnictwa, Wyższym Urzędzie Górniczym i KWK, w latach 1975–1983 był członkiem Komisji Nagród Państwowych, w latach 1977–1995 przewodniczącym Komisji Górniczej i od 1977 przewodniczącym jej Sekcji Aerologii Górniczej Oddziału PAN w Katowicach, w latach 1986–1998 był zastępcą przewodniczącego/wiceprezesem Oddziału PAN w Katowicach, w latach 1979–1994 zastępcą przewodniczącego Międzynarodowego Biura Górniczej Fizyki Cieplnej w Kijowie przy Światowych Kongresach Górniczych, w latach 1973–1976 i 1979–1987 CKK ds. KN przy prezesie Rady Ministrów. Od 1976 członek korespondent, od 1991 członek rzeczywisty PAN.

Był współautorem 13 patentów, 4 wzorów użytkowych i 8 projektów racjonalizatorskich, autorem ponad 200 publikacji.

Był mężem Haliny z d. Uherek (1932–2019), z którą miał córki: Urszulę po mężu Prajsner (1949–2009) i Marię (ur. 1955).

Zmarł 6 kwietnia 2013 w Katowicach, pochowany na Centralnym Cmentarzu Komunalnym przy Murckowskiej (sektor 37-22-16).

Najważniejsze opublikowane prace naukowe Podstawy schematu potencjalnego kopalnianej sieci wentylacyjnej, „Prace GIG. Kom. Nr 421”, 122, 1969. Stan pożaru, zapalenie i wybuch gazów podczas aktywnego i pasywnego gaszenia, „Archiwum Górnictwa”, 1997. An Approach to Mine Ventilation based on Aerodynamic Potential of Ventilating Air with Reference to Unit Mass of Dry Air. Editor D. C. Panigrahi: 4. „Mine Environment and Ventilation”, 2001. The Principles of Ventilation Analysis of an Operating Underground Mine Investigated Using the Thermodynamic and Compressible Gravimetric Approaches, „Bulletin of the Polish Academy of Sciences, Earth Sciences”, Vol. 51, 2003. Ocena rozprowadzenia powietrza w podpoziomowym rejonie eksploatacyjnym zabezpieczającego roboty wydobywcze przed dymami w przypadku pożaru w prądzie schodzącym, „Archiwum Górnictwa”. Zeszyt Specjalny. 2005. Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (6 października 1997) „za wybitne zasługi dla rozwoju gospodarki narodowej”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1972) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Złoty Krzyż Zasługi (1958) Srebrny Krzyż Zasługi (1954) Srebrna odznaka honorowa „Zasłużony dla górnictwa PRL” (1984) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Górnik PRL” (1988) Złota Odznaka „Racjonalizator Produkcji” Odznaka Honorowa „Zasłużony Ratownik Górniczy” (1985) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1971) Srebrna Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1963)

Nagrody Nagroda Państwowa III stopnia za opracowanie i wprowadzenie do praktyki przemysłowej wentylacyjnej metody likwidacji podziemnych pól pożarowych (1955) Nagroda Państwowa II stopnia (zespołowa) (1972) Nagroda Komitetu Nauki i Techniki Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki Nagroda Rektora Politechniki Wrocławskiej Statuetka „Srebrny Skarbnik” - honorowe wyróżnienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (1997) Nagroda Men of the Year representing Poland 2008 w USA Źródło:.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Grigoriopolu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla górnictwa PRL” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Racjonalizator Produkcji” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Górnik PRL” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Katowicach Kategoria:Polscy inżynierowie górniczy Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2013