mały|Wizerunek Haliny Winiarskiej na muralu „Kobiety Wolności” w Gdańsku Halina Stanisława Winiarska, po mężu Kiszkis (ur. 8 października 1933 w Chrzanowie, zm. 16 kwietnia 2022 w Kowalach) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, pedagożka, działaczka opozycyjna.
Życiorys Córka Władysława i Irmy. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1957 zdała aktorski egzamin eksternistyczny. W latach 1956–1958 występowała w Teatrze Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku, w latach 1958–1960 w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, w latach 1960–1963 w Lubuskim Teatrze im. Leona Kruczkowskiego w Zielonej Górze, w latach 1963–1966 w Teatrach Dramatycznych w Poznaniu. W latach 1966–2003 była aktorką Teatru Wybrzeże w Gdańsku. Prowadziła pracę pedagogiczną w Teatrze Muzycznym w Gdyni, studium aktorskim przy Teatrze Wybrzeże oraz w Biskupim Seminarium Duchownym w Gdańsku i Liceum Jezuitów w Gdyni.
W latach 1961–1981 należała do SPATiF-ZASP, w tym w latach 1979–1981 była członkinią Zarządu Głównego.
W sierpniu 1980 z grupą trójmiejskich aktorów wsparła występami strajkujących w Stoczni Gdańskiej. We wrześniu 1980 wstąpiła do NSZZ „Solidarność”, w tym od listopada 1980 była przewodniczącą Komitetu Zakładowego. Od grudnia 1980 w Komitecie Obrony Więzionych za Przekonania.
13 grudnia 1981 została internowana i osadzona kolejno w Strzebielinku, Bydgoszczy-Fordonie i Gołdapi. Zwolniona 19 stycznia 1982. W latach 1982–1988 występowała podczas mszy za Ojczyznę w gdańskich kościołach. Współorganizowała Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej. W latach 1986–1994 należała do Prymasowskiej Rady Społecznej. W sierpniu 1988 występowała dla strajkujących w Stoczni Gdańskiej i Porcie Gdańskim. W 1989 była członkinią Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Gdańsku.
Dwukrotnie zamężna. Po raz pierwszy z aktorem i dramaturgiem Zenonem Noconiem (1923–1992), po raz drugi od 29 czerwca 1963 z aktorem Jerzym Kiszkisem. Matka Krzysztofa (ur. 1954) i Joanny (ur. 1967).
Zmarła w Kowalach, pochowana 23 kwietnia 2022 w Alei Zasłużonych gdańskiego cmentarza Srebrzysko (rejon IV kwatera TAR I-2a-3). thumb|Grób Haliny Winiarskiej-Kiszkis na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku
Filmografia 1971: Seksolatki − dyrektorka technikum hotelarskiego 1976: Zagrożenie − Maria Kamińska 1976: Blizna − żona Bednarza 1977: Granica − Biecka, matka Elżbiety 1979: Po drodze − Wanda Sierańska, kuzynka Barbary 1988: Jemioła − Zofia Wilkońska 1988: Dziewczyna z hotelu Excelsior − kierowniczka czytelni 1991: Odjazd − Augusta Baumler, matka Hildy 1993: Pora na czarownice − Witkowska, ciotka Joli 1995: Odjazd − Augusta Baumler, matka Hildy (odc. 2 i 3) 1995: Awantura o Basię − gospodyni nad morzem 1996: Awantura o Basię − gospodyni nad morzem (odc. 12 i 13) 1997: Cudze szczęście − sąsiadka 2001: Garderoba damska − Zofia Olszewska
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (28 kwietnia 1997) „za wybitne osiągnięcia w pracy artystycznej”. Krzyż Wolności i Solidarności (21 stycznia 2013) „za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”. Złoty Krzyż Zasługi (1973) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1975) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (21 marca 2007) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1977) Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1976) Medal im. Anny Kamieńskiej za wybitne dokonania twórcze, budujące chrześcijańską wspólnotę (1987)
Nagrody i wyróżnienia Nagroda na I Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za role Eweliny Corelli w Człowieku z budki suflera Tadeusza Rittnera w reż. Marii Straszewskiej oraz Róży w Ocaleniu Ireny Kubickiej i Alicji Zatrybówny w reż. Marka Okopińskiego w Teatrze Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze (1961) Nagroda na II KST w Kaliszu za rolę Anżeliki w spektaklu Przedziwny kochanek Pierre’a Corneille’a w Teatrze Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze (1962) Nagroda na XI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za rolę Damy w spektaklu Ostatnie dobranoc Armstronga Johna Ardena w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1969) „Order Stańczyka” nagroda miesięcznika „Litery” (1970) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III stopnia za rolę Molly w spektaklu Ulisses według Jamesa Joyce’a w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1971) Wielka Nagroda Widzów im. Iwo Galla za najlepsze aktorstwo 1970 roku w Plebiscycie VII Kongresu Widzów Teatru w Gdańsku (1971) Nagroda na XIII FTPP w Toruniu za rolę tytułową w spektaklu Maleńka Alicja Edwarda Albee w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1971) Nagroda na XV FTPP w Toruniu za rolę tytułową w przedstawieniu Helena Eurypidesa w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1973) Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za kreację aktorską w spektaklu Teatru Telewizji Jenny E. Caldwella (1974) Nagroda aktorska na XXV KST w Kaliszu za rolę Raniewskiej w spektaklu Wiśniowy sad Antona Czechowa w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1985) „Złota Kareta” redakcji „Nowości” - nagroda na XXVIII FTPP w Toruniu za rolę Temidy w Prometeuszu Jerzego Andrzejewskiego w Teatrze Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku (1986) Nagroda dziennikarzy akredytowanych przy XXVIII FTPP w Toruniu za rolę Raniewskiej w Wiśniowym sadzie w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku i rolę Temidy w Prometeuszu w Teatrze Dramatycznym w Białymstoku (1986) Złoty Wawrzyn Grzymały (1989) Nagroda aktorska I stopnia i Bursztynowy Pierścień Wikenhausera na XXIX OPTMF w Szczecinie za rolę Pastora w spektaklu Godzina kota Pera O. Enquista w reż. Krzysztofa Babickiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1994) Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego za całokształt twórczości aktorskiej z okazji 50-lecia pracy artystycznej (2003) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 50-lecia twórczości scenicznej (2003) Nagroda na V Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa teatry” w Sopocie za rolę Wandy w słuchowisku Ulica sieroca Mieczysława Abramowicza (2005) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za zaangażowanie i wkład w dzieło tworzenia gdańskiej kultury oraz z okazji jubileuszu 50-lecia Gdańskiego Seminarium Duchownego (2007) Pomorska Nagroda Artystyczna za wybitne zasługi dla pomorskiej kultury (2010) Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” (2012) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za całokształt pracy artystycznej, w tym za wybitny wkład w tworzenie gdańskiej sceny teatralnej (2013) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 70-lecia działalności artystycznej i 50-lecia obecności Teatru Wybrzeże w Gdańsku, z podziękowaniem za wiele lat twórczej pracy na gdańskiej scenie dramatycznej (2016) tytuł Honorowego obywatela Gdańska (14 września 2020)
Upamiętnienie W 2019 jej wizerunek znalazł się na muralu „Kobiety Wolności” na stacji PKM Strzyża w Gdańsku.
Przypisy
Bibliografia
Halina Winiarska na culture.pl
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Aktorki teatralne związane z Białymstokiem Kategoria:Aktorki związane z Gdańskiem Kategoria:Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Prymasowskiej Rady Społecznej Kategoria:Honorowi obywatele Gdańska Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Chrzanowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Sierpnia 1980 Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Więźniowie więzienia w Fordonie (Polska Ludowa) Kategoria:Zmarli w 2022