thumb|Ibeji thumb| Omolu (Babalú ayé) thumb|Ofiary dla Obaluaye Orisza (w języku joruba òrìṣà) – siły natury wyznawane w tradycji Joruby, bezpośrednia manifestacja najwyższego boga, nazywanego Olóòrun (Olódumàrè). Orisza miały powstać z ciała Obatali.
Historia Wyznawanie oriszów wywodzi się z wierzeń afrykańskiego ludu Joruba. W okresie handlu niewolnikami kult ten rozprzestrzenił się również na znaczne obszary Ameryki Łacińskiej. Oriszaizm jest bardzo żywy zwłaszcza na Kubie (jako santeria) oraz w Brazylii, w ramach nurtów candomblé i batuque. Występuje także w mniejszym stopniu w innych krajach Ameryki. Wyznawanie oriszów nie wyklucza uczestnictwa w obrzędach innych religii, dlatego też wielu wyznawców uważa się także za katolików, utożsamiając orisza z niektórymi świętymi.
Panteon Joruba Olodumare – najwyższy Bóg Olóòrun – manifestacja Olodumare Olóòfin – manifestacja Olodumare Òrunmílà – orisza zarządzający wyrocznią Ifá Ifá – utożsamiany z Duchem Świętym Eszu (Elégbá) – pierwszy stworzony òrìsà, orisza dróg i ruchu Ògún – orisza wojny, metalu, narzędzi pracy Òṣóòsì – orisza polowania i obfitości Òṣun – orisza miłości i małżeństwa Òṣáàlà – najstarszy z òrìsà, symbolizuje mądrość i zdrowie Szango – orisza burzy i sprawiedliwości Yèmọja – orisza rzeki Yèmọja w Nigerii i morza (w Nowym Świecie) Oya – orisza wiatru i zmarłych Aganjú – orisza wulkanów Odùdúwà – orisza śmierci Òlóòkun – orisza morza Obà(o)'lú'àiyé – orisza chorób Òriṣa Oko – orisza ziemi Erinlè – orisza medycyny i wróżbiarstwa Yéwà – orisza czystości niewieściej Òbbà – orisza wierności małżeńskiej Òsányìn – orisza roślin i przyrody Ìbejì – para bliźniąt – orisze szczęścia i pomyślności
Zobacz też Ifá Loa (voodoo)
Przypisy
Bibliografia St. Piłaszewicz. Religie Afryki.Wydawnictwa UW : Warszawa 2000. Wódz Fama, Fundamentals of the Yoruba Religion (Orisá Worship) James T. Houk, Spirits, Blood, and Drums: The Orisha Religion of Trinidad (Temple University Press, 1995. Baba Ifa Karade, The Handbook of Yoruba Religious Concepts. Raúl Cañizares|, Cuban Santeria
Kategoria:Mitologia Jorubów Kategoria:Religie afroamerykańskie Kategoria:Religia na Kubie Kategoria:Religia w Brazylii