thumb|200px|right|Mikrokontynent Zelandia, obecnie w większości zanurzony pod wodami Pacyfiku. thumb|200px|right|Mikrokontynent Jan Mayen i otaczające ryfty. Mikrokontynent – fragment skorupy kontynentalnej, czy też szerzej – kontynentalnej litosfery, oddzielony od większych kontynentów i nie leżący w obrębie szelfu kontynentalnego. Nie ma fizycznego rozgraniczenia między tym, co nazywamy kontynentem, a co mikrokontynentem. Za mikrokontynenty uważa się te wszystkie lądy, które spełniają powyższą definicję i mają powierzchnię mniejszą niż Australia. Nie są nimi wyspy powstałe nad plamami gorąca, jak Islandia i Hawaje. Prehistoryczne mikrokontynenty, które zostały scalone z większymi kontynentami, są rozpoznawalne w geologii jako terrany.
Czasem stosowana jest także definicja określająca tym mianem każdy fragment litosfery zbudowany w dużym stopniu z granitów, jak kontynent, także wyspy takie jak Nowa Gwinea, geologicznie będąca częścią kontynentu australijskiego.
Istniejące mikrokontynenty Wiele takich fragmentów powstało wskutek oderwania od większej masy lądowej – kontynentu lub superkontynentu. W wyniku rozpadu Gondwany utworzyły się dzisiejsze kontynenty półkuli południowej oraz kilka mikrokontynentów: subkontynent indyjski, który był połączony z Afryką i Australią, a w okresie od 90 do 50 mln lat temu stanowił odrębny ląd, obecnie zaś jest częścią Azji, Madagaskar, który oddzielił się od Afryki wraz z Indiami, część podwodnego Wyniesienia Kergueleńskiego, pokryta później wylewami lawy; jego największą wynurzoną część stanowią Wyspy Kerguelena, tzw. Mauritia, pokryta przez wypływy lawy tworzące współcześnie Grzbiet Maskareński, Seszele, tzw. Zelandia, której wynurzonymi dziś częściami są Nowa Zelandia i Nowa Kaledonia, .
Innymi istniejącymi współcześnie mikrokontynentami są: Grzbiet Jan Mayen, który oddzielił się od Grenlandii. Sama Grenlandia stanowi część kratonu północnoamerykańskiego, Wielkie Antyle: Kuba, Jamajka, oraz Haiti i Portoryko.
Zobacz też subkontynent
Przypisy
* Kategoria:Struktury geologiczne