Święta
Imieniny obchodzą: Aleksander, Bernardyna, Bożeciech, Daria, Euzebiusz, Hipolit, Hipolita, Ifigenia, Jonasz, Kastor, Konon, Marek, Mateusz, Maura, Melecjusz, Melisa, Pacyfik i Pamfil. Armenia, Belize, Malta – Święto Niepodległości Kościół Katolicki – Międzynarodowy Dzień Modlitwy o Pokój (od 2004) Kościół Prawosławny – Narodzenie Najświętszej Bogurodzicy (jedno z 12 głównych świąt) Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Pokoju (obchodzone przez ONZ od 1981, na arenie międzynarodowej od 2002 roku) Światowy Dzień Orderu Uśmiechu (obchodzone przez Międzynarodową Kapitułę Orderu od 2003 roku) Światowy Dzień Choroby Alzheimera na alzheimer.pl według PAP [opublikowano: 2009-09-17]. Polska – Dzień Krajowej Administracji Skarbowej (d. Dzień Służby Celnej) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: bł. Marek z Modeny (dominikanin) św. Mateusz Apostoł i Ewangelista
Wydarzenia w Polsce
1609 – II wojna polsko-rosyjska: wojska polskie przekroczyły granicę na rzece Iwara i skierowały się na Smoleńsk. 1678 – Wybuchł wielki pożar Skwierzyny. 1863 – Powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Wejwerami. 1891 – W stoczni AG Vulcan Stettin zwodowano pancernik SMS „Brandenburg”. 1901 – Cesarz Austrii Franciszek Józef I nadał prawa miejskie ponad 670-letniej wsi Jaworzno. 1907 – W Kartuzach założono Kaszubskie Towarzystwo Ludoznawcze. 1913 – Została poświęcona katedra Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Siedlcach. 1914 – I wojna światowa: Legion Wschodni został rozwiązany z powodu odmowy złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Austrii Franciszkowi Józefowi I. Rozpoczęła się I rosyjska okupacja Rzeszowa. 1924 – Stefan Żeromski zakończył pracę nad powieścią Przedwiośnie. 1928 – Rozpoczął się czterodniowy strajk 10 tysięcy łódzkich włókniarzy. 1931 – Państwowe Zakłady Inżynierii zawarły umowę licencyjną z firmą FIAT na produkcję samochodów osobowych i ciężarowych. 1938 – Rząd RP wystosował wobec Czechosłowacji ultimatum zawierające żądanie zwrotu części Zaolzia. 1939: Agresja ZSRR na Polskę: w trakcie obrony Grodna żołnierka Grażyna Lipińska odbiła z narażeniem życia rozpiętego na sowieckim czołgu kilkunastoletniego Tadeusza Jasińskiego, który skonał na jej rękach. Kampania wrześniowa: z Warszawy ewakuowano drogą radzymińską 178 członków korpusu dyplomatycznego i 1200 cudzoziemców; po całodniowej obronie składów amunicyjnych w Palmirach w Puszczy Kampinoskiej polska załoga rozpoczęła odwrót na Warszawę. 1942 – Zakończyła się wielka akcja deportacyjna w getcie warszawskim. 1944: 52. dzień powstania warszawskiego: upadek Marymontu. Centralny Komitet Ludowy uznał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego za rząd tymczasowy. Rozpoczęła się bitwa o Komańczę między Armią Czerwoną a Wehrmachtem. 1945 – Masowiec SS „Kraków” jako pierwszy polski statek po wojnie zawinął do zrujnowanego portu w Gdyni. 1946 – Krajowa Rada Narodowa przyjęła uchwałę o planie trzyletnim. 1951 – Dokonano oblotu szybowca SZD-8 Jaskółka. 1952 – W rozegranym na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie towarzyskim meczu piłkarskim Polska pokonała 3:0 reprezentację NRD, dla której był to pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy. 1958 – Bogusław Fornalczyk wygrał 15. Tour de Pologne. 1971 – Rozpoczął się proces członków antykomunistycznej organizacji „Ruch”. 1975: Spłonął dom towarowy Centralny Dom Dziecka w Warszawie. Tadeusz Mytnik wygrał 32. edycję wyścigu kolarskiego Tour de Pologne. 1978 – Premiera filmu Spirala w reżyserii Krzysztofa Zanussiego. 1980 – Po 31-letniej przerwie Polskie Radio przeprowadziło transmisję mszy świętej (Msza Święta Radiowa). 1990 – Polska złożyła deklarację o przyjęciu obowiązkowej jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. 1997 – Akcja Wyborcza Solidarność wygrała wybory parlamentarne. 1998 – Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie uruchomiła indeks giełdowy MIDWIG. 2002 – W Warszawie otwarto Most Siekierkowski. 2004 – Trzęsienie ziemi w Zatoce Gdańskiej o sile 5,0-5,3 stopnia w skali Richtera. 2014: Odbył się ostatni seans w kinie „Femina” w Warszawie. W rozegranym w katowickim Spodku meczu finałowym XVIII Mistrzostw Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn Polska pokonała Brazylię 3:1.
Wydarzenia na świecie
thumb|Artystyczna wizja sondy Galileo na tle Io – księżyca Jowisza.
37 – Cesarz rzymski Kaligula został ogłoszony przez senat rzymski Ojcem Ojczyzny. 454 – Cesarz rzymski Walentynian III zamordował w czasie audiencji Aecjusza Flawiusza. 687 – Dokonano wyboru antypapieża Paschalisa. 1024 – Żona króla Niemiec Konrada II Salickiego, Gizela Szwabska, została koronowana w Kolonii na królową Niemiec. 1217 – Estowie ponieśli klęskę w tzw. bitwie w dniu św. Mateusza z kawalerami mieczowymi. 1337 – Wojna szwajcarsko-austriacka: zwycięstwo Szwajcarów w bitwie pod Grynau. 1433 – Klęska husytów w bitwie pod Hiltersried (Bawaria). 1435 – Wojna stuletnia: podpisano układ w Arras, na mocy którego Burgundia zerwała sojusz z Anglią i przeszła na stronę Francji. 1457 – Założono Uniwersytet we Fryburgu. 1551 – Założono Narodowy Uniwersytet Autonomiczny Meksyku. 1591 – Papież Grzegorz XIV zatwierdził zakon kamilianów. 1610 – II wojna polsko-rosyjska: w nocy z 20 na 21 września wojska polskie pod wodzą hetmana Stanisława Żółkiewskiego wkroczyły do Moskwy. 1676 – Benedetto Odescalchi został wybrany na papieża i przyjął imię Innocenty XI. 1721: Car Piotr I Wielki wydał dekret o utworzeniu portu wojskowego w Petersburgu. Poświęcono cerkiew Narodzenia Matki Bożej w Tallinnie. 1731 – Topal Osman Pasza został wielkim wezyrem tureckim. 1745 – II powstanie jakobickie: zwycięstwo powstańców jakobińskich nad wojskami rządowymi w bitwie pod Prestonpans. 1765 – Barnaba Chiaramonti (przyszły papież Pius VII) przyjął święcenia kapłańskie. 1769 – Papież Klemens XIV ogłosił encykliki: Decet quam maxime (o korupcji wśród kleru) i Inter multiplices (o administrowaniu parafii). 1776 – W amerykańskim stanie Delaware wprowadzono konstytucyjny zakaz niewolnictwa. 1780 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zdrajca Benedict Arnold przekazał Brytyjczykom mapę West Point. 1792 – Ludwik XVI został formalnie zdetronizowany przez francuski Konwent Narodowy; proklamowano I Republikę Francuską. 1794 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriacko-sardyńskimi w I bitwie pod Dego. 1810 – Założono Uniwersytet Andyjski w wenezuelskiej Méridzie. 1818: Brytyjczycy zlikwidowali Imperium Marathów w Indiach. Założono pierwszą niemiecką osadę na południowym Kaukazie. 1839 – José Francisco Zelaya y Ayes został prezydentem Hondurasu. 1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: rozpoczęła się bitwa pod Monterrey. 1848 – Ernst von Pfuel został premierem Prus. 1849 – Cesarz Haiti Faustyn I ustanowił order Legii Honorowej. 1860 – II wojna opiumowa: klęska wojsk chińskich w bitwie na moście Baliqiao na przedmieściach Pekinu. 1869: Następca tronu Monako Albert Grimaldi poślubił brytyjską arystokratkę Marię Hamilton. Spłonął pierwszy gmach Semperoper w Dreźnie. 1887 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (269) Justitia. 1894 – Założono niemiecki klub sportowy VfL Oldenburg. 1898 – W wyniku zamachu stanu został obalony cesarz Chin Guangxu. 1899 – Założono niemiecki klub piłkarski Stuttgarter Kickers. 1901 – Włoski astronom Luigi Carnera odkrył planetoidę (478) Tergeste. 1902 – W czeskim Pilźnie zainaugurował działalność Teatr Josefa Kajetána Tyla. 1903 – Całkowite zaćmienie Słońca widoczne nad Oceanem Południowym i Antarktydą. 1906 – Na Broadwayu w Nowym Jorku zainaugurował działalność nieistniejący już Astor Theatre. 1908 – Założono luksemburski klub piłkarski Young Boys Diekirch. 1909 – Niemiecki astronom August Kopff odkrył planetoidę (693) Zerbinetta. 1910 – Założono austriacki klub piłkarski Wiener AF. 1912 – Założono argentyński klub piłkarski Estudiantes Río Cuarto. 1914 – Zwodowano portugalski niszczyciel NRP „Guadiana“. 1918 – I wojna światowa: wojska brytyjskie rozgromiły Turków w bitwie pod Megiddo. 1920: Irlandzka wojna o niepodległość: w odwecie za zabicie przez IRA dwóch brytyjskich policjantów, paramilitarna organizacja Black and Tans przeprowadziła rajd na miasto Balbriggan pod Dublinem, zabijając 2 osoby oraz paląc i plądrując ponad 50 domów i firm. Paul Deschanel ze względów zdrowotnych ustąpił ze stanowiska prezydenta Francji. Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęły się rokowania pokojowe w Rydze. Założono Komunistyczną Partię Urugwaju. 1921 – W niemieckim Oppau (obecnie przedmieścia Ludwigshafen am Rhein) doszło do eksplozji w fabryce koncernu chemicznego BASF, w wyniku czego zginęło 561 osób, a ponad 2000 zostało rannych. 1924: We Włoszech otwarto Autostradę Jezior. Założono sekcję rugby klubu FC Barcelona. 1931 – Funt szterling został wycofany z systemu waluty złotej. 1933 – W Berlinie rozpoczął się proces oskarżonych o podpalenie Reichstagu. 1934 – W wyniku uderzenia tajfunu Muroto na japońskie wyspy Sikoku i Honsiu zginęło 3066 osób, a 13 184 zostały ranne. 1937: W Pradze odbył się pogrzeb pierwszego prezydenta Czechosłowacji Tomáša Masaryka. Została wydana powieść J.R.R. Tolkiena Hobbit, czyli tam i z powrotem. 1938 – Od 682 do 800 osób zginęło w wyniku najpotężniejszego w historii uderzenia huraganu na region Nowej Anglii w USA. 1939: Abdallah Beyhum został premierem Libanu pod mandatem francuskim. Premier Rumunii Armand Călinescu został zastrzelony w Bukareszcie przez zamachowca z faszystowskiej Żelaznej Gwardii. Rząd Luksemburga, chroniąc neutralność kraju, zamknął anglojęzyczne Radio Luxembourg. 1942 – Dokonano oblotu amerykańskiego bombowca Boeing B-29 Superfortress. 1943 – Biszara al-Churi został wybrany przez parlament na urząd prezydenta Libanu pod mandatem francuskim. 1944: Front wschodni: została stoczona bitwa nad jeziorem Porkuni między Estończykami służącymi w Waffen SS i organizacjach niepodległościowych, a estońskimi czerwonoarmistami. Front zachodni: w ramach operacji „Market Garden” 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa pod dowództwem gen. Stanisława Sosabowskiego przeprowadziła desant w holenderskiej miejscowości Driel. Kampania włoska: wojska alianckie zdobyły Rimini. Wojna na Pacyfiku: japoński statek „Hōfuku Maru”, przewożący 1289 alianckich jeńców wojennych, został zatopiony na Morzu Południowochińskim przez amerykańskie lotnictwo. Zginęło 1047 jeńców. 1949 – Została powołana Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna Chin, pełniąca po proklamacji 1 października ChRL rolę parlamentu, a obecnie instytucji doradczej. 1950 – Amerykański Bell 47 jako pierwszy śmigłowiec przeleciał nad Alpami. 1956 – W mieście León został postrzelony nikaraguański dyktator Anastasio Somoza García. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł 29 września. 1957: Olaf V został królem Norwegii. W pobliżu Azorów zatonął niemiecki żaglowiec „Pamir”, w wyniku czego zginęło 80 spośród 86 członków załogi. 1960 – W klinice w Portlandzie w stanie Oregon dr Albert Starr przeprowadził pierwszą w historii udaną operację wszczepienia sztucznej zastawki serca. 1961 – Dokonano oblotu śmigłowca wielozadaniowego Boeing CH-47 Chinook. 1962 – Po 48 latach pobytu na emigracji rosyjski kompozytor i dyrygent Igor Strawiński przyleciał na zaproszenie Związku Kompozytorów Radzieckich do Moskwy. 1964 – Malta uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii). 1965 – Gambia, Malediwy i Singapur zostały członkami ONZ. 1969 – Podczas podchodzenia do lądowania w mieście Meksyk rozbił się lecący z Chicago Boeing 727 linii Mexicana, w wyniku czego zginęło 27 spośród 118 osób na pokładzie. 1970: Hybrydowy balon Free Life (na ogrzane powietrze i hel) rozbił się podczas sztormu na wschód od Nowej Fundlandii podczas próby pierwszego przelotu tego typu statkiem powietrznym nad Atlantykiem, w wyniku czego zginął brytyjski pilot i amerykańskie małżeństwo.