Józef Trenarowski (ur. 9 marca 1907 w Kobylnicy, zm. 23 grudnia 1965 w Warszawie) – polski artysta rzeźbiarz.
Życie i twórczość
thumb|right|150px|Totem w Parku Śląskim Syn Józefa. W latach młodzieńczych mieszkał w Kobylnicy i Swarzędzu, gdzie ukończył szkołę powszechną. W latach 20. należał do lokalnego harcerstwa, gdzie później był drużynowym 1 Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki od 1 stycznia 1928 do 1 stycznia 1931.
Pierwsze umiejętności artystyczne zdobywał w Szkole Sztuk Zdobniczych w Poznaniu następnie studiował w latach 1931–1938 na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni prof. Tadeusza Breyera. Dyplom uzyskał w 1938.
Był obrońcą Warszawy w brygadach ochotniczych w 1939, a w czasie powstania warszawskiego służył w Zgrupowaniu Pułku Baszta. Jako że pierwsze lata pracy twórczej przypadły na okres II wojny światowej łączył pracę artystyczną z zaangażowaniem w konspiracje. Specjalizował się wtedy w tematyce sakralnej. Stworzył rzeźby w ołtarzu głównym kościoła św. Kazimierza w Pruszkowie, w Jankowicach i Wilczycach.
Po wojnie zaprojektował ołtarz, ambonę i stalle kościoła na Kamionku w Warszawie. Rekonstruował rzeźby w katedrze św. Jana w Warszawie oraz w pałacu w Natolinie. Jego dziełem są także lwy przed kinem „Moskwa” w Warszawie, które po konserwacji przeprowadzonej w 1998 trafiły przed gmach wybudowanej w miejscu kina galerii handlowej i są jedynym zachowanym śladem po dawnym kinie.
Był także współautorem warszawskiego pomnika Braterstwa Broni. Z relacji przedstawionej na początku lat 90. przez Stefana Momota wynika, że zaangażowanie w prace nad pomnikiem Józefa Trenarowskiego miało na celu skomplikowanie całego przedsięwzięcia z uwagi na związki rzeźbiarza z kręgami kościelnymi.
Józef Trenarowski był w latach 1945–1946 członkiem Zarządu Okręgu warszawskiego i wiceprezesem Zarządu Głównego Związku Polskich Artystów Plastyków. W latach 1946–1947, 1951, 1955 był prezesem Sekcji Rzeźby Okręgu Warszawskiego i Głównej Komisji Artystycznej Związku Polskich Artystów Plastyków. Swoje prace prezentował w kraju i zagranicą, był laureatem wielu konkursów.
Tworzył w kamieniu, brązie, ceramice, metalizowanym gipsie i glinie, głównie rzeźby o charakterze symbolicznym i wieloznacznym.
Brał udział w tworzeniu powojennej dekoracji ulicy Katowickiej, gdzie wykonał rzeźbę przedstawiającą borsuka. Swoją pracownię miał m.in. na Saskiej Kępie. Nakręcono w niej jedną ze scen filmu Jana Batorego pt. Jezioro osobliwości. Pracownia ta znajdowała się przy ul. Alfreda Nobla, gdzie w domach szeregowych zamieszkiwali także inni rzeźbiarze: Adam Roman, Józef Gosławski, Kazimierz Bieńkowski, Eugeniusz Żarkowski, Tadeusz Świerczek i Adam Procki.
Jego praca pt. Totem znalazła się w zespole rzeźb w Parku Śląskim, gdzie została ustawiona w otoczeniu wyrzeźbionych przez Annę Dębską Wilków.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 30-1-12).
Wystawy Indywidualne Rok Miasto Wystawa Placówka 1967 Warszawa Józef Trenarowski. Wystawa rzeźb Centralne Biuro Wystaw Artystycznych
Zbiorowe Krajowe Rok Miasto Wystawa 1947 Warszawa Pierwszy Salon ZPAP Okręgu Warszawskiego 1947 Warszawa Druga Doroczna Wystawa ZPAP 1948 Warszawa Doroczna Wystawa Grupy Artystów Plastyków "Warszawa" 1950 Warszawa Ogólnopolska Wystawa Plastycy w Walce o Pokój 1951 Warszawa Wystawa Malarstwa, Rzeźby, Grafiki, Architektury Wnętrz, Sztuki Dekoracyjnej ZPAP 1952/1953 Warszawa III Ogólnopolska Wystawa Plastyki 1953 Warszawa 10 lat Ludowego Wojska Polskiego w Plastyce 1954 Warszawa IV Ogólnopolska Wystawa Plastyki 1955 Warszawa VI Wystawa Okręgu Warszawskiego ZPAP 1958/1959 Warszawa Wystawa Rzeźby Warszawskiej 1945-1958 1959 Warszawa II Ogólnopolska Wystawa Plastyki Marynistycznej 1960 Warszawa Wystawa Rzeźba Polska 1945-1960 1960 Warszawa III Ogólnopolska Wystawa Plastyki Marynistycznej 1961 Szczecin Wystawa Rzeźby 1961 Kraków II Wystawa Współczesnej Sztuki Religijnej w Polsce 1961/1962 Warszawa Wystawa Rzeźby w XV-lecie PRL 1962 Poznań Salon Jesienny 1962/1963 Radom XVIII Ogólnopolska Wystawa Plastyki 1963 Warszawa Ogólnopolska Wystawa XX-lecie LWP w Twórczości Plastycznej 1963/1964 Warszawa Wystawa Rzeźb i Tkanin Okręgu Warszawskiego ZPAP 1964 Opole Wystawa Polskiej Rzeźby Plenerowej 1964 Warszawa Warszawa w Sztuce 1965 Warszawa Wystawa Rzeźby i Grafiki Okręgu Warszawskiego ZPAP 1965 Warszawa Wystawa XX-lecie PRL w Twórczości Plastycznej 1965 Sopot Porównania (XVIII Festiwal Sztuk Plastycznych) 1965 Warszawa Wystawa prac Malarskich i Rzeźbiarskich nagrodzonych Wielką Nagrodą na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Współczesnej w Monte Carlo w 1964 r. 2011 Warszawa Rzeźbiarze Saskiej Kępy wczoraj i dziś
Zagraniczne Rok Państwo Miasto Wystawa 1936 Helsinki Międzynarodowa Wystawa Wyższych Szkół Artystycznych 1937 Paryż Dział Polski na Międzynarodowej Wystawie "Sztuka i Technika" 1959 Katania, Palermo Wystawa Prac Plastyków Warszawskich 1961 Paryż Międzynarodowa Wystawa Rzeźby Współczesnej 1962 Praga III Międzynarodowa Wystawa Ceramiki 1963 Haga Międzynarodowa Wystawa Rzeźby 1964 Monte Carlo Międzynarodowa Wystawa Sztuki Współczesnej
Ordery i odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Przypisy
Bibliografia
Elżbieta Matyaszewska, Trenarowski Józef (1907-1965), w: Polski Słownik Biograficzny, t. LV, Warszawa-Kraków 2023-2024, s. 25-27.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Drużynowi ZHP Kategoria:Ludzie związani ze Swarzędzem Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1965