mały|EN71-005, Tarnów 2007 EN71 (typ 5Bh+6Bh+6Bh+5Bh, 5B+6B+6B+5B i 5Bg+6Bg+6Bg+5Bg) – normalnotorowy czteroczłonowy niskoperonowy elektryczny zespół trakcyjny, skonstruowany na bazie trójwagonowego EZT serii EN57, od którego różni się dodatkowym wagonem silnikowym. W 1965-1966 i 1974-1975 wyprodukowano na eksport do Jugosławii 26 zespołów. Następnie 20 zespołów tej serii zostało wyprodukowanych dla PKP przez Pafawag Wrocław w 1976, a kolejnych 31 powstało przez zestawianie pojedynczych członów zespołów EN57 w lokomotywowniach.
Historia Geneza Zespoły trakcyjne serii EN71 zostały opracowane w zakładach Pafawag we Wrocławiu w pierwszej połowie lat 70. XX wieku jako rozwinięcie konstrukcji trójczłonowego elektrycznego zespołu trakcyjnego EN57. Impulsem do stworzenia nowej odmiany pojazdu była potrzeba obsługi trudnej pod względem profilu linii kolejowej Kraków - Zakopane, prowadzącej przez obszary podgórskie.
Eksploatowane dotychczas zespoły EN57 charakteryzowały się niewystarczającą mocą trakcyjną do prowadzenia pociągów na tej trasie, zwłaszcza na odcinkach o większych pochyleniach. W związku z tym zdecydowano się na opracowanie pojazdu o zwiększonej mocy i lepszych parametrach trakcyjnych. Osiągnięto to poprzez wydłużenie jednostki o dodatkowy wagon silnikowy, dzięki czemu czteroczłonowy zespół EN71 dysponował większą liczbą silników trakcyjnych oraz lepszymi właściwościami przyspieszenia i pokonywania wzniesień.
Nowa konstrukcja zachowała większość rozwiązań technicznych zastosowanych w EN57, co umożliwiało wykorzystanie istniejącego zaplecza utrzymaniowego oraz części zamiennych. Dzięki temu wprowadzenie nowego typu pojazdu nie wymagało znaczących zmian w systemie eksploatacji elektrycznych zespołów trakcyjnych w Polsce.
Produkcja Produkcja seryjna zespołów EN71 została uruchomiona w 1976 roku w zakładach Pafawag we Wrocławiu. W tym samym roku wyprodukowano 20 jednostek przeznaczonych dla Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Krakowie. Jednostki te skierowano głównie do obsługi połączeń regionalnych w południowej części kraju, w szczególności na linii Kraków – Zakopane.
W kolejnych latach liczba pojazdów tej serii była zwiększana poprzez przebudowę istniejących zespołów EN57. W 1980 roku do serii EN71 włączono dwie jednostki powstałe poprzez zestawienie czteroczłonowych składów z wagonów serii EN57. Następnie od 1984 roku podobne przebudowy prowadzono w zakładach naprawczych ZNTK Mińsk Mazowiecki oraz w lokomotywowniach należących do PKP.
W wyniku tych działań powstały kolejne jednostki czteroczłonowe, które formalnie włączano do serii EN71. Rozwiązanie to pozwalało zwiększyć liczbę pojazdów o większej mocy trakcyjnej bez konieczności uruchamiania nowej produkcji seryjnej.
Zakończenie produkcji Produkcja fabryczna zespołów EN71 była stosunkowo krótka i ograniczyła się do jednego roku – 1976 – kiedy w Pafawag powstało 20 nowych jednostek tej serii. Po zakończeniu produkcji fabrycznej rozwój serii odbywał się głównie poprzez przebudowę i zestawianie pojazdów z członów pochodzących z jednostek EN57.
Proces ten był prowadzony przez zakłady naprawcze oraz zaplecze techniczne PKP jeszcze przez wiele lat, dzięki czemu liczba zespołów oznaczonych jako EN71 stopniowo rosła. Rozwiązanie to było korzystne ekonomicznie, gdyż umożliwiało wykorzystanie istniejącego taboru oraz zwiększenie mocy trakcyjnej składów bez konieczności projektowania zupełnie nowej konstrukcji.
W późniejszych latach część jednostek tej serii została poddana modernizacjom i trafiła do różnych przewoźników regionalnych w Polsce, m.in. Koleje Mazowieckie oraz Koleje Śląskie. Do eksploatacji w kraju trafiły również zmodernizowane pojazdy sprowadzone z państw byłej Jugosławii, które pierwotnie zostały wyprodukowane na eksport.
Konstrukcja Nadwozie EN71 składa się z czterech wagonów – dwóch rozrządczych i dwóch silnikowych. Wagony rozrządcze (fabryczne oznaczenie 5B) są wagonami skrajnymi i oznaczane są na PKP jako ra i rb (wagon rozrządczy a i b). Wagony silnikowe (fabryczne oznaczenie 6B) znajdują się w środku składu i noszą oznaczenia sa i sb (wagon silnikowy a i b). Zastosowanie dwóch wagonów silnikowych miało na celu zwiększenie mocy istotne szczególnie w przypadku linii górskich. Wagony są połączone ze sobą tzw. krótkim sprzęgiem „fabrycznym” (bez głowicy, nierozłączalnym w warunkach eksploatacyjnych), oraz przejściem dla pasażerów. Na czołach wagonów sterowniczych (początek i koniec zespołu) zastosowano tzw. sprzęgi długie (samoczynne sprzęgi Scharfenberga), które umożliwiają połączenie zespołów w składy. Jednostki EN71 są przystosowane do jazdy w trakcji ukrotnionej z jednostkami tej samej serii oraz z seriami EN57 i ED72. Nie ma możliwości przejścia pomiędzy połączonymi jednostkami.
Ostoja każdego z wagonów jest wykonana z profili walcowych i tłoczonych lub zgiętych blach. Tworzą one szereg belek podłużnych, zwanych podłużnicami lub ostojnicami, oraz belek poprzecznych, zwanych poprzecznicami. Całość konstrukcji jest spawana. Czołownice i belki skrętowe, które są szczególnymi miejscami w ostoi, wykonano jako konstrukcje skrzynkowe, zapewniając ich dużą wytrzymałość.
Pierwszych 20 sztuk posiada ryflowane boki pudła. Jednostki o numerach od 21 wzwyż zbudowane są z członów zespołów EN57 i mogą posiadać człony z blachą gładką i ryflowaną.
Wnętrze i przestrzeń pasażerska mały|Stojaki na narty w EN71 W każdym z wagonów znajdują się trzy przedziały ze środkowym przejściem między siedzeniami dostępne dla podróżnych, rozdzielone dwoma przedsionkami – każdy z parą rozsuwanych automatycznie, napędzanych pneumatycznie drzwi o szerokości 1300 mm. Skrajne przedziały wagonów rozrządczych są nieco inaczej urządzone (przy ścianach bocznych są rozkładane siedzenia, obok nich znajduje się dodatkowa para ręcznie otwieranych drzwi) i w zależności od potrzeb mogą służyć za pomieszczenie dla kierownika pociągu lub przedziały służbowe, bagażowe, do przewozu rowerów, wózków itp. większych bagaży. Do kabiny maszynisty można dostać się z nich przez otwierane drzwi. W odróżnieniu od EN57, seryjne jednostki EN71 (numery 001-020) wyposażone są w stojaki na narty umieszczone przy drzwiach w środku przedziałów w miejscu siedzeń. Reszta wyposażenia jest tożsama z wyposażeniem zespołów EN57. Podwozie mały|248x248px|EN71-001 jako pociąg specjalny z okazji 50-lecia elektryfikacji linii kolejowej Kraków-Zakopane, stoi na stacji Kalwaria Zebrzydowska Lanckorona. Każdy z wagonów skrajnych jest oparty na dwóch wózkach tocznych o rozstawie osi 2700 mm, średnicy czopów 130 mm, średnicy wału 160 mm i rozstępie oparcia resorów między czopami 1980 mm. Koła wózków tocznych są wykonane ze stali St65P, mają średnicę 940 mm, szerokość 135 mm i grubość 65 mm w stanie nowym (30 mm w stanie zużytym). Każdy z wagonów środkowych oparty jest na dwóch wózkach napędnych o rozstawie osi 2700 mm, średnicy czopów 130 mm, średnicach wału 170 mm i 175mm oraz rozstępie oparcia resorów między czopami 1980 mm. Koła wózków napędnych są wykonane ze stali 70P, mają średnicę 1000 mm, szerokość 135 mm i grubość 75 mm w stanie nowym (35 mm w stanie zużytym). Wózki te są wyposażone w obręczowe zestawy kołowe, amortyzatory hydrauliczne, resory piórowe i sprężyny śrubowe. Rozstawy czopów skrętu wynoszą dla wagonów skrajnych i wagonów środkowych odpowiednio 14 900 mm i 15 870 mm.
Zasilanie i napęd Prąd stały o napięciu 3000 V, przesyłany linią napowietrzną, odbierany jest przez cztery odbieraki prądu zamontowane na dachach członów środkowych. Napędza on osiem silników trakcyjnych, znajdujących się na osiach wózków napędnych wagonów środkowych. Szafy niskiego napięcia umieszczone są wewnątrz wagonów środkowych, wzdłuż jednej ze ścian bocznych.
W EN71 zastosowano przestarzały już w okresie ich budowy rozruch oporowy.
Modernizacje Oznaczenie serii(modernizacji) Numery boczne Liczba sztuk Właściciel / Użytkownik WykonawcaRok modernizacji Zakres modernizacji Liczba i moc silnikówPrędkość maksymalna Uwagi EN71(EN71AC) 045 1 SKM Trójmiasto Newag2009 20px 20px20px 20px 8×250 kW120 km/h EN71(EN71 SPOT) 100 1 Koleje Mazowieckie ZNTK MM2007 20px 20px 8×145 kW110 km/hhttp://www.tabor.com.pl/wp-content/uploads/2009/03/1_2009.pdf. EN71KM(EN71KM) 101-105 5 Koleje Mazowieckie ZNTK MM2010 20px 20px 8×145 kW110 km/h EN71AKŚ 100-101 2 Koleje Śląskie Newag2012 20px 20px 20px20px 20px 20px 20px 20px 8×250 kW120 km/h Modyfikacje zewnętrzne i elektryczne: 20px – rozruch impulsowy • 20px – silniki asynchroniczne • 20px – drzwi odskokowo-przesuwne Udogodnienia dla pasażerów: 20px – wnętrze dostosowane dla niepełnosprawnych • 20px – stojaki na rowery • 20px – gniazdka elektryczne • 20px – klimatyzacja części pasażerskiej • 20px – automaty z jedzeniem i piciem • 20px – biletomaty
Modernizacje bez wymiany ścian czołowych Oznaczenie serii(modernizacji) Numery boczne Liczba sztuk Właściciel / Użytkownik WykonawcaRok modernizacji Zakres modernizacji Liczba i moc silnikówPrędkość maksymalna Uwagi EN71(EN71) 004, 008, 020, 023, 024, 025, 026, 037 8 Przewozy Regionalne ZNTK MM2012-2013 20px 20px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 006, 014, 018 3 Województwo pomorskie/Przewozy Regionalne ZNTK MM2011 20px 20px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 042, 051 2 PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Serwis Pojazdów Szynowych ASO2016 20px 20px 8 × 175 kW110 km/hhttps://web.archive.org/web/20161028084359/https://www.skm.pkp.pl/uploads/tx_przetargi/wybor_oferty_24.03.2016.pdf EN71(EN71) 038 1 PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście ZNTK MM2017 20px 20px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 035, 040, 047 3 PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście ZNTK MM2017-2018 20px 20px 8 × 175 kW110 km/hhttps://web.archive.org/web/20171217014141/https://www.skm.pkp.pl/uploads/tx_przetargi/dokumentacja_przetargowa_b40440.zip EN71(EN71) 015 1 Przewozy Regionalne Przewozy Regionalne ZNT Kruszewiec 201820px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 002, 004, 017 3 Przewozy Regionalne Przewozy Regionalne ZNT Kruszewiec 201920px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 010, 022 2 Polregio Przewozy Regionalne ZNT Kruszewiec 2020-202120px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 042, 052 2 PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście ZNTK Mińsk Mazowiecki/SNIUT Gdynia Cisowa/SPS ASO Trzeciewnica 2021-2022https://www.skm.pkp.pl/ogloszenia/przetargi/aktualne/artykul/przetarg-nieograniczony-ktorego-przedmiotem-jest-wykonanie-naprawy-poziomu-utrzymania-p4-na-pojazdach-en57-973-en57-1827-en71-042-znak-sprawy-skmmu0864520https://www.skm.pkp.pl/ogloszenia/przetargi/aktualne/artykul/przetarg-nieograniczony-na-wykonanie-naprawy-czwartego-poziomu-utrzymania-p4-z-poprawa-funkcjonalnosci-na-2-pojazdach-skmmu08661a21,20px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 038, 051 2 PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście SPS ASO Trzeciewnica/SNIUT Gdynia Cisowa 2023-2024,20px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 001, 010, 022 3 Przewozy Regionalne Pesa Mińsk Mazowiecki/ZNT Kruszewiec2024-2025 20px 20px 8 × 175 kW110 km/h EN71(EN71) 014 1 Województwo pomorskie/PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście SNIUT Gdynia Cisowa 2025,20px 8 × 175 kW110 km/h Modyfikacje zewnętrzne i elektryczne: 20px – drzwi odskokowo-przesuwne Udogodnienia dla pasażerów: 20px – wnętrze dostosowane dla niepełnosprawnych • 20px – stojaki na rowery
Modernizacje zmodernizowanych jednostek bez wymiany ścian czołowych Oznaczenie serii(modernizacji) Numery boczne Liczba sztuk Właściciel / Użytkownik WykonawcaRok modernizacji Zakres modernizacji Liczba i moc silnikówPrędkość maksymalna Uwagi EN71(EN71AC) 045 1 SKM Trójmiasto PKP SKM SNiUT Gdynia Cisowa2025 20px 20px20px 8×250 kW120 km/h Modyfikacje zewnętrzne i elektryczne: 20px – drzwi odskokowo-przesuwne Udogodnienia dla pasażerów: 20px – wnętrze dostosowane dla niepełnosprawnych • 20px – stojaki na rowery EN71AC