mały|Andrzej Wilkoński, starosta powiatu Powiat nowotomyski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Nowy Tomyśl.
W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Lwówek, Nowy Tomyśl, Opalenica, Zbąszyń gminy wiejskie: Kuślin, Miedzichowo miasta: Lwówek, Nowy Tomyśl, Opalenica, Zbąszyń Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwały 75 543 osoby. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 75 675 osób.
Rezerwaty przyrody i pomniki przyrody Rezerwat na Jez. Zgierzynieckim im. Bolesława Papi (rez. ornitologiczny); Rezerwat Wielki Las; Rezerwat Urbanowo; Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Glińskie Góry; otulina „Pszczewskiego Parku Krajobrazowego”;
Ochroną jako założenia zabytkowe, jak i przyrodnicze, objęto na tym terenie 23 parki podworskie. Szczególne miejsce wśród nich zajmuje park w Posadowie z dobrze zachowanym układem regularnym z XVIII w. Wartościowe założenia terenów zielonych znaleźć można w parkach w Łomnicy, Wąsowie i Zbąszyniu. Dobrym utrzymaniem cechuje się większość parków, zwłaszcza w Brodach, Michorzewie, Porażynie, Starym Tomyślu, Trzciance, Wąsowie i Zbąszyniu. Znaleźć w nich można wiele ciekawych drzew pomnikowych.
Według danych z 1998r. w granicach powiatu nowotomyskiego było 189 zarejestrowanych pomników przyrody. Najokazalsze z nich to dęby, a o miano najgrubszego konkurują dwa okazy o obwodzie przekraczającym 7m: w Łomnicy oraz Urbanowie Starym. Najgrubsza lipa (o obw. 670 cm) ocienia kościół w Brodach. Wspaniała sosna (o obw. 470 cm) zachowała się koło Strzyżewa. Jedyny objęty ochroną głaz narzutowy znajduje się w lesie koło Wąsowastrona internetowa: http://powiatnowotomyski.pl/PL/854/334/Rezerwaty/k/.
Muzea Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu; Muzeum Gospodarki Mięsnej w Sielinku; Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła w Zbąszyniu.
Osadnictwo olęderskie Rejon ten jest zamknięty linią: Pniewy–Lwówek–Pszczew–Trzciel-Zbąszyń–Wolsztyn-Rakoniewice od początku XVIII wieku stał się terenem (największego w Wielkopolsce) intensywnego osadnictwa olęderskiego, którego ślady uchwytne są jeszcze dzisiaj. Osada samotnicza leżała na prostokątnym pasie wykarczowanego terenu, a zabudowania zlokalizowane były pośrodku. Gospodarstwa te posiadały własną drogę łączącą z traktatem głównym. Jeszcze dziś centrum niecki nowotomyskiej zamknięte w trójkącie: Kąkolewo – Chrośnica – Wytomyśl pokryte jest siecią zagród położonych obok siebie i odnosi się wrażenie, że jest to jedna – rozlokowana na dużej przestrzeni wieś. Zagroda osadnika olęderskiego składa się najczęściej z trzech wolnostojących budynków: chałupy i budynków gospodarczych (chlewa i stodoły) rzadziej wozowni kurnika i drewutni. Wsie z terenu niecki wyróżniają się w krajobrazie kulturowym Wielkopolski charakterem gospodarki związanej z uprawą chmielu i wikliny oraz związanej z nią specyficzną formą budynku inwentarskiego, w którym występuje tzw. trempel – wysokie poddasze pełniące funkcję spichrza lub suszarni.
Demografia
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu nowotomyskiego w 2014 roku
Komunikacja Powiat nowotomyski jest jednym z większych powiatów województwa wielkopolskiego. Charakteryzuje się cennymi walorami zarówno turystycznymi, jak i krajobrazowymi. W dużej mierze rozwój turystyki ułatwiają: połączenia kolejowe (m.in. z Frankfurtem i Warszawą) połączenia drogowe (m.in. Autostrada A2 przebiegająca wzdłuż powiatu)
Turystyka szlaki piesze i rowerowe (ich powstanie i organizacja wielu rajdów rowerowych przyczyniły się do podniesienia rangi turystycznej) duża liczba gospodarstw agroturystycznych (oferują one gościom bardzo atrakcyjny wypoczynek wśród lasów, pól i jezior) stale rozwijająca się baza gastronomiczno–hotelowa.
Na terenie powiatu, odbywają się liczne imprezy kulturalne, m.in. Jarmark Chmielo-Wikliniarski w Nowym Tomyślu, czy Święto Chleba w Lwówku.
Gospodarka Powiat nowotomyski jest znany z uprawy chmielu i wikliny, które zależą od uwarunkowań przyrodniczych i historycznych. W Nowym Tomyślu istnieje Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa, w którym można podziwiać wielowiekowy dorobek w tej dziedzinie. Nowotomyski chmiel stał się w drugiej połowie XIX w. znany w całej Europie i stanowił źródło utrzymania oraz podstawę dobrobytu wielu mieszkańców miasta i okolic.
W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie nowotomyskim obejmowała ok. 0,7 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 1,9% do aktywnych zawodowo.
Przyroda W powiecie nowotomyskim są również liczne pomniki przyrody. W czterech rezerwatach przyrody: "Urbanowo", "Wielki Las", Rezerwat na Jeziorze Zgierzynieckim im. Bolesława Papi i "Glińskie Góry" obserwować można rzadkie okazy flory i fauny.
Sąsiednie powiaty thumb|left|Mapa drogowa powiatu (widoczne sąsiednie powiaty) z 1938 (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu) międzychodzki szamotulski poznański grodziski wolsztyński zielonogórski (lubuskie) świebodziński (lubuskie) międzyrzecki (lubuskie)
Zobacz też Zbiornik w Miedzichowie Budownictwo olęderskie okolic Nowego Tomyśla
Przypisy
nowotomyski