mały|240px|Tadeusz Marek po zwycięstwie w Rajdzie Polskim 1939. mały|240px|Jarosław Kołtun podczas 71. Rajdu Polski w roku 2014 zajął 18. miejsce w klasyfikacji generalnej, tym samym będąc najlepszym polskim kierowcą tego rajdu.
Rajd Polski – rajd samochodowy, runda Mistrzostw Świata, wcześniej także runda m.in. Mistrzostw Polski, Mistrzostw Europy i Mistrzostw Litwy.
Rajd Polski jest drugim (po Rajdzie Monte Carlo) najstarszym wciąż organizowanym rajdem samochodowym na świecie. Jest to także najbardziej prestiżowa i największa w Polsce impreza w sportach samochodowych.
Historia Pierwsza edycja rajdu odbyła się w 1921 roku. Trasa wiodła wówczas z Warszawy do Białowieży, a z sześciu uczestników najlepszy okazał się Tadeusz Heyne, jadący samochodem marki Dodge. Z roku na rok trasa rajdu wydłużała się i w 1925 osiągnęła długość 3798 km. W roku 1926 oraz w latach 1931–1936 rajd z powodu kryzysu gospodarczego nie odbył się. Start w 1940 roku uniemożliwił wybuch II wojny światowej.
Rajd Polski wystartował ponownie w 1947 roku z przeszło 2500-kilometrową trasą, wiodącą niemal przez całą Polskę. W kolejnym roku patronat nad zawodami objął prezydent Bolesław Bierut. Rajd Polski nie uzyskał jednak przychylności władzy komunistycznej i następna edycja zawodów odbyła się dopiero w 1954 r.
W 1960 po raz pierwszy użyto nazwy „Rajd Polski”, a zawody zostały rundą Mistrzostw Europy (wówczas był to najważniejszy na świecie cykl mistrzowski). Z roku na rok, Rajd Polski stawał się imprezą coraz bardziej popularną, prestiżową, a zarazem trudniejszą. W 1973 roku rajd stał się rundą nowo powstałego cyklu Rajdowych Mistrzostw Świata. Wygórowane średnie prędkości na dojazdówkach i błędy organizacyjne spowodowały, że zawody ukończyły tylko trzy załogi, a rajd na kolejne 36 lat stracił status rundy Mistrzostw Świata.
Kolejna edycja imprezy również obfitowała w błędy organizacyjne, co było głównym powodem przeniesienia jej z okolic Krakowa na Dolny Śląsk. Rajd powoli odzyskiwał swój prestiż, zmieniał się także pod wpływem nowych zasad rozgrywania rajdów samochodowych. Od tej pory zawody nie odbyły się tylko w latach 1981–1983 z powodu kryzysu paliwowego i wprowadzenia stanu wojennego. W 1989 roku rajd uzyskał najwyższy – 20. współczynnik w Mistrzostwach Europy.
Kiedy w 1997 roku Automobilklub Dolnośląski dotknęły kłopoty finansowe, rajd z powrotem przeniesiony został do Krakowa, powrócił jednak na Dolny Śląsk w 2000 r. Od tego czasu bazą rajdu było Kłodzko, a odcinki specjalne rozgrywano na asfaltowych drogach ziemi kłodzkiej.
W 2005 roku Rajd Polski został przeniesiony na szutrowe drogi Mazur, a bazą zawodów zostały wybrane Mikołajki. Zmiana ta była podyktowana aspiracjami organizatora – Polskiego Związku Motorowego, by rajd ponownie stał się rundą Mistrzostw Świata. W latach 2006–2008 impreza miała status oficjalnego kandydata do tego cyklu, aby w 2009 roku zostać ostatecznie rundą Rajdowych Mistrzostw Świata. W latach 2010–2013 rajd był rundą Mistrzostw Polski i Mistrzostw Europy, a w 2013 roku także Mistrzostw Litwy. W latach 2014–2017, a także w 2024 Rajd Polski ponownie był rundą Rajdowych Mistrzostw Świata.
Po problemach z kibicami i bezpieczeństwem na odcinkach w 2017, jak i w ubiegłych latach, FIA zrezygnowała z rundy mistrzostw świata w Polsce na rzecz Rajdu Turcji. Rajd Polski był wówczas rozgrywany jako runda Mistrzostw Europy i Mistrzostw Polski - z przerwą w roku 2024, kiedy to był rundą Mistrzostw Świata i ponownie gościł zawodników w samochodach klasy WRC.
W roku 2025 została ogłoszona zmiana lokalizacji Rajdu Polski, którego bazą w 2026 roku zostanie Śląsk. Jako runda Mistrzostw Europy i Mistrzostw Polski, 82. Rajd Polski zostanie rozegrany w dniach 24–26 lipca.
Z początkiem 2011 roku w środowisku związanym z Automobilklubem Krakowskim powstała idea stworzenia Rajdu Polski Historycznego, którego celem miałoby być przypomnienie samochodów, jakie startowały w Rajdzie Polski i stworzenie imprezy przypominającej swoim klimatem rajdy Rallye Monte Carlo Historique, Acropolis Historic czy Safari Historic.
Trasa Rajd przebiegał po szybkich i szutrowych, wymagających dobrej techniki, trasach województwa warmińsko-mazurskiego. W 2014 roku jeden z etapów rajdu częściowo odbywał się na terenie Litwy.
Od 2026 roku trasy Rajdu Polski zostaną wytyczone na Śląsku, na odcinkach specjalnych o asfaltowej nawierzchni.
Zwycięzcy z ostatnich lat mały|240px|Zwycięzca 71. Rajdu Polski Francuz Sébastien Ogier jadący samochodem Volkswagen Polo R WRC right|240px|thumb|Zwycięzca 78. Rajdu Polski Mikołaj Marczyk
RokNazwa rajduKierowcaPilotSamochódKategoria 2025 81. Rajd Polski Mārtiņš Sesks Renārs Francis Škoda Fabia RS Rally2 ERC, RSMP 2024 80. Rajd Polski Kalle Rovanperä Jonne Halttunen Toyota GR Yaris Rally1 WRC 2023 79. Rajd Polski Mārtiņš Sesks Renārs Francis Škoda Fabia RS Rally2 ERC, RSMP 2022 78. Rajd Polski Mikołaj Marczyk Szymon Gospodarczyk Škoda Fabia Rally2 evo ERC, RSMP 2021 77. Rajd Polski Aleksiej Łukjaniuk Aleksiej Arnautow Citroën C3 Rally2 ERC, RSMP 2020 Nie odbył się z powodu pandemii COVID-19 2019 76. Rajd Polski Aleksiej Łukjaniuk Aleksiej Arnautow Citroën C3 R5 ERC, RSMP 2018 75. Rajd Polski Nikołaj Griazin Jarosław Fiedorow Škoda Fabia R5 ERC, RSMP 2017 74. Rajd Polski Thierry Neuville Nicolas Gilsoul Hyundai i20 Coupe WRC WRC 2016 73. Rajd Polski Andreas Mikkelsen Anders Jæger Volkswagen Polo R WRC WRC 2015 72. Rajd Polski Sébastien Ogier Julien Igrassia Volkswagen Polo R WRC WRC 2014 71. Rajd Polski Sébastien Ogier Julien Igrassia Volkswagen Polo R WRC WRC 2013 70. Rajd Polski Kajetan Kajetanowicz Jarosław Baran Ford Fiesta R5 ERC, RMSP, LRČ 2012 69. Rajd Polski Esapekka Lappi Janne Ferm Škoda Fabia S2000 ERC, RMSP 2011 68. Rajd Polski Kajetan Kajetanowicz Jarosław Baran Subaru Impreza STi R4 ERC, RMSP 2010 67. Rajd Polski Kajetan Kajetanowicz Jarosław Baran Subaru Impreza STi R4 ERC, RMSP 2009 66. Rajd Polski Mikko Hirvonen Jarmo Lehtinen Ford Focus RS WRC 09 WRC 2008 65. Rajd Polski Michał Bębenek Grzegorz Bębenek Mitsubishi Lancer Evo IX ERC, RMSP 2007 64. Rajd Polski Oscar Svedlund Björn Nilsson Subaru Impreza STi N12 ERC, RMSP 2006 63. Rajd Polski Leszek Kuzaj Maciej Szczepaniak Subaru Impreza STi N12 ERC, RMSP 2005 62. Rajd Polski Krzysztof Hołowczyc Łukasz Kurzeja Subaru Impreza STi N11 ERC, RMSP 2004 61. Rajd Polski Luca Pedersoli Daniele Vernuccio Peugeot 306 Maxi Kit Car ERC, RMSP 2003 60. Rajd Polski Miguel Campos Carlos Magalhães Peugeot 206 WRC ERC, RMSP WRC – Rajdowe mistrzostwa świata ERC – Rajdowe Mistrzostwa Europy RMSP – Rajdowe Samochodowe Mistrzostwa Polski LRČ – Rajdowe mistrzostwa Litwy
Przypisy
Bibliografia Kuba Kozal, artykuł Z długą historią, WRC – magazyn rajdowy nr 69, czerwiec 2007. Janusz Szymanek, artykuł Zaczęło się 85 lat temu, oficjalny program Platinum 63. Rajdu Polski, czerwiec 2006.
*