Prawosławie w Szwecji, historycznie związane z mniejszością rosyjską, jest religią związaną głównie z imigracją zarobkową z krajów bałkańskich. Obecnie największymi grupami narodowościowymi wyznającymi tę religię są Serbowie i Grecy. Łączną liczbę prawosławnych żyjących w Szwecji szacuje się na 50–60 tys. wiernych.

Początki Pierwsza cerkiew prawosławna na terenie Szwecji powstała na mocy traktatu pokojowego ze w 1617 na potrzeby kupców rosyjskich działających na terenie Szwecji. Powstała wówczas parafia Przemienienia, istniejąca (z przerwami) do dziś, od 1807 posiadająca wolnostojący budynek cerkiewny. Do 1917 cerkiew formalnie należała do , jurysdykcyjnie podlegając metropolii petersburskiej.

Na skutek emigracji politycznej w Rosji w latach 20. i 30. XX wieku liczba parafian gwałtownie wzrosła, z kilkudziesięciu do kilkuset. W 1930 razem z całym Zachodnioeuropejskim Egzarchatem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, któremu podlegała po 1917, przeszła pod jurysdykcję patriarchy Konstantynopola. Od 2019 r. parafia Przemienienia Pańskiego w Sztokholmie znajduje się w jurysdykcji metropolii Stanów Zjednoczonych, Kanady i Australii Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego.

Po II wojnie światowej Cerkiew była obsługiwana przez kler pochodzenia rosyjskiego lub ukraińskiego, dopiero w 1979 proboszczem został Szwed Mattias Norström. Organizował on podległe parafii placówki duszpasterskie poza Sztokholmem, wprowadził również język szwedzki do niektórych odprawianych w cerkwi nabożeństw.

Rosyjski Kościół Prawosławny Liczba prawosławnych w Szwecji gwałtownie wzrosła w II połowie XX wieku, głównie za sprawą emigracji z obszaru radzieckiego. W 1990 powstała parafia św. Sergiusza, która od 1992 podlega Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu. W 2011 Dekanat Patriarchatu Moskiewskiego w Szwecji liczył osiem parafiiЗарубежные учреждения Московского Патриархата.

Patriarchat Konstantynopolitański thumb|180px|Katedra św. Jerzego w Sztokholmie (Patriarchat Konstantynopolitański) Osobne 6 parafii w Sztokholmie i Göteborgu założyli zbiegli z Estonii po II wojnie światowej wierni Estońskiego Kościoła Prawosławnego na czele z metropolitą Aleksandrem (ok. 2,5 tys. osób). W podobnych okolicznościach powstała fińskojęzyczna parafia w Båras, następnie placówki w Sztokholmie i Göteborgu. Obecnie w cerkwiach tych posługują duchowni przybyli z Finlandii, jednak liczba wiernych stale spada. Parafie estońskie i fińskie podlegają jurysdykcji patriarchy Konstantynopola.

W latach 60. i 70. Szwecja stała się celem imigracji zarobkowej z obszaru Bałkanów. W tym okresie w kraju znalazło się ok. 25 tys. prawosławnych Serbów i 17 tys. Greków i Cypryjczyków. Od początku lat 70. z tego powodu powstała podlegająca Patriarchatowi Konstantynopola z siedzibą w Sztokholmie i czterema parafiami w Sztokholmie, Göteborgu, Uppsali i Malmö (w dwóch ostatnich miejscowościach parafia nie posiada osobnej cerkwi).

Rumuński Kościół Prawosławny W Szwecji żyje ok. 15 tys. prawosławnych Rumunów, podlegających Rumuńskiemu Kościołowi Prawosławnemu. Posiadają oni trzy parafie w Sztokholmie, Göteborgu i Malmö.

Serbski Kościół Prawosławny thumb|180px|Cerkiew św. Sawy w Sztokholmie (Serbski Kościół Prawosławny)

Prawosławni Serbowie tworzą obecnie największą narodowościową grupę w obrębie szwedzkiego prawosławia, liczącą 23 tys. osób. Parafie podlegające Serbskiemu Kościołowi Prawosławnemu należą do eparchii brytyjskiej i skandynawskiejEpiskop britansko-skandinavski DOSITEJ (Motika) z siedzibą w Sztokholmie i są rozmieszczone głównie w Szwecji centralnej i południowej. Serbskiemu Kościołowi Prawosławnemu podlegają 2 monastery (Świętej Trójcy w Bredared i Opieki Matki Bożej w Örkelljundze) oraz 13 parafii (w tym 10 serbskich i 3 częściowo stosujące w pracy duszpasterskiej język szwedzki)Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Uroczystości w serbskim monasterze Őrkelljunga (Szwecja) [dostęp: 02.06.2014.].

Pozostałe informacje Wśród szwedzkich wyznawców prawosławia znajdują się również imigranci z Bułgarii oraz z Macedonii (w Sztokholmie działa parafia pw. św. Paisjusza Chilendarskiego Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego, wchodząca w skład metropolii zachodniej i środkowej Europy) .

Prawosławni Szwedzi W 2004 w Överkalix powstała pierwsza parafia, w której nabożeństwa odprawiane są wyłącznie po szwedzku. Podlega ona patriarsze Moskwy. Prawosławni narodowości szwedzkiej stanowią jednak jedynie ok. 1% wszystkich wyznawców tej religii w kraju.

Współpraca Koordynacją działań prawosławnych hierarchii kościelnych w Szwecji zajmuje się od 1970 Rada Ekumeniczna Kościołów Orientalnych i Prawosławnych. Od 1982 prowadzi ona systematyczny dialog ekumeniczny z luterańskim Kościołem Szwecji. Od 1986 posiada swój organ prasowy Miesięcznik Prawosławny.

Przypisy

Bibliografia Histoire de l'Église orthodoxe en Europe occidentale au 20e siècle, Dialogue entre orthodoxes, Paris 2005,

!