thumb|Olej arachidowy w ofercie handlowej thumb|Orzechy arachidowe Olej arachidowy, olej z orzeszków ziemnych – olej roślinny otrzymywany z nasion orzachy podziemnej (orzeszków arachidowych). Porównywany ze względu na wartość i możliwości zastosowania z oliwą. Wykorzystywany do celów spożywczych, w lecznictwie, kosmetyce i przemyśle. W skali globalnej jest najważniejszym produktem wytwarzanym z orzeszków arachidowych, choć lokalnie (np. w Stanach Zjednoczonych) ustępuje wielkością produkcji masłu orzechowemu.
Surowiec Surowcem do produkcji oleju są nasiona orzachy podziemnej zawierające w przypadku roślin uprawianych w warunkach strefy tropikalnej średnio 52% oleju (w nasionach roślin uprawianych w klimacie chłodniejszym zawartość olejów spada do ok. 20%). Olej z nasion tłoczony jest zwykle na zimno i taki popularny jest w Azji. Wiąże się z tym ryzyko narażenia na spożycie kancerogennych aflatoksyn, które nie występują w oleju rafinowanym. Podobnie rafinowany olej nie zawiera białek wywołujących reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, u osób z alergią na te białka.
Właściwości fizyko-chemiczne Tłoczony na zimno jest przejrzystym, żółtym olejem o intensywnym, orzechowym smaku i zapachu. Rafinowany olej nie ma prawie w ogóle zapachu.
Skład 13–45% kwasu linolowego, 36–72% kwasu olejowego, 6–16% kwasu palmitynowego, 1–7% kwasu stearynowego, 1–3% kwasu arachidowego, 2–5% kwasu behenowego, 1–3% kwasu lignocerynowego, bogaty w witaminy i składniki mineralne. Kategoria Olej półschnący. Trwałość Po otwarciu butelki od 4 do 6 miesięcy. Wytrzymałość na temperatury Odporny na ciepło. Nie dymi podgrzewany do temperatury 232°C.
Zastosowanie Do zastosowań kulinarnych wykorzystywany może być podobnie jak oliwa. Stosowany jest do smażenia, pieczenia pieczywa i ciast, sałatek, konserwowania żywności w puszkach (w tym konserwowania sardynek), wyrobu margaryny i ghi. Ze względu na brak dymienia podczas obróbki cieplnej olej arachidowy wykorzystywany jest w kuchniach na okrętach podwodnych.
W przemyśle kosmetycznym wykorzystywany jest do wyrobu mydeł, pomadek i lubrykantów, olejków do masażu.
Stosowany jest także jako rozpuszczalnik dla środków owadobójczych, do wyrobu farb, barwników, past, świec, pokostu i smarów.
Na początku XX wieku olej arachidowy był wykorzystywany do zasilania pierwszych silników Diesla.
Przypisy
Orzech arachidowy