thumb|Rafał Trzaskowski jako sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych podczas 66. posiedzenia Senatu (2014) thumb|Rafał Trzaskowski z Donaldem Tuskiem i Grzegorzem Schetyną podczas szczytu Europejskiej Partii Ludowej w Brukseli (2017) (ur. 17 stycznia 1972 w Warszawie) – polski polityk, politolog, samorządowiec i nauczyciel akademicki, specjalista w zakresie spraw europejskich, doktor nauk humanistycznych.
Poseł do Parlamentu Europejskiego VII kadencji (2009–2013), minister administracji i cyfryzacji (2013–2014), sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (2014–2015), poseł na Sejm VIII kadencji (2015–2018), prezydent miasta stołecznego Warszawy (od 2018), wiceprzewodniczący Platformy Obywatelskiej (2020–2025), wiceprzewodniczący Koalicji Obywatelskiej (od 2025). Kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach w 2020 (drugich) i 2025.
Życiorys Wykształcenie Uczył się w Szkole Podstawowej nr 158 im. Jana Kilińskiego w Warszawie, gdzie był w jednej klasie z Michałem Żebrowskim. W 1987 przez kilka miesięcy uczęszczał do prowadzonej przez marystów szkoły średniej na obrzeżach Sydney. Absolwent XI Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Warszawie. Pod koniec lat 80. został przewodniczącym samorządu szkolnego, pokonując w wyborach Mikołaja Dowgielewicza; współorganizował Międzyszkolny Komitet Solidarności. Przed wyborami w 1989 zgłosił się jako wolontariusz do pomocy w biurze stołecznego Komitetu Obywatelskiego w kawiarni „Niespodzianka” przy placu Konstytucji 6. Pracował pod opieką Jana Lityńskiego jako tłumacz języka angielskiego, oprowadzał też nieoficjalnie po Warszawie amerykańskich dziennikarzy i kongresmenów zaproszonych przez Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą do obserwacji wyborów. Poznany wówczas współpracownik gubernatora stanu Michigan zaoferował mu stypendium w w Bloomfield Hills, gdzie Rafał Trzaskowski podjął naukę w 1990. W 1991 zdał egzamin maturalny.
W 1996 został absolwentem stosunków międzynarodowych na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończył także filologię angielską na Wydziale Neofilologii UW (1996) i europeistykę w Kolegium Europejskim w Natolinie (1997), gdzie do jego wykładowców należał Jacek Saryusz-Wolski. Był stypendystą Open Society Institute na Uniwersytecie Oksfordzkim (1995), kształcił się również w Instytucie Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem w Paryżu (2002). W 2004 uzyskał |stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW na podstawie pracy pt. Dynamika reformy instytucjonalnej w Unii Europejskiej przygotowanej pod kierunkiem profesora Stanisława Parzymiesa.
Deklaruje znajomość pięciu języków obcych: angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, rosyjskiego i włoskiego.
Działalność zawodowa Od 1995 pracował jako tłumacz symultaniczny. Był również nauczycielem języka angielskiego. W 1998 został wykładowcą w Krajowej Szkole Administracji Publicznej, a w 2002 w Collegium Civitas. W latach 2000–2001 był doradcą sekretarza Komitetu Integracji Europejskiej Jacka Saryusza-Wolskiego. Od 2002 pracował też jako analityk w Centrum Europejskim Natolin. W pracy zawodowej zajmował się m.in. teorią integracji europejskiej i stosunków międzynarodowych.
Działalność polityczna do 2018 W latach 2004–2009 był doradcą delegacji Platformy Obywatelskiej w Parlamencie Europejskim. W wyborach w 2009 z listy tego ugrupowania w okręgu warszawskim uzyskał mandat eurodeputowanego VII kadencji, zdobywając 25 178 głosów. W kampanii wyborczej wspierali go m.in. Tomasz Karolak, Grzegorz Turnau i Michał Żebrowski. W PE został członkiem frakcji Europejskiej Partii Ludowej i wiceprzewodniczącym Komisji Spraw Konstytucyjnych. Pracował również w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów. W 2010 był szefem sztabu wyborczego Hanny Gronkiewicz-Waltz w trakcie kampanii samorządowej.
20 listopada 2013 premier Donald Tusk zapowiedział jego nominację na stanowisko ministra administracji i cyfryzacji. Został powołany na ten urząd przez prezydenta Bronisława Komorowskiego 27 listopada 2013 (z mocą od 3 grudnia 2013)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 listopada 2013 r. nr 1131-25-2013 o zmianie w składzie Rady Ministrów ().. Złożył w związku z tym mandat eurodeputowanego.
Zakończył urzędowanie w dniu zaprzysiężenia rządu Ewy Kopacz 22 września 2014. W nowym gabinecie w tym samym miesiącu został powołany na stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych odpowiedzialnego za sprawy europejskie. Pełnił również funkcję pełnomocnika premiera do spraw Rady Europejskiej.
W 2015 wystartował w wyborach parlamentarnych jako lider listy wyborczej PO w okręgu krakowskim. Otrzymał 47 080 głosów, uzyskując mandat posła na Sejm VIII kadencji. W niższej izbie parlamentu został wiceprzewodniczącym Komisji do Spraw Unii Europejskiej. W 2016 został członkiem zarządu krajowego PO. W listopadzie tego samego roku został powołany na funkcję ministra spraw zagranicznych w gabinecie cieni utworzonym przez Platformę Obywatelską. W marcu 2017 został wiceprzewodniczącym Europejskiej Partii Ludowej.
Prezydent Warszawy (od 2018) W listopadzie 2017 został przedstawiony jako wspólny kandydat Platformy Obywatelskiej i Nowoczesnej na prezydenta m.st. Warszawy w wyborach samorządowych w 2018. W głosowaniu z października 2018 zwyciężył w I turze z wynikiem 56,67% (505 187 głosów). W związku z wyborem na urząd prezydenta miasta wygasł jego mandat poselskiPostanowienie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2018 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu posła Rafała Kazimierza Trzaskowskiego ().. Urzędowanie rozpoczął po zaprzysiężeniu 22 listopada 2018.
18 lutego 2019 podpisał przygotowaną przez Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza Deklarację LGBT+, zakładającą realizację w stolicy określonych społecznych postulatów społeczności LGBT+, w tym m.in. reaktywację hostelu interwencyjnego dla osób LGBT+ będących w trudnej sytuacji życiowej, patronat prezydenta Warszawy nad Paradą Równości, wprowadzenie edukacji antydyskryminacyjnej i seksualnej zgodnej ze standardami WHO czy powołanie pełnomocnika prezydenta miasta do spraw społeczności LGBT+. Podpisanie przez Rafała Trzaskowskiego tego dokumentu spotkało się z krytyką niektórych środowisk politycznych (m.in. PiS), organizacji pozarządowych oraz mediów, zwłaszcza o profilu katolickim i konserwatywnym. Krytyczne stanowisko wobec deklaracji wydali również Konferencja Episkopatu Polski i rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak. Przychylnie o podpisanym dokumencie wypowiedział się rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar, podkreślając jego antydyskryminacyjny charakter.
Zarządzane przez Rafała Trzaskowskiego miasto jako pierwsze w Polsce wprowadziło program darmowych żłobków (w 2019). Wprowadziło też refundację procedury zapłodnienia in vitro do 90%, z której to do połowy 2019 skorzystało ok. 2000 mieszkańców stolicy. W czerwcu 2020 prezydent Warszawy podpisał porozumienie o jej przystąpieniu, jako pierwszego miasta w Polsce, do programu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju „Zielone Miasta”. Podczas jego pierwszej kadencji w stolicy m.in. posadzono ponad 630 tysięcy drzew, wybudowano 11 stacji drugiej linii metra i prawie 200 km dróg rowerowych (2019–2023), zorganizowano 12 szkół i 26 przedszkoli oraz ponad 17 tysięcy miejsc w żłobkach. W pierwszym kwartale 2024 prezydent Warszawy podpisał umowę na zaprojektowanie trzeciej linii metra.
W 2024 Rafał Trzaskowski ponownie ubiegał się o urząd prezydenta Warszawy. Został wybrany w I turze, uzyskując 444 006 głosów (57,41%). 7 maja 2024 został zaprzysiężony na drugą kadencję. W 2026 zbierano podpisy w sprawie referendum w przedmiocie jego odwołania z funkcji prezydenta Warszawy. Organizatorzy nie zebrali wymaganych 132 tysięcy ważnych podpisów w terminie (zadeklarowali zebranie łącznie 111 tysięcy podpisów), w związku z czym referendum nie zostało zarządzone.
Pozostała działalność polityczna od 2018 Lata 2018–2020 thumb|Małgorzata i Rafał Trzaskowscy na spotkaniu przed drugą turą wyborów prezydenckich w 2020 w Katowicach W 2019 był uczestnikiem spotkania Grupy Bilderberg. W listopadzie 2019 został członkiem Europejskiego Komitetu Regionów (w 2022 objął w nim funkcję przewodniczącego Komisji Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii). W 2020 został jednym z ambasadorów Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu. W lutym 2020 został wybrany przez radę krajową Platformy Obywatelskiej na wiceprzewodniczącego partii. Od tego samego miesiąca współtworzył sztab wyborczy ubiegającej się o prezydenturę Małgorzaty Kidawy-Błońskiej.
Wybory prezydenckie w 2020 thumb|Rafał Trzaskowski podczas rozmowy z prezydentem USA Joe Bidenem i premierem Polski Mateuszem Morawieckim (2022) mały|Donald Tusk, Michał Kołodziejczak i Rafał Trzaskowski podczas „Marszu Miliona Serc” w Warszawie przed wyborami parlamentarnymi (2023) thumb|Rafał Trzaskowski na spotkaniu z Antonym Blinkenem (2024)
15 maja 2020, po uprzedniej rezygnacji kandydatki Koalicji Obywatelskiej Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, Rafał Trzaskowski został przedstawiony jako nowy kandydat KO w wyborach prezydenckich w tym samym roku. Zadeklarował zebranie 1,6 miliona podpisów poparcia, został następnie zarejestrowany przez Państwową Komisję Wyborczą jako kandydat na prezydenta RPUchwała nr 190/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 12 czerwca 2020 r. w sprawie listy kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. ().. Hasło jego kampanii wyborczej brzmiało Silny prezydent, wspólna Polska.
W przeprowadzonej 28 czerwca 2020 pierwszej turze głosowania Rafał Trzaskowski zajął drugie miejsce, zdobywając 5 917 340 głosów, co stanowiło 30,46% głosów ważnych. Przeszedł do drugiej tury głosowania wraz z ubiegającym się o reelekcję Andrzejem Dudą, który otrzymał 43,50% głosów ważnych.
Spośród kandydatów, którzy nie przeszli do drugiej tury, oddanie na niego głosu zadeklarowali bądź zasugerowali Robert Biedroń, Szymon Hołownia i Władysław Kosiniak-Kamysz. Rafała Trzaskowskiego poparły partie związane z Koalicją Obywatelską (PO, Nowoczesna, iPL, Zieloni, SDPL i WiR), w pierwszej turze oficjalnego poparcia udzieliło mu także SD, a w drugiej turze ponadto UED, LPR i TR.
Przed drugą turą nie doszło do debaty pomiędzy kandydatami, ponieważ Andrzej Duda nie przyjął zaproszenia na zaplanowaną 2 lipca 2020 debatę zorganizowaną przez TVN24, Onet.pl i Wirtualną Polskę, a Rafał Trzaskowski nie stawił się na debacie organizowanej przez TVP (w której odbyła się debata wszystkich 11 kandydatów przed I turą i która została skrytykowana przez obserwującą procesy wyborcze międzynarodową organizację OBWE), określając ją jako „ustawkę” oraz „wiec wyborczy PiS”. Odpowiadał natomiast w Lesznie w ramach Areny Prezydenckiej na pytania dziennikarzy z kilkunastu redakcji.
W drugiej turze głosowania z 12 lipca 2020 otrzymał 10 018 263 głosy, co stanowiło 48,97% głosów ważnych. Tym samym przegrał ze swoim konkurentemObwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 lipca 2020 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ().. 13 lipca pogratulował Andrzejowi Dudzie zwycięstwa.
Lata 2020–2025 thumb|Rafał Trzaskowski i Andrij Deszczycia na demonstracji solidarnościowej z Ukrainą w Warszawie (2022) Po wyborach prezydenckich zapowiedział utworzenie ruchu obywatelskiego. We wrześniu 2020 powołał fundację swojego imienia. W październiku tego samego roku zainaugurował powstanie Ruchu Wspólna Polska. Założona przez niego instytucja zajęła się organizacją Campusu Polska Przyszłości. W 2021 został przewodniczącym rady politycznej samorządowego stowarzyszenia Tak! Dla Polski, a w sierpniu 2025 został prezesem tej organizacji.