Święta
Imieniny obchodzą: Błażej, Błażeja, Bolemysł, Dionizy, Filomen, Franciszek, Fryderyk, Klementyna, Pafnucy, Paramon, Przemysł, Radbod, Saturnin, Siedlewit, Syzyniusz i Walter Liberia – Rocznica urodzin prezydenta Williama Tubmana Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Solidarności z Narodem Palestyńskim (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ) Polska – Dzień Podchorążego Serbia – Święto Republiki Vanuatu – Dzień Jedności Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: Wszystkich Świętych Zakonu Serafickiego św. Brendan Starszy (apostoł Irlandii) bł. Dionizy od Narodzenia Pańskiego (męczennik) św. Franciszek Antoni Fasani (prezbiter) św. Kutbert Mayne (męczennik) bł. Maria Klementyna Anuarita Nengapeta (męczennica) bł. Redempt od Krzyża (męczennik) św. Saturnin z Kartaginy (męczennik) św. Saturnin z Tuluzy (biskup)
Wydarzenia w Polsce mały|Marcin Zaleski, Wzięcie Arsenału (1831)
1576 – Zakończyły się obrady Sejmu toruńskiego na którym przyjęto Excepta mazowieckie (z łac. exceptum – wyjątek) – wyjątki zastrzeżone przez szlachtę mazowiecką przyjmującą prawo obowiązujące w Koronie, ostatecznie zatwierdzone przez króla Stefana Batorego 10 czerwca 1577 roku w Malborku. 1587 – Wojska pretendującego do tronu polskiego arcyksięcia Maksymiliana III Habsburga zakończyły nieudane oblężenie Krakowa. 1662 – Hetman polny litewski Wincenty Aleksander Gosiewski został zamordowany przez członków Związku Braterskiego. 1766 – W Warszawie zakończył obrady Sejm Czaplica. 1772 – Zakończyła się obrona klasztoru oo. karmelitów bosych w Zagórzu, ostatnia bitwa w czasie konfederacji barskiej. 1813 – VI koalicja antyfrancuska: Wolne Miasto Gdańsk skapitulowało przed wojskami rosyjskimi. 1830 – W nocy młodzi słuchacze Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie pod wodzą porucznika Piotra Wysockiego wraz z cywilnymi spiskowcami rozpoczęli powstanie listopadowe. 1841 – W Warszawie odsłonięto Pomnik oficerów-lojalistów poległych w Noc Listopadową. 1849 – Poświęcono kościół Świętego Krzyża w Żaganiu. 1860 – W 30. rocznicę wybuchu powstania listopadowego w dawnym kościele oo. karmelitów na Lesznie w Warszawie po raz pierwszy wykonano pieśń Boże, coś Polskę, w wersji poprawionej przez Antoniego Goreckiego. 1910 − Lewicowi studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego nie dopuścili do wykładu ks. Kazimierza Zimmermanna, w odpowiedzi na co relegowano 3 z nich, 16 ukarano naganą, a 36 upomnieniem, co doprowadziło do wybuchu strajku studentów, po którym uczelnia została czasowo zamknięta. 1913 – W stoczni Schichaua w Gdańsku zwodowano niemiecki krążownik liniowy SMS „Lützow”. 1918: Józef Piłsudski objął urząd głowy państwa jako Tymczasowy Naczelnik Państwa. Urząd ten piastował do 20 lutego 1919 roku, kiedy Sejm Ustawodawczy zatwierdził go jako Naczelnika Państwa. W Warszawie otwarto kawiarnię artystyczną Pod Picadorem. 1920 – W Bytomiu została uruchomiona Elektrociepłownia Szombierki. 1926 – Rozpoczął działalność Zakład Karny Tarnów. 1929 – Odbyła się inauguracja pierwszego roku akademickiego w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. 1936 – Zwodowano stawiacz min ORP „Gryf”. 1939 – W nocy z 29 na 30 listopada Niemcy spalili Wielką Synagogę w Oświęcimiu. 1944 – Tomasz Arciszewski został premierem RP na uchodźstwie. 1945 – II atak UPA na Birczę. 1945 – Odbyło się uroczyste poświęcenie i otwarcie nekropolii, która została nazwana najpierw Cmentarzem Poległych w Powstaniu, a od połowy lat 50. Cmentarzem Powstańców Warszawskich. Już w listopadzie rozpoczęły się pochówki zwłok zbieranych z terenu całej Warszawy. Najpierw chowano tych, którzy leżeli na wierzchu, w gruzach i mieszkaniach w różnych miejscach Warszawy. 1957 – W Teatrze Dramatycznym w Warszawie odbyła się światowa prapremiera dramatu Witolda Gombrowicza Iwona, księżniczka Burgunda. 1966 – Dokonano oblotu szybowca SZD-32 Foka 5. 1969 – Odsłonięto Pomnik Bohaterskim Lotnikom Dęblińskiej Szkoły "Orląt" w Dęblinie. 1970 – Dokonano oblotu szybowca SZD-35 Bekas. 1972 – Sejm PRL uchwalił reformę władz terenowych. Zlikwidowano 4 tys. gromad i osiedli, wprowadzając w ich miejsce gminy, które istniały do 1954. Na czele każdej z 2 tys. gmin miał stanąć naczelnik, podlegający wyższym organom administracji państwowej. 1975 – Uruchomiono Rafinerię Nafty Gdańsk. 1982 – Premiera filmu Amnestia w reżyserii Stanisława Jędryki. 1987 – Odbyło się niewiążące referendum na temat dalszych reform gospodarczych i demokratyzacji życia w PRL. 1989 – Rozwiązano Zjednoczone Stronnictwo Ludowe. 1990: Dokonano oblotu szybowca SZD-56 Diana. Zlikwidowano restrykcje w sprzedaży napojów alkoholowych. Wódkę znów można było kupować przed godziną 13:00. 2000 – Został udostępniony bankom system informacji Biura Informacji Kredytowej. 2004 – Utworzono Żorski Park Przemysłowy. 2016 – 8 górników zginęło w wyniku wstrząsu w kopalni rudy miedzi „Rudna” w Polkowicach. 2018 – Szopki krakowskie zostały wpisane na Listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. 2020 – Francuzka Valentina Tronel z utworem J’imagine wygrała 18. Konkurs Piosenki Eurowizji dla Dzieci w Warszawie.
Wydarzenia na świecie
939 – Edmund Starszy został koronowany na króla Anglii. 1223 – Papież Honoriusz III zatwierdził regułę zakonu franciszkanów autorstwa św. Franciszka z Asyżu. 1226 – Ludwik IX Święty został koronowany w katedrze w Reims na króla Francji. 1249 – Prusowie pokonali Krzyżaków w bitwie pod Krukami. 1314 – Ludwik X Kłótliwy został królem Francji. 1394 – Król Yi Song-gye przeniósł stolicę Korei z Kaesŏng do Hanyang (obecnie Seul). 1516 – Podpisano szwajcarsko-francuski tzw. Wieczny Pokój. 1549 – Rozpoczęło się konklawe, które wybrało na papieża Juliusza III. 1612 – Rozpoczęła się portugalsko-angielska bitwa morska pod Suvali u wybrzeży Indii. 1622 – Walki o niezależność Libanu: miała miejsce bitwa pod Andżar. 1627 – Emilio Bonaventura Altieri (późniejszy papież Klemens X) został mianowany biskupem Camerino. 1641 – Irlandzka wojna konfederacka: zwycięstwo powstańców irlandzkich nad wojskiem angielskim w bitwie pod Julianstown. 1777 – Hiszpanie założyli San Jose w Kalifornii (jako El Pueblo de San José de Guadalupe). 1780 – Po śmierci cesarzowej Marii Teresy Habsburg pełnię władzy w cesarstwie przejął jej syn Józef II Habsburg. 1781 – Załoga płynącego na Jamajkę brytyjskiego statku niewolniczego „Zong” wyrzuciła za burtę 133 Afrykanów w celu uzyskania odszkodowania za niewolników „zaginionych na morzu”. 1791 – Brytyjczycy objęli w posiadanie Wyspy Chatham na Pacyfiku. 1797 – Sułtan Hiszam ibn Muhammad abdykował na rzecz swego brata Mulaja Sulajmaja, kończąc 5-letni okres dwuwładzy w Maroku. 1806 – U wybrzeży wyspy Lifuka w archipelagu Tonga tubylcy napadli na stojący na kotwicy brytyjski okręt korsarski „Port-au-Prince”, zabijając kapitana i 35 członków załogi. Po ograbieniu statku z co cenniejszych dla Polinezyjczyków rzeczy został on zatopiony wraz z ładunkiem złota i srebra, który nie przedstawiał dla nich żadnej wartości. 1811 – Król Neapolu Joachim Murat zamknął Szkołę Medyczną w Salerno. 1812 – Inwazja Napoleona na Rosję: zakończyła się bitwa nad Berezyną. 1814 – W Londynie po raz pierwszy na świecie rozpoczęto drukowanie dziennika „The Times” na cylindrycznej maszynie konstrukcji Friedricha Koeniga. 1815 – Wojna o niepodległość Argentyny: zwycięstwo rojalistów w bitwie pod Sipe-Sipe. 1844 – Francisco María Oreamuno Bonilla został prezydentem Kostaryki. 1847: Indianie dokonali masakry kilkunastu osadników na misji pod Walla-Walla w Oregonie. Zakończyła się szwajcarska wojna domowa. 1850 – W Ołomuńcu zawarto, za pośrednictwem cara Mikołaja I, porozumienie prusko-austriackie, oznaczające rezygnację Prus z projektów unii i uznanie przez nie ustroju Związku Niemieckiego. 1863: Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Fort Sunders. Została założona Politechnika Mediolańska (jako Wyższy Instytut Techniczny). 1864: Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Spring Hill. Wojny z Indianami: oddziały milicji z Kolorado pod dowództwem Johna Chivingtona dokonały masakry około 150 mieszkańców wioski z plemion Szejenów i Arapahów nad strumieniem Sand Creek. 1869 – W Neapolu odbyła się premiera opery Gabriella di Vergy Gaetana Donizettiego. 1872 – Wojna z Modokami: zwycięstwo armii amerykańskiej w bitwie nad Lost River. 1877 – Thomas Alva Edison zaprezentował działanie fonografu. 1879 – Król Hiszpanii Alfons XII Burbon ożenił się po raz drugi z arcyksiężniczką austriacką Marią Krystyną. 1890 – W Japonii weszła w życie konstytucja Meiji. 1897 – „Kaiser Wilhelm der Große” jako pierwszy niemiecki statek zdobył Błękitną Wstęgę Atlantyku. 1899 – Joan Gamper założył wraz z przyjaciółmi klub piłkarski FC Barcelona. 1906 – Założono włoskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne Lancia. 1910 – Z Port Chalmers na nowozelandzkiej Wyspie Południowej wypłynął w kierunku Antarktydy żaglowiec „Terra Nova” z członkami brytyjskiej ekspedycji pod dowództwem Roberta Falcona Scotta, której celem było pierwsze w historii dotarcie do bieguna południowego. Tego samego dnia z Tokio wypłynął też statek „Kainan Maru” z japońską ekspedycją antarktyczną, kierowaną przez Nobu Shirase. 1912: Dzień po ogłoszeniu niepodległości w Albanii powstał rząd Ismaila Qemala. Założono niemiecki klub piłkarski SV Meppen (jako Amisia Meppen). 1913 – Została założona Międzynarodowa Federacja Szermiercza (FIE) z siedzibą w szwajcarskiej Lozannie. 1915: I wojna światowa: niemiecki okręt podwodny SM UC-13 został wyrzucony na mieliznę i zniszczony u wybrzeża Turcji. Afonso Costa został po raz drugi premierem Portugalii. 1918 – Wojna estońsko-bolszewicka: Armia Czerwona zdobyła Narwę. 1920: Armia Czerwona wkroczyła do Armenii. Na Sumatrze znaleziono kamień z najstarszą znaną inskrypcją w języku staromalajskim datowaną na 1 maja 683 roku. W Kownie w wyniku rokowań polsko-litewskich zawarto traktat przewidujący zakończenie działań zbrojnych między Litwą i Litwą Środkową, wymianę jeńców i oddanie Komisji Kontrolnej Ligi Narodów prawa wytyczenia pasa neutralnego. 1928 – W Australii utworzono trzeci gabinet Stanleya Bruce’a. 1930: Premiera francuskiego filmu surrealistycznego Złoty wiek w reżyserii Luisa Buñuela. Ukazało się pierwsze wydanie francuskiego prawicowego dziennika „Je suis partout”. 1932 – Francja i ZSRR zawarły pakt o nieagresji. 1933 – Późniejszy autor autobiograficznej powieści Papillon Henri Charrière uciekł wraz z dwoma współwięźniami z kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej u wybrzeży Gujany Francuskiej, skąd przez Trynidad i Curaçao dotarli do miasta Ríohacha w Kolumbii, gdzie zostali ponownie aresztowani. 1934 – Książę Kentu Jerzy poślubił w Opactwie Westminsterskim w Londynie księżniczkę grecką Marinę. 1937 – W Australii powstał czwarty gabinet Josepha Lyonsa. 1939: Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-35 został zatopiony u wybrzeży Szetlandów przez brytyjskie niszczyciele, a jego 43-osobowa załoga wzięta do niewoli. Rada Najwyższa ZSRR wydała dekret o przymusowym nadaniu obywatelstwa radzieckiego „byłym obywatelom polskim”. 1941 – W Forcie IX twierdzy w Kownie funkcjonariusze Litewskich Batalionów Pomocniczej Służby Policyjnej wymordowali, pod niemieckim nadzorem, ok. 2 tys. Żydów z Wiednia i Wrocławia. 1943: Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-86 został zatopiony przez brytyjskie niszczyciele HMS „Tumult” i HMS „Rocket”, w wyniku czego zginęła cała, 50-osobowa załoga. Wojna na Pacyfiku: japoński statek „Suez Maru” został zatopiony na Morzu Jawajskim przez amerykański okręt podwodny USS „Bonefish”. Przewoził około 550 alianckich jeńców, spośród których wszyscy zatonęli lub zostali wymordowani przez japońską załogę. Założono Armeńską Akademię Nauk. 1944: Front wschodni: zwycięstwo Armii Czerwonej i partyzantów jugosłowiańskich nad wojskami niemiecko-węgiersko-chorwackimi w bitwie pod Batiną (11-29 listopada).