Czagra senegalska (Tchagra senegalus) – gatunek średniego, płochliwego ptaka z rodziny dzierzbików (Malaconotidae). Występuje w większości Afryki (bez Sahary i południowo-zachodniej części kontynentu) oraz na Półwyspie Arabskim. Wyjątkowo zalatuje na Półwysep Iberyjski (do 2025 stwierdzony tylko dwa razy). Gatunek nie jest zagrożony. Osiadły.
Morfologia Wygląd Brak dymorfizmu płciowego. Ma czarne ciemię i pasek oczny, oddzielony białym paskiem. Czarne oczy i lekko zagięty na końcu dziób. Gardło i cały spód ciała białe, poniżej gardła pióra są „pobrudzone”. Wierzch ciała jasnobrązowy, na kuprze szarawy. Ogon czarny, ale jedna, środkowa sterówka szara w czarne paski. Barkówki i lotki II-rzędowe czarne z brązowymi brzegami, reszta skrzydeł jasnobrązowa. Nogi szare. Młode mają brązowe ciemię i ciemniejszy spód ciała. Wymiary długość ciała: 20–23 cm masa ciała: około 50 g
Ekologia i zachowanie Biotop Półpustynie z kolczastymi krzewami, zarośla, świetliste lasy, zadrzewienia i ogrody. Zachowanie Jest płochliwa, żyje samotnie, przebywa w podszycie albo na ziemi. Głos Od melodyjnych treli po ostre dźwięki, najczęściej piosenka składa się z miękkich, głośnych gwizdów. Pożywienie Chodzi po gałęzi, biega lub skacze, szukając owadów. Czasem odwraca liście, by je znaleźć. Lęgi Buduje gniazdo na drzewie lub w krzewie. Samica wysiaduje, głównie sama, 2–3 jaja. Wysiadywanie trwa przez 12–15 dni. Pisklęta po 15 dniach od wyklucia umieją latać.
Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się 9 lub 10 podgatunków Tchagra senegalus: T. s. armenus (Oberholser, 1906) – południowy Kamerun do południowo-zachodniego Sudanu i Ugandy, na południe do Angoli, Zimbabwe i północno-zachodniego Mozambiku T. s. cucullatus (Temminck, 1840) – czagra marokańska – Maroko do zachodniej Libii T. s. habessinicus (Hemprich & Ehrenberg, 1833) – czagra abisyńska – południowy Sudan do Erytrei, Etiopii i Somalii T. s. kalahari (Roberts, 1932) – południowa Angola do południowo-zachodniej Zambii i zachodniej RPA T. s. nothus (Reichenow, 1920) – Mali do zachodniego Czadu T. s. orientalis (Cabanis, 1869) – południowa Somalia do wschodniej RPA, Eswatini T. s. percivali (Ogilvie-Grant, 1900) – czagra czarnosterna – południowy Półwysep Arabski T. s. remigialis (Hartlaub & Finsch, 1870) – środkowy Czad do środkowego Sudanu T. s. senegalus (Linnaeus, 1766) – czagra senegalska – podgatunek nominatywny – południowa Mauretania do Liberii i na wschód do północnej Republiki Środkowoafrykańskiej T. s. warsangliensis Clarke, 1919 – Warsangli (północna Somalia). Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny uznaje go za synonim T. s. habessinicus.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje czagrę senegalską za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalny i dość rzadki w północnej Afryce oraz dość rzadki do lokalnie pospolitego w pozostałej części Afryki. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dzierzbiki Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza