Typy Broni i Uzbrojenia

Typy Broni i Uzbrojenia (TBiU) – seria wydawnicza niewielkich, kolorowych broszur wydawana przez Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej od 1970, a następnie przez Dom Wydawniczy Bellona. W latach 1997–2006 współwydawcą serii była Agencja Wydawnicza CB Andrzej Zasieczny. 5.08.2009 Agencja Wydawnicza CB podpisała umowę z wydawnictwem Bellona SA, na której mocy została wyłącznym, na zasadach licencji, wydawcą serii TBiU. Każdy zeszyt jest monografią zazwyczaj jednego typu XX i XXI-wiecznej broni lub uzbrojenia (pierwszy numer poświęcono czołgowi T-34). Pozycja zawiera historię jego powstania, opis poszczególnych prototypów i wariantów, opis techniczny, ewentualne zastosowanie bojowe, itp. Do tej pory ukazały się łącznie 263 zeszyty TBiU.

Grono autorów liczy ponad 110 osób, ale tylko czterech z nich napisało po kilkanaście zeszytów. Tymi autorami największej liczby zeszytów byli: Janusz Magnuski (zeszyty nr 1, 8, 12, 15, 18, 24, 31, 36, 43, 49, 53, 56, 64, 71, 154 i 163), Benedykt Kempski (nr 81, 90, 107, 110, 121, 130, 142, 149, 160, 173, 188, 198, 208, 214, 217, 221 i 223), Wiesław Bączkowski (nr 57, 65, 67, 82, 87, 104, 114, 128, 139, 148, 159, 166, 171, 199, 213 i 230) oraz Jerzy Grzegorzewski (nr 38, 60, 75, 94, 124, 138, 147, 162, 176, 185, 187, 192, 193, 200, 215 i 218).

Dotychczas ukazały się zeszyty o następujących tytułach:

Numery 1–50 Nr 1 Czołg średni T-34, wyd. 1970 Nr 2 Kontrtorpedowiec BURZA, wyd. 1970 Nr 3 Samolot myśliwski PZL P-24, wyd. 1970 Nr 4 Rakieta WOSTOK, wyd. 1970 Nr 5 Samolot bombowy PZL-37 „ŁOŚ”, wyd. 1970 Nr 6 Niszczyciel BŁYSKAWICA, wyd. 1970 Nr 7 Wyrzutnia rakietowa Katiusza, wyd. 1971 Nr 8 Działo pancerne SU-85, wyd. 1971 Nr 9 Transporter opancerzony SKOT, wyd. 1971 Nr 10 Samolot szturmowy Ił-2, wyd. 1971 Nr 11 Ręczny karabin maszynowy DP, wyd. 1971 Nr 12 Czołg pływający PT-76, wyd. 1971 Nr 13 Samolot TS-11 ISKRA, wyd. 1971 Nr 14 Pistolet maszynowy PM-63, wyd. 1972 Nr 15 Czołg średni T-54, wyd. 1972 Nr 16 Okręt podwodny ORZEŁ, wyd. 1972 Nr 17 Samolot myśliwski MiG-15, wyd. 1972 Nr 18 Pociąg pancerny „Danuta”, wyd. 1972 Nr 19 Samolot rozpoznawczo-bombardujący PZL-23 KARAŚ, wyd. 1973 Nr 20 Mina kontaktowa wz. 08/39, wyd. 1973 Nr 21 Polski czołg lekki 7TP, wyd. 1973 Nr 22 Samolot myśliwski PZL P-11, wyd. 1973 Nr 23 Samolot transportowy An-12, wyd. 1973 Nr 24 Opancerzony samochód rozpoznawczy BRDM, wyd. 1975 Nr 25 Samolot myśliwski JAK-9, wyd. 1973 Nr 26 Okręt szkolny ISKRA, wyd. 1973 Nr 27 Mały okręt rakietowy, wyd. 1974 Nr 28 Kuter pościgowy BATORY, wyd. 1974 Nr 29 Samolot szkolno-treningowy TS-8 BIES, wyd. 1974 Nr 30 Pistolet P-64, wyd. 1974 Nr 31 Czołg ciężki IS, wyd. 1974 Nr 32 Samolot szturmowy Ił-10, wyd. 1974 Nr 33 Torpeda parogazowa kalibru 533 mm, wyd. 1974 Nr 34 Samolot myśliwski AVIA B.534, wyd. 1975 Nr 35 Samolot bombowy Pe-2, wyd. 1975 Nr 36 Czołg rozpoznawczy TK (TKS), wyd. 1975 Nr 37 Ręczny granatnik przeciwpancerny RGPPANC-2, wyd. 1975 Nr 38 Śmigłowiec Mi-1, wyd. 1975 Nr 39 Przeciwpancerny pocisk kierowany 3M6, wyd. 1976 Nr 40 Samolot transportowy Li-2, wyd. 1976 Nr 41 Samolot myśliwski MiG-17, wyd. 1976 Nr 42 Średni samolot bombowy Tu-2, wyd. 1976 Nr 43 Lekkie działo samobieżne SU-76, wyd. 1976 Nr 44 Samolot BREGUET XIX, wyd. 1977 Nr 45 Armata przeciwpancerna wz. 36, wyd. 1977 Nr 46 Radar morski TRN-500, wyd. 1977 Nr 47 Odrzutowy samolot bombowy Ił-28, wyd. 1977 Nr 48 Samolot myśliwski I-16, wyd. 1977 Nr 49 Armata dywizyjna ZiS-3, wyd. 1977 Nr 50 Samolot myśliwski MiG-19, wyd. 1980

Numery 51–100 Nr 51 Bomba głębinowa wz. B-1, marzec 1978 Nr 52 Samolot myśliwski Jak-3, wrzesień 1978 Nr 53 Transporter opancerzony TOPAS, październik 1978 Nr 54 Samolot myśliwsko – szturmowy Su-7, grudzień 1978 Nr 55 Samolot myśliwski HURRICANE MK. I, grudzień 1978 Nr 56 Samochód pancerny wz. 34, marzec 1979 Nr 57 Samolot myśliwski Ła-7, kwiecień 1979 Nr 58 Samolot myśliwski SPITFIRE MK. I – V, maj 1979 Nr 59 Okręt desantowy średni ODS Nr 60 Śmigłowiec Mi-2 Nr 61 Radziecki kuter torpedowy G-5 Nr 62 Stawiacz min ORP GRYF Nr 63 Samolot bombowy SB-2 Nr 64 Ciężkie działo samobieżne ISU-152 Nr 65 Samolot towarzyszący LUBLIN R-XIII Nr 66 Samolot myśliwski MiG-3 Nr 67 Samolot myśliwski BEAUFIGHTER Nr 68 Samolot bombowy Vickers Wellington Nr 69 Samolot myśliwski MUSTANG Mk. I – III Nr 70 Krążownik AURORA Nr 71 Pociąg pancerny „Zygmunt Powstaniec” Nr 72 Samolot szkolno – łącznikowy RWD-8 Nr 73 Rewolwer Nagant wz. 1895 Nr 74 Samolot wielozadaniowy Po-2 Nr 75 Śmigłowiec Mi-4 Nr 76 Samolot szkolno treningowy Jak-11 (C-11) Nr 77 Samolot wielozadaniowy An-2 Nr 78 Karabin Mosin wz. 1891 Nr 79 Haubica kal. 122 mm wz. 1938 Nr 80 Samolot myśliwski M.S.-406C1 Nr 81 Samolot transportowy Ił-14 Nr 82 Samolot wielozadaniowy MOSQUITO Nr 83 Czołg lekki STUART Nr 84 Samochód pancerny wz. 29 Nr 85 Samolot myśliwski P-39 AIRACOBRA Nr 86 9 mm pistolet wz. 1935 VIS Nr 87 Samolot myśliwski DEFIANT Nr 88 Samolot myśliwski I-153 Nr 89 Samolot transportowy An-26 Nr 90 Samolot wielozadaniowy Jak-12 Nr 91 karabin MAUSER wz. 1898 Nr 92 Samolot myśliwski Jak-1 Nr 93 Uniwersalny 7,62 mm karabin maszynowy PK/PKS Nr 94 Śmigłowiec Mi-8 Nr 95 Samolot bombowy AVRO typ 683 LANCASTER Nr 96 Karabinek AKM kal. 7,62 mm Nr 97 samolot myśliwski ZERO Nr 98 Torpeda francuska kal. 550 mm wz. 1924 V Nr 99 Samolot bombowy B-25 MITCHELL Nr 100 Pistolet maszynowy wz. 1939 MORS

Numery 101–150 Nr 101 Nocny samolot myśliwski Northrop P-61 Black Widow Nr 102 Krążownik liniowy HOOD Nr 103 Karabin powtarzalny BERTHIER wz. 1907/15 M16 Nr 104 Samolot bombowy HALIFAX Nr 105 Pistolety maszynowe PPSz i PPS Nr 106 Samolot myśliwski MiG-21 Nr 107 Samolot szkolno – treningowy UT-2 Nr 108 samolot bombowy BOSTON (HAVOC) Nr 109 Karabin MANNLICHER wz. 1895 Nr 110 Samolot szkolno – treningowy JUNAK Nr 111 Pistolet maszynowy Sten Nr 112 Samolot myśliwski Jak-23 Nr 113 Samolot myśliwski CURTISS HAWK 75 Nr 114 Samolot myśliwski SPAD VII – XIII Nr 115 Pistolet samopowtarzalny COLT Nr 116 Samolot myśliwski F6F HELLCAT Nr 117 Samolot myśliwsko – szturmowy Lim-6bis Nr 118 152 mm haubicoarmata wz. 1937 Nr 119 Samolot myśliwski SPITFIRE Mk. IX – XVI Nr 119 bis Samolot myśliwski SPITFIRE Mk. IX – XVI Nr 120 Bagnet polski wz. 29 Nr 121 Samolot transportowy Ił-18 Nr 122 samolot myśliwski F4U CORSAIR Nr 123 75 mm armata wz. 1897 Nr 124 Śmigłowiec Mi-6 Nr 125 Samolot transportowy C-47 Nr 126 Samolot myśliwski MACCHI MC. 200 SAETA Nr 127 Samolot myśliwski P-38 Lightning Nr 128 Lekki samolot bombowy Fairey Battle Nr 129 Pistolet maszynowy Thompson Nr 130 samolot wielozadaniowy PIPER L-4 CUB Nr 131 samolot myśliwski MESSERSCHMITT Bf 109 A-E Nr 132 Samolot myśliwski Hawker Hurricane Mk. II–IV Nr 133 Samolot myśliwski IAR-80 i 81 Nr 134 Samolot szkolno – akrobacyjny PWS-26 Nr 135 Samolot torpedowy Fairey Swordfish Nr 136 Śmigłowiec szturmowy Mi-24 Nr 137 Bagnet niemiecki wz. 1871/84 Nr 138 Samolot bojowy SAAB 37 VIGGEN Nr 139 Samolot bombowy nurkujący JUNKERS Ju-87 A-C STUKA Nr 140 Radziecki okręt podwodny typu K Nr 141 Samolot myśliwski MESSERSCHMITT Me 163 B KOMET Nr 142 Samolot transportowy JUNKERS Ju 52/3m Nr 143 Bagnet francuski wz. 1886 do karabinu LEBEL Nr 144 ORP Wodnik Nr 145 Samolot szkolno – treningowy Jak-18 Nr 146 Czołg lekki PzKpfw I Nr 147 Samolot myśliwski MIRAGE F1 Nr 148 Samolot bombowy JUNKERS Ju 87D-H Nr 149 Samolot bombowy Dornier Do 17 Nr 150 Śmigłowiec wielozadaniowy BELL UH-1 IROQUIS

Numery 151–200 Nr 151 Samolot myśliwski REPUBLIC P-35 Nr 152 ORP KONDOR Nr 153 82 mm moździerz średni wz. 1937 Nr 154 samochód pancerny STAGHOUND Nr 155 Samolot rozpoznawczy FOCKE-WULF Fw 189 UHU Nr 156 Samolot myśliwski Heinkel He 162 Nr 157 Samolot myśliwski PWS-10 Nr 158 Samolot myśliwski P-47 THUNDERBOLT Nr 159 Samolot bombowo – rozpoznawczy Arado Ar 234 Nr 160 Szybowiec/samolot transportowy Me321/323 GIGANT Nr 161 7,62 mm karabin wyborowy SWD Nr 162 Samolot myśliwski BAC LIGHTNING Nr 163 Czołg szybki CROMWELL Nr 164 Łódź latająca CATALINA Nr 165 Czołg A7V Nr 166 Tajne bronie III Rzeszy Nr 167 Samolot myśliwski F-86 SABRE Nr 168 Karabin uniwersalny STEYR AUG Nr 169 Przeciwpancerny system rakietowy BILL Nr 170 Lekki wóz bojowy JEŻ Nr 171 Samolot bombowy BRISTOL BLENHEIM Mk. I–IV Nr 172 40 mm działo BOFORSA Nr 173 Samolot transportowo – patrolowy Fw 200 CONDOR Nr 174 Samolot Messerschmitt Bf 109F Nr 175 9 mm pistolet samopowtarzalny VIS wz. 1935 Nr 176 Samolot myśliwski NORTHROP F-5 Nr 177 Ręczny granatnik przeciwpancerny RPG-76 KOMAR Nr 178 Samolot bojowy TORNADO Nr 179 Samolot wielozadaniowy Westland Lysander Nr 180 Transporter opancerzony PANDUR Nr 181 Samolot myśliwski Messerschmitt Bf 109G Nr 182 Samochód terenowy Kdf Kubelwagen Nr 183 Polska armata przeciwlotnicza 75 mm wz. 36/37 oraz 40 mm Bofors Nr 184 Samolot myśliwski Messerschmitt Bf 109k Nr 185 Samolot szturmowy A-4 SKYHAWK Nr 186 Samolot myśliwski Messerschmitt Me 262 Nr 187 Samolot szkolno – bojowy HAWK Nr 188 Samolot bombowy Dornier Do 217 Nr 189 Karabinki automatyczne Tantal i Beryl Nr 190 Samolot bombowy RBWZ Ilja Muromiec Nr 191 Samolot rozpoznawczy FOCKE-WULF Fw 189 UHU Nr 192 Samolot bombowy Tu 16 Nr 193 Samolot myśliwski przechwytujący MiG-31 Nr 194 Samochód terenowy Star 266 Nr 195 Samolot myśliwski F-16 Nr 196 Samolot szkolno-treningowy PZL 130 Orlik Nr 197 Samolot Breguet 14 Nr 198 Samolot wielozadaniowy Fieseler Fi 156 Storch Nr 199 Samolot bombowy Savoia-Marchetti SM.79 Nr 200 Samolot myśliwski MiG-29

Numery 201–250 Nr 201 7,62 MM Uniwersalny karabin maszynowy UKM-2000, wyd. 2002 Nr 202 Samolot myśliwsko-szturmowy F/A-18 Hornet, wyd. 2003 Nr 203 7,92 MM RĘCZNY KARABIN MASZYNOWY WZ. 1928 BROWNING, wyd. 2003 Nr 204 Samolot bojowy BAe Harrier/Sea Harrier, wyd. 2003 Nr 205 Samolot bojowy pionowego i krótkiego startu i lądowania Harrier II, wyd. 2003 Nr 206 Samochód osobowo-terenowy TARPAN 4WD HONKER, wyd. 2003 Nr 207 Samolot transportowy EADS CASA C-295, wyd. 2004 Nr 208 Śmigłowiec wielozadaniowy PZL W-3 Sokół, wyd. 2004 Nr 209 Samochód terenowy HMMWV „Hummer”, wyd. 2004 Nr 210 Samolot myśliwski F-16C/D Block 52+, wyd. 2004 Nr 211 Samochody terenowe UAZ, wyd. 2004 Nr 212 Okręt podwodny typu Los Angeles, wyd. 2004 Nr 213 Samolot bombowy Short Stirling, wyd. 2004 Nr 214 Samolot szturmowy Henschel Hs 129, wyd. 2004 Nr 215 Naddźwiękowy samolot bombowo-rakietowy Tu-22, wyd. 2005 Nr 216 Pistolet służbowy P.08 Parabellum, wyd. 2005 Nr 217 Samolot bombowy JER-2, wyd. 2005 Nr 218 Samolot myśliwski MiG-23, wyd. 2005 Nr 219 Okręt podwodny CAVALLA, wyd. 2006 Nr 220 9 mm pistolety wojskowe WIST 94 i WIST 94L, wyd. 2006 Nr 221 Śmigłowiec wielozadaniowy Sikorsky UH-60A Black Hawk, wyd. 2006 Nr 222 Samochód patrolowo-interwencyjny DZIK, wyd. 2006 Nr 223 Samolot bombowy DB-3/Ił-4, wyd. 2006 Nr 224 Śmigłowiec bojowy Mi-24/Mi-35, wyd. 2012 Nr 225 Wojskowe samochody ciężarowo-terenowe Star 660/266, wyd. 2015 Nr 226 Samochód osobowo-terenowy TARPAN 4WD HONKER, wyd. 2016 Nr 227 152 mm armatohaubica samobieżna wz. 77 DANA, wyd. 2017 Nr 228 Czołg kawalerii SOMUA S-35, wyd. 2020 Nr 229 Samochód średniej ładowności wysokiej mobilności Jelcz 442, wyd. 2020 Nr 230 Samolot myśliwski Dewoitine D. 520, wyd. 2021 Nr 231 Lotniskowce eskortowe typu Casablanca, wyd. 2022 Nr 232 203,2 mm działo samobieżne 2S7 Pion/2S7M Małka Nr 233 Brytyjski lotniskowiec HMS Hermes Nr 234 122 mm haubica D-30 Nr 235 Lotniskowiec HMS Argus Nr 236 Krążowniki rakietowe proj. 1164 Moskwa Nr 237 Lotniskowce Soryu i Hiryu Nr 238 Lotniskowce Shokaku i Zuikaku Nr 239 Lotniskowiec HMS Eagle (I) Nr 240 Samolot myśliwski Grumman F-14 Tomcat Nr 241 Atomowe krążowniki rakietowe proj. 1144 Piotr Wielikij Nr 242 Pancerniki Ise i Hyuga Nr 243 Atomowe krążowniki podwodne proj. 941 Akuła (Tajfun) Nr 244 Lotniskowce Lexington (CV-2) i Saratoga (CV-3)