Cmentarz Nowodziewiczy () – moskiewski cmentarz położony przy monasterze Nowodziewiczym. Miejsce spoczynku wielu zasłużonych Rosjan.
Historia Nekropolię otwarto w 1524, tuż obok muru wybudowanego właśnie monasteru, od którego cmentarz zaczerpnął swą nazwę. Chowano tam głównie kościelnych dygnitarzy, szanowane rodziny i szlachetnie urodzonych, a także, od XIX wieku inteligencję i kupców. W 1898 otwarto nową część cmentarza. Przez kolejne sześć lat teren obudowano murem, zaprojektowanym przez architekta Iwana Pawłowicza Maszkowa. Od 1932 cmentarz stał się miejscem pochówku ludzi sławnych, wybitnych i zasłużonych dla Związku Radzieckiego, a następnie dla Federacji Rosyjskiej. Chowano tu także ludzi, którzy z pewnych względów nie mogli spocząć pod murami Kremla lub w grobowcach. Jednym z nich był dyrektor moskiewskiego teatru, sprzeciwiający się decyzji bolszewików dotyczącej zburzenia soboru Chrystusa Zbawiciela, któremu ze względu na zasługi nie można było odmówić pochówku z honorami. Spoczywają tam również żołnierze polegli podczas radzieckiej interwencji w Afganistanie oraz pierwszej i drugiej wojny w Czeczenii.
Pochowani
thumb|250px|Zimowy widok jednej z alei cmentarza Obecnie na cmentarzu pochowanych jest ponad 27 000 osób, w tym między innymi: Andriej Abrikosow (1906–1973) – aktor Piotr Alejnikow (1914–1965) – aktor Nadieżda Alliłujewa (1901–1932) – małżonka Józefa Stalina Boris Baboczkin (1904–1975) – aktor Boris Szczerbina (1919–1990) – radziecki działacz partyjny i państwowy, członek KC KPZR Mark Bernes (1911–1969) – aktor i piosenkarz Paweł Bielajew (1925–1970) – kosmonauta Gieorgij Bieriegowoj (1921–1995) – kosmonauta Siergiej Bondarczuk (1920–1994) – aktor i reżyser Walerij Brumel (1942–2003) – lekkoatleta, mistrz olimpijski Walerij Briusow (1873–1924) – pisarz Michaił Bułhakow (1891–1940) – pisarz i dramaturg Nikołaj Bułganin (1895–1975) – premier ZSRR Nikita Chruszczow (1894–1971) – I sekretarz KC KPZR Nina Chruszczowa (1900–1984) – pierwsza dama ZSRR Anton Czechow (1860–1904) – pisarz Gieorgij Cziczerin (1872–1936) – komisarz ludowy Ilja Erenburg (1891–1967) – pisarz Siergiej Eisenstein (1898–1948) – reżyser Aleksandr Fadiejew (1901–1956) – pisarz Nikołaj Gogol (1809–1852) – pisarz Raisa Gorbaczowa (1932–1999) – żona Michaiła Gorbaczowa Michaił Gorbaczow (1931–2022) – jedyny prezydent ZSRR Dmitrij Grigorowicz (1883–1938) – konstruktor samolotów Andriej Gromyko (1909–1989) – polityk Ludmiła Gurczenko (1935–2011) – aktorka Nâzım Hikmet (1901–1963) – turecki poeta i komunista Siergiej Iljuszyn (1894–1977) – konstruktor samolotów Borys Jelcyn (1931–2007) – pierwszy prezydent Federacji Rosyjskiej Piotr Kropotkin (1842–1921) – rewolucjonista i anarchista Jelena Kuźmina (1909–1979) – aktorka Aleksandr Lebied (1950–2002) – wojskowy i polityk Lew Landau (1908–1968) – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki Walerij Legasow (1936–1988) – radziecki chemik, członek komisji badającej przyczyny katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu Isaak Lewitan (1860–1900) – malarz Władimir Majakowski (1893–1930) – poeta Wasilij Margiełow (1908–1990) – generał radzieckich wojsk powietrznodesantowych Siergiej Michałkow (1913–2009) – poeta Władimir Mieszczeriakow (1885–1946) – działacz partyjny i państwowy, dyplomata Artiom Mikojan (1905–1970) – konstruktor samolotów Wiaczesław Mołotow (1890–1986) – polityk Tatjana Nikołajewa (1924–1993) – pianistka Nikołaj Ogariow (1813–1877) – pisarz i poeta Dawid Ojstrach (1908–1974) – skrzypek Aleksandr Oparin (1894–1980) – biochemik Iwan Perestiani (1870–1959) – aktor Jekatierina Pieszkowa (1887–1965) – rosyjska działaczka humanitarna, pierwsza żona Maksima Gorkiego Borys Polewoj (1908–1981) – pisarz Siergiej Prokofjew (1891–1953) – kompozytor i pianista Iwan Pyrjew (1901–1968) – reżyser filmowy Mstisław Rostropowicz (1927–2007) – dyrygent i wiolonczelista Pawieł Rybałko (1894–1948) – wojskowy i dyplomata Tatjana Samojłowa (1934-2014) - aktorka Walentin Sierow (1865–1911) – malarz Aleksandr Skriabin (1872–1915) – kompozytor Konstantin Stanisławski (1863–1938) – pisarz, reformator reżyserii teatralnej Fiodor Szalapin (1873–1938) – śpiewak operowy Dmitrij Szostakowicz (1906–1975) – kompozytor Wasilij Szukszyn (1929–1974) – pisarz i aktor Nikołaj Tichonow (1905–1997) – polityk, premier ZSRR Wiaczesław Tichonow (1928–2009) – aktor Andriej Tupolew (1888–1972) – konstruktor samolotów Wasilij Ulrich (1889–1951) – sędzia Galina Ułanowa (1910–1998) – primabalerina Klimient Woroszyłow (1881–1969) – wojskowy i polityk
Galeria
Zobacz też Cmentarz Doński Cmentarz Wagańkowski
Przypisy
Linki zewnętrzne Cmentarz Nowodziewiczy Cmentarz Nowodziewiczy w Internecie Zdjęcia z Cmentarza Nowodziewiczego
Kategoria:Zabytki Moskwy N Moskwa Kategoria:Prawosławie w Rosji