Współczynnik jakości promieniowania (Q) – dawniej przyjmowany bezwymiarowy przelicznik między dawką pochłoniętą a równoważnikiem dawki, uwzględniający względną szkodliwość biologiczną różnych rodzajów promieniowania, H=Q·D. Jego formalną jednostką jest Sv/Gy (dawniej rem/Gy).
Poszczególnym rodzajom promieniowania przypisano wartości Q: of International Commission on Radiological Protection Promieniowanie gamma (fotony wszystkich energii) Q=1 Elektrony oraz miony, wszystkie energie Q=1Neutrony o energiach:E < 10 keVQ=510 keV < E < 100 keVQ=10100 keV < E < 2 MeVQ=202 MeV < E < 20 MeVQ=10E > 20 MeVQ=5 Protony o energii > 2 MeV Q=5 Cząstki alfa i inne jądra atomowe Q=20
Na przykład jeżeli tkanka T pochłonie 0,001 Gy promieniowania alfa i 0,05 Gy promieniowania beta (a więc elektronów), to łączny równoważnik dawki w tej tkance wynosi HT=Qα·DT,α + Qβ·DT,β = 20 (Sv/Gy)·0,001 Gy + 1 (Sv/Gy)·0,05 Gy = 0,07 Sv
Obecnie współczynnik jakości Q służy do przybliżania wartości współczynnika wagowego promieniowania wR, gdy rozważany rodzaj promieniowania lub jego energia nie występuje w odpowiedniej tablicy tych wartości bądź nie jest znana. W takim przypadku za przybliżenie wR przyjmuje się uśrednioną wartość współczynnika jakości promieniowania na głębokości 10 mm w kuli ICRU, obliczoną według wzoru podanego w odpowiednim Rozporządzeniu Rady MinistrówRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2021 r. w sprawie wskaźników pozwalających na wyznaczenie dawek promieniowania jonizującego stosowanych przy ocenie narażenia na promieniowanie jonizujące ().
Przypisy
Kategoria:Radiologia Kategoria:Wpływ promieniowania na zdrowie