Powiat wieluński – powiat w Polsce (województwo łódzkie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wieluń.
Historia Utworzony w XIV wieku powstał na obszarze historycznej ziemi rudzkiej (wieluńskiej), istniejącej już od XIV w. Terytorialne ukształtowanie się powiatów zależało wówczas od miejsca odbywania się sądów, te zaś odbywały się w miejscach bardziej zaludnionych. Na przestrzeni wieków granice powiatu ulegały zmianom. W czasie okupacji hitlerowskiej został wcielony do III Rzeszy. Po wojnie odbudowano administrację powiatową wedle stanu z 1939 r. Kolejne zmiany, a zarazem duży cios ukształtowanej przez stulecia wspólnocie kulturalnej, ekonomicznej i społecznej, jaką na przestrzeni blisko ośmiu wieków była ziemia wieluńska, zadała reforma podziału administracyjnego państwa z 1 czerwca 1975 r. Powiat wieluński przestał istnieć, a jego obszar znalazł się w granicach dwóch województw: sieradzkiego i częstochowskiego.
Podział administracyjny W skład powiatu wchodzą: miasta: Osjaków, Wieluń gminy miejsko-wiejskie: Osjaków, Wieluń gminy wiejskie: Biała, Czarnożyły, Konopnica, Mokrsko, Ostrówek, Pątnów, Skomlin i Wierzchlas.
Powiat wieluński graniczy z pięcioma powiatami województwa łódzkiego: wieruszowskim, sieradzkim, łaskim, bełchatowskim i pajęczańskim, z jednym powiatem województwa śląskiego: kłobuckim oraz z jednym powiatem województwa opolskiego: oleskim.
+ Ludność i powierzchnia (31.12.2023) Herb Gmina Siedziba LudnośćPowierzchnia 29x29px Biała Biała Druga 529974,0 km2 24px Czarnożyły Czarnożyły 437069,9 km2 24px Konopnica Konopnica 353383,1 km2 24px Mokrsko Mokrsko 505277,7 km2 24px Osjaków Osjaków 4637101,1 km2 24px Ostrówek Ostrówek 4375101,2 km2 24px Pątnów Pątnów 6191114,6 km2 24px Skomlin Skomlin 320155,2 km2 24px Wieluń Wieluń 29525130,7 km2 24px Wierzchlas Wierzchlas 6403118,9 km2 Demografia
Gospodarka Surowce Na terenie powiatu wieluńskiegohttp://www.pgi.gov.pl/surowce_mineralne/PDF/wegle_brunatne.pdf. znajduje się część złoża węgla brunatnego o zasobności ok. 490 mln ton. Złoże nosi nazwę „Złoczew” i zlokalizowane jest 20 km na północ od Wielunia, na terenie gminhttp://www.igo.wroc.pl/foresight/plansze/11.jpg.: Ostrówek, Złoczew i Burzenin (na pograniczu powiatów wieluńskiego i sieradzkiego). Eksploatację złoża wstępnie planuje się na lata 2025–2045Bełchatów spogląda na węgiel w Złoczewie – Dziennik Łódzki.. Wydobyty węgiel będzie transportowany do elektrowni Bełchatów. Transport do elektrowni będzie najprawdopodobniej odbywał się za pomocą przenośników taśmowychhttp://www.igo.wroc.pl/foresight/plansze/zesprac.pdf..
Transport thumb|DW 488 na wylocie z Wielunia (fragment ul. Warszawskiej) thumb|Pociąg relacji Kraków–Szczecin po ruszeniu ze stacji Wieluń Miasto wjeżdża na wiadukt nad ulicą Warszawską
Transport drogowy Przez powiat przebiegają drogi krajowe i międzynarodowa: droga krajowa nr 74 relacji: S8 – Wieluń (obwodnica) – Piotrków Trybunalski – Kielce – Zamość – granica państwa (UA) droga krajowa nr 43: Wieluń – Częstochowa droga krajowa nr 45: Racibórz – Opole – Kluczbork – Wieluń – Złoczew – (Poznań/Łódź)
oraz wojewódzkie: nr 481: Wieluń – Łask – (Łódź) nr 486: Wieluń – Działoszyn – (Radomsko) nr 488: DK74 – Wieluń – DK74.
W 2017 roku została oddana do użytku obwodnica północna Wielunia w ciągu drogi krajowej nr 74. Przez obrzeża powiatu przebiega także odcinek drogi ekspresowej S8.
Komunikacja PKS Komunikację z okolicą oraz z całym krajem zapewnia PKS Wieluń oraz wybudowany w 1976 dworzec autobusowy, obsługujący również komunikację międzynarodową.
Transport kolejowy Przez powiat przebiega również wybudowana w 1926 roku linia kolejowa nr 181 (relacji Kępno – Wieluń – Herby Nowe). Obecnie na terenie powiatu zlokalizowane są cztery działające stacje i przystanki kolejowe: Wieluń Dąbrowa, Wieluń, Pątnów Wieluński oraz Dzietrzniki.
Do końca lat 80. XX wieku funkcjonowała Wieluńska Kolej Dojazdowa, która łączyła Wieluń z Praszką.
Współpraca międzynarodowa Powiat w 1999 roku zawarł umowy partnerskie z chorwackimi miejscowościami: Karlobag, Senj, Novalija, a w 2010 z niemieckim miastem Ochtrup.
Starostowie wieluńscy Na podstawie źródła: Mieczysław Łuczak (1 stycznia 1999 – 18 października 2005) Andrzej Paweł Stępień (18 października 2005 – 23 listopada 2018) Marek Stanisław Kieler (23 listopada 2018 – 6 maja 2024) Maciej Patrycjusz Bryś (6 maja 2024 – nadal)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Szlak Bursztynowy Ziemi Wieluńskiej
Kategoria:Podział administracyjny województwa łódzkiego (1945–1975) wieluński