Antoni Kalina (ur. 23 maja 1846 w Krępie (dziś dzielnica Ostrowa Wielkopolskiego), zm. 3 maja 1906 we Lwowie) – polski slawista, etnograf, etnolog, ludoznawca, działacz społeczny, członek Akademii Umiejętności oraz założyciel i prezes Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (1894-1905).
Pochodzenie Pochodził z chłopskiej rodziny, był synem Szymona i Marii z Kostrzewów.
Pierwsze lata nauki Wykształcenie średnie zdobył w Królewskim Katolickim Gimnazjum w Ostrowie (skąd został usunięty za działalność narodową) i gimnazjum w Śremie. Studiował historię oraz filologię polską i klasyczną — na uniwersytetach we Wrocławiu i Berlinie. Doktoryzował się w 1872 na Halle, później pracował jeszcze w Pradze. W 1877 osiadł we Lwowie, gdzie został docentem gramatyki porównawczej języków słowiańskich. W 1888 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, po czym objął katedrę slawistyki; od 1892 profesor zwyczajny, pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego (1893/1894) oraz rektora Uniwersytetu Lwowskiego (1904). Jego studentem był m.in. Stefan Ramułt. Został też radnym Lwowa. W 1884 został powołany na członka korespondenta Akademii Umiejętności (późniejszej PAU), w 1895 na jej członka czynnego. Był także członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, założycielem (1895) i prezesem (1895-1905) Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie, prezesem Towarzystwa Pedagogicznego we Lwowie (od 1896, prezesem Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych. Działał ponadto m.in. w Związku Naukowo-Literackim we Lwowie, Związku Nauczycielskim, Zjednoczonym Towarzystwie Ogrodniczym i Pszczelarskim we Lwowie.
Pozostawił po sobie liczne prace z dziedziny gramatyki historycznej języka polskiego, kaszubskiego, bułgarskiego i połabskiego. Współpracownik warszawskiego Słownika języka polskiego. Założyciel i redaktor pierwszego polskiego pisma naukowego — etnologicznego rocznika Lud (od 1895). Do grona jego studentów zaliczali się m.in. Andrzej Gawroński i Bronisław Gubrynowicz.
Życie rodzinne Jego żoną była Maria Piwkowska. Ślub zawarli w 1892 w Nowym Mieście. Mieli dwoje dzieci Leona lekarza ortopedę, majora WP (1893-1942) i Cecylię (1900-1989).
Śmierć i pogrzeb Po 1904 ograniczył pracę naukową z powodu choroby, zmarł na serce we Lwowie. Pochowany jest na Cmentarzu Łyczakowskim.
Upamiętnienie W Szczecinie jego imieniem została nazwana ulica i osiedle. W Ostrowie Wielkopolskim uhonorowany został ulicą oraz tablicą pamiątkową na domu rodzinnym. Uchwałą Rady Miejskiej Ostrowa, rok 2016 ogłoszony został rokiem prof. Kaliny.
Wybrane publikacje Rozbiór krytyczny pieśni Bogarodzica 1880, La langue des Tziganes slowaques 1882, Historia języka polskiego 1883, Mowa kaszubska, jako narzecze języka polskiego 1893.
Przypisy
Linki zewnętrzne Wielkopolanin we Lwowie. Antoni Kalina (1846-1906) – slawista i etnograf Publikacje Antoniego Kaliny w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego im. gen. Józefa Wybickiego w Śremie Kategoria:Absolwenci Królewskiego Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Członkowie Honorowi Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Ludzie kultury związani ze Śremem Kategoria:Ludzie związani z Ostrowem Wielkopolskim Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy etnografowie Kategoria:Polscy etnolodzy Kategoria:Polscy slawiści Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VIII kadencji Kategoria:Radni Lwowa (zabór austriacki) Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Urodzeni w 1846 Kategoria:Zmarli w 1906 Kategoria:Polscy językoznawcy