Koniecpolskie Zakłady Płyt Pilśniowych – przedsiębiorstwo przemysłowe w Koniecpolu, produkujące płyty pilśniowe twarde i porowate, powstałe w 1953 roku. Zakład zbudowano w oparciu o projekt i urządzenia produkcji szwedzkiej. W 1955 roku Zakłady rozpoczęły eksport płyt za granice kraju. W latach 1957–1960 nastąpiła rozbudowa zakładów, uruchomiono dwa nowe ciągi produkcyjne płyt twardych. Obecnie po przeprowadzonym postępowaniu upadłościowym, spółka nie prowadzi działalności gospodarczej.
Okres budowy zakładu Koniecpolskie Zakłady Płyt Pilśniowych zlokalizowano w miejscowości Chrząstów pod Koniecpolem tuż obok stacji kolejowej o tej samej nazwiePor. S. Zielińska: Chrząstów wyrasta z rusztowań, „Słowo ludu.”, 1951, Nr 233, str. 5.. Decyzje o lokalizacji zakładu podjęto w 1947 rokuPor. L. Figiel: Zastrzyk ożywiający, „Gazeta Częstochowska.”, 1978, Nr 26, str. 5.. W 1949 r. Minister rolnictwa Bolesław Podedworny wydał decyzję o budowie fabryki płyt pilśniowych na terenie Chrząstowa, na powierzchni około 17 ha, w majątku który przed wojną należał do rodu PotockichZobacz. E. Bukowska, E. Bitos: Industrialne uwarunkowania socjalistycznych tożsamości Koniecpola PRL (1945 – 1989),(w:) E. Bukowska, E. Bitos (red.), „ Koniecpol w świadectwach jego mieszkańców. Historia i współczesność.”, str. 187. Koniecpol 2018 r.. Na lokalizacje zakładu płyt w Chrząstowie – Koniecpolu miało wpływ wiele czynników. Pierwszym z nich było położenie miejscowości w pobliżu rzeki Pilicy. Produkcja płyt w tamtym okresie wymagała zużycia dużej ilości wody w procesie produkcyjnym. Chrząstów i okoliczny Koniecpol położone były w terenie wysoce zalesionym, na obszarze tym zlokalizowano wiele tartaków. Powodowało to łatwy dostęp do surowca drzewnego, a zwłaszcza po tartacznych odpadków stanowiących surowiec do produkcji płyt pilśniowych. Zachodnia część ówczesnego woj. kieleckiego była biedna i nieuprzemysłowiona, występował na tym terenie duży zasób siły roboczej, co przy lokalizacji tak dużego zakładu nie było bez znaczeniaPor. Koniecpolska Fabryka Płyt Pilśniowych w Chrząstowie już pracuje, „Życie Radomskie”,1956, Nr 184, str. 6.. Innym ważnym argumentem dla lokalizacji fabryki była linia kolei herbsko-kieleckiej przebiegająca przez ówczesny Chrząstów – Koniecpol, zakład zbudowano w pobliżu stacji Koniecpol, doprowadzając na teren fabryki odrębne tory kolejoweZobacz J. Księżyc: Jaka przyszłość czeka koniecpolski dworzec kolejowy, https://czestochowa.naszemiasto.pl/jaka-przyszlosc-czeka-koniecpolski-dworzec-kolejowy/ar/c3-2173629, 23.02.2014 r.. Kolej w tym czasie służyła do przewozu surowców niezbędnych przy produkcji płyt: drewna i jego odpadów oraz węgla. Koleją wywożono także gotowe płyty pilśniowe do krajowych kontrahentów oraz do portów morskich, gdzie dalej produkty wysyłano za granice. Budowa Koniecpolskich Zakładów Płyt Pilśniowych odbywała się w latach 1949–1953, jej kierownikiem był inż. Bazyll KozakowZobacz. Sukces chrząstowskich budowniczych „Słowo Ludu”, 1953, Nr 181, str. 3.. Generalnym wykonawcą budowy Fabryki płyt pilśniowych było: Kieleckie Przemysłowe Zjednoczenie Budowlane. Przy budowie zakładu brali udział fachowcy i specjaliści ściągani z całego kraju, ludność Koniecpola stanowiła uzupełnienie kadrZobacz. Ogłoszenie Ministra Leśnictwa, „Życie Radomskie”, 1949, Nr 230, str. 5.. W dniu 7 lipca 1953 r. dokonano próbnego rozruchu kotła oraz oddano do użytku prądnice dostarczającą prąd do maszyn i urządzeń znajdujących się w zakładziePor. J. Janczak : Już wkrótce rozpocznie produkcje najnowocześniejsza w kraju Fabryka Płyt Pilśniowych Chrząstów – Koniecpol., „Słowo Ludu”, 1953, Nr 163, str. 2.. W dniu 13 lipca 1953 r. z zakładów w Koniecpolu – Chrząstowie wyjechała pierwsza wyprodukowana płyta pilśniowaZobacz. Sukces chrząstowskich……….., op. cit.,. Ponad tydzień później, 15 lipca 1953 r., dokonano próbnego rozruchu zakładu. Zakład oddano do użytku 22 lipca 1953 r.
Lata 1953–1970 W Koniecpolskich Zakładach Płyt Pilśniowych w dniu ich inauguracji zatrudnionych było 423 pracownikówT. Nowak. „Historia Koniecpola”, str. 69. Koniecpol 2006 r.. Fabryka w momencie otwarcia wyposażona była w maszyny produkcji szwedzkiej, kraju, który był prekursorem w produkcji płyt pilśniowych na świecie Zakłady Płyt Pilśniowych produkowały dwa zasadnicze rodzaje płyt : płyty pilśniowe twarde oraz porowate. Do produkcji wprowadzono także inne bardziej wyspecjalizowane produkty: płyty perforowane – ryflowane, płyty lakierowane o około dwunastu kolorach i odcieniachPor. „Gazeta Koniecpolska”, 2008, Nr2 (41), str. 21. Produkty wykorzystywane były m.in.: w budownictwie mieszkaniowym, przemyśle meblarskim, jako element wyposażenia okrętów, w przemyśle samochodowym oraz kolejowymPor. Koniecpolski kombinat – dziecko sześciolatki. Z odpadów drewna cenny produkt. „ Życie Radomskie 1956, Nr 212, str. 6.. W 1958 r. KZPP rozpoczęło produkcję – jako pierwsza wytwórnia w kraju płyt dźwiękochłonnych, mających za cel niwelowanie dźwięków w budynkachZobacz. Płyty dźwiękowe sal teatralnych produkuje Chrząstów, „Życie Radomskie”, 1958, Nr 272, str. 6.. Płyty te miały zastosowanie w: salach kinowych, klubach, teatrach czy muzeach. Na skutek ciągłej rozbudowy zakładu, zwiększania wielkości oraz asortymentu produkcji płyt poszukiwano nowych pracowników. Osoby zamieszkałe w Koniecpolu ze względu na przynależność do woj. łódzkiego miały kłopot ze znalezieniem pracy w fabryce działającej na terenie Chrząstowa, który administracyjnie był częścią ziemi kieleckiej. W 1960 r. połączono ze sobą w jeden organizm miejski leżące po obu stronach Pilicy: Koniecpol i ChrząstówPor. Koniecpol – Chrząstów w gospodarczej symbiozie, ”Życie Radomskie”, 1960, Nr 43, str. 6.. Nowo powstały Koniecpol odtąd był częścią woj. kieleckiego. W tym samym czasie, dnia 30 kwietnia 1960 r., otwarto nowo wybudowaną część zakładuPor. W przeddzień 1 maja ruszył w Koniecpolu nowoczesny Zakład Płyt Pilśniowych, „Życie Radomskie”, 1960, Nr 103, str. 1.. Po uruchomieniu dwóch dodatkowych ciągów produkcyjnych płyt zatrudnienie w zakładzie wzrosło wynosząc ponad 1200 pracownikówT. Wójcik: Gospodarka Koniecpola po II wojnie światowej, (w) „Koniecpol szkice z dziejów miasta”, M. Gałwiaczek i In., str. 84., Koniecpol 2011 r.. Maszyny, aparatura oraz oprzyrządowanie do produkcji płyt pochodziły od krajowych producentów. Nowo otwartą część zakładu stanowiły dwa ciągi płyt pilśniowych twardych. Po powiększeniu zakładu roczna produkcja płyt wzrosła z 48 tys. ton do 70 tys. tonPor. L. Figiel: Zastrzyk……….., op. cit.. W latach 60. asortyment zakładu stanowiły następujące produkty: płyty pilśniowe twarde, miękkie, grube, perforowane, mozaikowe, dekoracyjne, lakierowane oraz podłogoweL. Wyrwicz: W Koniecpolu uczeń prześcignął mistrza, „Życie Radomskie 1965, Nr 41, str. 6.. W 1963 r. KZPP Koniecpol wprowadziły czwartą zmianę, a co za tym idzie zakład pracował w systemie ciągłym – czterobrygadowymPor. E. Bukowska, E. Bitos. „Industrialne uwarunkowania……, op. cit. str. 189.. W tym samym roku zakład rozpoczął produkcję płyt pilśniowych bardzo twardychPor. „Gazeta Koniecpolska….., op. cit., str. 21.. W latach 1961–1962 zmodernizowano ciąg technologiczny T-1 zwiększając moce produkcyjne płyt twardych o 25%.Zobacz „Gazeta Koniecpolska”, op. cit., str. 21 Pierwsze płyty pilśniowe które wyjechały z Koniecpola były lepsze jakościowo niż te same wyroby produkowane w zakładzie w Czarnej WodziePor. Koniecpolski kombinat……, op. cit.. Fakt ten spowodował, iż płyty pilśniowe z Koniecpola już w początkowym okresie zaczęto eksportować za granicę. Pierwszymi zagranicznymi odbiorcami produkowanych przez Koniecpolskie Zakłady Płyt Pilśniowych wyrobów były: Belgia i Turcja, co nastąpiło w 1954 r.Zobacz. T. Nowak, „Koniecpol miasto nad Pilicą, wycieczka historyczno – turystyczna”, str. 163,2 Koniecpol 2013 r. W 1957 r. wysłano pierwszą partię płyt pilśniowych do Grecji, wcześniej wyeksportowano także produkty do NRFPor. „Życie Radomskie”, 1957, Nr 276, str. 1.. W latach 60. XX wieku oprócz czterech wymienionych krajów płyty pilśniowe z Koniecpola eksportowano w następujących kierunkach: USA, Kanada, kraje afrykańskie, kraje Ameryki łacińskiej oraz do Szwecji i FinlandiiPor. L. Wyrwicz: W Koniecpolu uczeń...,op. cit.. Kiedy budowano KZPP Koniecpol, technologie budowy zakładu oraz produkcji płyt dostarczała szwedzka firma AB DefibratorZobacz. T. Nowak ”Koniecpol miasto….., op. cit. str. 161.. Po kilkunastu latach pracy produkowane w Koniecpolu płyty pilśniowe przewyższały jakością te same produkty wytwarzane w Szwecji. Pierwszym dyrektorem Koniecpolskich Zakładów Płyt Pilśniowych był Zenon Gołaszewski piastujący tę funkcję od 1 kwietnia do 31 października 1953 r.Por. „Gazeta Koniecpolska……., op. cit. str. 21 Jego następcą na stanowisku dyrektora naczelnego KZPP został Marian Aleksandrowicz pełniący swoje obowiązki do 20 stycznia 1954 r. Kolejnym dyrektorem zakładu został Wincenty Bakota sprawujący swoją funkcję do końca 1971 roku.
Lata 1970–1989 Lata 70. i 80. XX wieku dla Koniecpolskich Zakładów Płyt Pilśniowych stanowiły okres największego rozkwitu. Zakład był wielokrotnie nagradzany za wyniki w: produkcji, jakości oraz eksporcie produktów. W 1971 r. w Koniecpolu odbyła się uroczysta akademia z okazji „Dnia Leśnika i Drzewiarza”, na której Koniecpolskie Zakłady Płyt Pilśniowych zostały uznane najlepszym zakładem branży drzewnej za 1970 r.Por. Uroczystości Dnia Leśnika i Drzewiarza, „Trybuna Robotnicza”, 1971 r., Nr 80, str. 1. KZPP było po raz kolejny było gospodarzem Dnia Leśnika i Drzewiarza w 1979 r.Por. Z okazji Dnia Leśnika i Drzewiarza, „Gazeta Częstochowska”, 1979 r., Nr 15/1189, str. 2. Koniecpolskie Zakłady Płyt Pilśniowych w latach 70. XX wieku otrzymały następujące wyróżnieniaPor. L. Figiel : Zastrzyk ożywiający……, op. cit.:
w 1970 r. zakład był najlepszym przedsiębiorstwem w branży drzewnej zdobywając wyróżnienie: sztandar Prezesa Rady Ministrów i CRZZ. w 1971 r. KZPP odznaczono sztandarem za wybitne osiągnięcia w realizacji czynu zjazdowego. w 1972 r. fabryka płyt pilśniowych otrzymała dyplom KC PZPR za osiągnięcie dodatkowej produkcji zatytułowanej: „ 20 miliardów”. w 1973 r. KZPP otrzymuje kolejny dyplom w konkursie: „banku 30 miliardów”. w 1974 r. zakład uhonorowano za zajęcie pierwszego miejsca w kraju w działalności: socjalno-bytowej i kulturalno-oświatowej. w latach 1974–1977 KZPP otrzymało nagrodę Centralnej Rady Związków Zawodowych za najlepsze w kraju wyniki w eksporcie oraz jakości produkcji. w 1977 r. Koniecpolskie Zakłady Płyt Pilśniowych po raz kolejny uznane zostały najlepszym zakładem przemysłu drzewnego w Polsce, zdobywając sztandar przechodni Prezesa Rady Ministrów i CRZZ.