thumb 162 eskadra myśliwska (162 em) – pododdział lotnictwa myśliwskiego Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Eskadra została zorganizowana w 1937 we Lwowie. W kampanii wrześniowej walczyła w składzie lotnictwa Armii „Łódź”.

Godło eskadry – uskrzydlony biały gronostaj ze skrzydłami koloru niebieskiego.

Formowanie i szkolenie 162 eskadra myśliwska została sformowana jesienią 1937 na lotnisku Lwów-Skniłów, w składzie III dywizjonu myśliwskiego z 6 pułku lotniczego. Rozkaz wykonawczy przewidywał początkowo, że formowanie nastąpi na bazie personelu i sprzętu 143 eskadry myśliwskiej 4 pułku lotniczego, ale ostatecznie zdecydowano, że nowo formowany dywizjon powstanie w oparciu o zasoby 133 eskadry myśliwskiej 3 pułku lotniczego z Poznania. Samoloty PZL P.7, pomimo złego stanu technicznego, zostały przyjęte z rozwiązanej 143 eskadry myśliwskiej z Torunia.

Przysłane z różnych baz i parków lotniczych samoloty przysparzały personelowi technicznemu dużo kłopotów. Dowódca dywizjonu zmuszony był zawiesić na pewien okres loty szkolne. Ekipy mechaników pracowały intensywnie nad przywróceniem samolotom ich pełnej sprawności. Pod koniec lutego 1938 eskadra dysponowała już etatową liczbą pełnosprawnych samolotów. W połowie marca, w związku z zatargiem polsko-litewskim, eskadrę w trybie alarmowym przegrupowano na lotnisko Hutniki k. Brodów. Od kwietnia do czerwca patrolowała na południowo-wschodnich rubieżach Polski realizując jednocześnie program szkolenia i doskonalenia myśliwskiego. W sierpniu eskadra odleciała do Błędowa, skąd po ukończeniu szkoły ognia została przerzucona na lotnisko Monasterzyska. Tam pełniono dyżury bojowe. Wystawiono między innymi zasadzkę na linii miejscowości Korzec–Horodenka.

Działania dywizjonu miały związek z zajęciem Zaolzia. Zadaniem myśliwców była osłona działania własnych wojsk, przeciwdziałanie akcji lotnictwa czechosłowackiego oraz zapobieganie przelotom samolotów sowieckich do Czechosłowacji. W drugiej połowie października dywizjon powrócił do Skniłowa. Zimą 1938/1939 część personelu lotniczego jednostki wzięła udział w kursie narciarskim połączonym z wypoczynkiem i doskonalenia kondycji fizycznej pilotów. W czasie zimy przeprowadzono zajęcia teoretyczne. Były to wykłady i kursy z różnych przedmiotów. Podczas sprzyjającej pogody organizowano w rejonie lotniska indywidualne i zespołowe loty treningowe

Działania eskadry w 1939 Wiosną 1939 załogi eskadry dyżurowały rotacyjnie na lotnisku Sarny i stanowiły obsadę eskadry KOP. W czerwcu 1939 przydzielono do eskadry trzech podchorążych-pilotów ostatniego rocznika Szkoły Podchorążych Lotnictwa oraz czterech pilotów absolwentów Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich. W tym czasie we wszystkich samolotach PZL P.7 a wymieniono przestarzałe, zacinające się karabiny Vickers E na PWU wz. 33. W połowie sierpnia trwało nadal szkolenie doskonalące. Tak je wspomina pchor. pil. Franciszek Kornicki:

Mobilizacja eskadry 24 sierpnia eskadra powróciła na macierzyste lotnisko Skniłów i rozpoczęła czynności mobilizacyjne. Gotowość bojową osiągnęła 25 sierpnia. Przygotowania mobilizacyjne tak opisał mł. majster woj. Józef Zubrzycki:

26 sierpnia rzut kołowy dywizjonu odjechał transportem kolejowym do stacji Łódź Lublinek. Po wyładowaniu, wyposażenie przewieziono na lotnisko Widzew–Ksawerów. 31 sierpnia rzut powietrzny przegrupował się na lotnisko alarmowe Basiówka, skąd nastąpił odlot na lotnisko Widzew z międzylądowaniem w Dęblinie. Personel latający ulokowano w pałacu, a techniczny w pobliskich budynkach. Samoloty zamaskowano pod drzewami.

Przelot maszyn z lotniska w Skniłowie na podlwowskie lotnisko polowe Basiówka, a następnie do Widzewa tak opisał ówczesny kpr. pil. Jan Malinowski:

Po przelocie do Widzewa w „siódemkach” zrealizowano pomysł szefa mechaników st. majstra woj. Narola Surmy polegający na rozłączeniu cięgna „boostów”, przez co silniki zapewniały większą moc. Prędkość P.7 wzrosła do porównywalnej z prędkością samolotów PZL-P.11c.

Walki eskadry we wrześniu 1939 W kampanii wrześniowej eskadra walczyła w składzie lotnictwa Armii „Łódź”, operując początkowo z lotniska polowego Widzew-Ksawerów. Na uzbrojeniu eskadry znajdowało się dziesięć samolotów myśliwskich PZL P.7a.

Eskadra weszła do walki już pierwszego dnia kampanii wrześniowej. W tym dniu zginął także jej pierwszy pilot – pchor. Piotr Ruszel zestrzelony prawdopodobnie przez własną artylerię. Z winy sztabu lotnictwa armii zabrakło uzgodnień w zakresie stref działania lotnictwa i artylerii przeciwlotniczej w obszarze powietrznym Łodzi.

2 września działano z zasadzek. Kpr. Jan Malinowski zestrzelił samolot myśliwski Me 110, natomiast ppor. Czesławowi Główczyńskiemu zaliczono ⅛ Me 110. Podporucznik Główczyński tak opisywał walkę:

3 września kpr. Zdzisław Urbańczyk startując z zasadzki w Woli Wężykowej zestrzelił samolot rozpoznawczy Hs 126, natomiast ppor. Główczyński, wykonując lot na „wymiatanie”, zestrzelił bombowiec nurkujący Ju 86 lub samolot bombowy Do 17.

4 września, oprócz typowych działań myśliwskich, eskadra prowadziła też patrolowanie. Przed południem zlikwidowano zasadzkę w Woli Wężykowej. W rejonie Łodzi ppor. Zadroziński w ataku na grupę bombowców zestrzelił 1 Do-17. W momencie gdy samoloty powracały z boju, Niemcy wykonali zmasowany nalot na lotnisko. Samoloty były bez paliwa i amunicji, tym samym bez możliwości podjęcia walki obronnej. Poderwani do obrony – oficer taktyczny dywizjonu i ppor. Zadroziński ulegli przeważającej liczbie napastników. Straty: kilku zabitych i rannych z personelu dywizjonu oraz zniszczone 5 samolotów w tym 4 P-7a eskadry.

Rano 5 września odleciał na zasadzkę klucz por. Goettla. W tym dniu zestrzeleń nie było. Po południu przyszedł rozkaz ewakuacji lotniska Widzew i przeniesienie eskadry poza strefą operacyjną armii, na lądowisko Drwalew. Zasadzka w Czarnocinie uległa likwidacji. Z braku stosownych rozkazów, mjr Morawski na własną odpowiedzialność wyprawił z Widzewa pierwszą kolumnę rzutu kołowego, która po rozładowaniu miała powrócić po resztę mienia dywizjonu.

6 września eskadra wyszła z podporządkowania Armii Łódź. Do Drwalewa odleciały 3 RWD-8. Zaraz po przylocie zorganizowano klucz alarmowy. Przed południem przybył I eszelon rzutu kołowego i po rozładowaniu samochodów ruszył w drogę powrotną. Pod Grójcem transport zaatakowały 3 He-111. Zginęli st. szer. Brzeźniak i Krzyszowski oraz kierowca samochodu; ciężko ranni zostali ppor. Szubert i Andruszkow I, który wkrótce zmarł w szpitalu (?), a ponadto dwóch podoficerów personelu naziemnego. Zniszczeniu uległy 3 samochody eskadry. Z pobliskiego Drwalewa wystartowali: ppor. Główczyński z plut. Prętkiewiczem i kpr. Urbańczykiem. W krótkiej walce zestrzelono 2 Heinkle, a jeden uszkodzono. Po wylądowaniu w Drwalewie i krótkim odpoczynku ppor. Główczyński wraz z plut. Domagałą odlecieli na RWD-8 do Widzewa, a mł. majster wojsk. Zubrzycki z pchor. Kórnickim udali się tam samochodem w celu prowizorycznej naprawy dwóch uszkodzonych P-11. Nocą eszelon zaatakowali dywersanci w rejonie Brzezin. Na skutek paniki część kolumny została rozproszona. Do Drwalewa bocznymi i polnymi drogami dotarł tylko autobus i ambulans sanitarny. Natomiast podwody konne ze sprzętem eskadry zagarnął nieprzyjaciel.

7 września samoloty eskadry odleciały do Matczyna. Tam III/6 dywizjon myśliwski został wcielony do warszawskiego IV/1 dywizjonu myśliwskiego. Następnego dnia eskadra przegrupowała się na lądowisko Radawiec Duży. Lotów bojowych w tym dniu i następnym nie wykonywano. 10 września przegrupowano się do Młynowa, skąd w dniu następnym nastąpił powrót pod Lublin na lądowisko Jabłonna. 13 września pozyskano benzynę z Lubelskiej Wytwórni Samolotów. 14 września samoloty odleciały do Litiatyna. Nadal nie wykonywano lotów bojowych. 16 września dokonano reorganizacji lotnictwa myśliwskiego. Z pilotów i samolotów P-7a utworzono eskadrę rozpoznawczą. Nadwyżkę personelu latającego częściowo ulokowano na zasadzkach zwalczających rozpoznawcze lotnictwo niemieckie. W tym dniu dotarł do eskadry jeden z członów rzutu kołowego, posiadający kilka beczek benzyny. Tego dnia uruchomiono zasadzkę na lotnisku Stanisławów.

17 września w godzinach rannych, podczas nalotu 27 Junkersów usiłujących zbombardować stację kolejową i most w Stanisławowie, ppor. Zadroziński zaatakował ostatnią trójkę zestrzeliwując 1 Ju-87. Około 16.00 zlikwidowano zasadzkę Stanisławów i eskadra przeleciała do Petlikowic. Ponieważ nikogo nie zastano, wrócono do Stanisławowa. Tu otrzymano rozkaz przelotu do Rumunii. Przed zmrokiem do Czemiowiec na jedynym samolocie eskadry poleciał ppor. Główczyński. W Stanisławowie pozostał na skutek wady silnika samolot ppor. Zadrozińskiego. Rzut kołowy przekroczył granicę polsko–rumuńską 19/20 września. Tak przygotowania do opuszczenia Mikulinic oraz przelotu do Rumunii opisał ppor. pil. Franciszek Kornicki:

+ Bilans walkPSP w II wojnie światowej.Zestrzeleniapewneprawdopodobneuszkodzenia 8Straty eskadryPolegli st. szer Andruszkow (?), st. szer. Brzeźniak,st. szer. KrzyszkowskiRanni ppor. Szubert, st. szer AndruszkowSamolotyStanUzupełnienieZniszczoneEwakuacjastan – 10 P.7a 0 9 1

Personel eskadry +Personel eskadry w marcu 1939StanowiskoStopień, imię i nazwiskodowódcapor. Bernard Groszewskizastępca dowódcypor. Jan Wiśniewskioficer technicznyppor. Tadeusz Marian Roman Niemczewski pilocippor. Czesław Marian Główczyńskippor. Zbigniew Franciszek Szubertppor. Zdzisław Zadrozińskippor. Zdzisław Stanisław Franciszek Sierosławskippor. Franciszek Zenon Małecki

+Personel eskadry we wrześniu 1939Dowództwo eskadryStanowiskoStopień, imię i nazwiskodowódca eskadrypor. pil. Bernard Groszewskizastępca dowódcypor. pil. Jan Wiśniewskioficer technicznyppor. tech. Tadeusz Niemczewskiszef mechanikówst. majster wojsk. Karol Surmaszef administracyjnyst. sierż. Wojciech ChuchraPersonel techniczny i piloci eskadryPersonel technicznyPilociplut. Władysław Piłatplut. Czesław Sanokmł. majster woj. Józef Zubrzyckikpr. Józef Borekkpr. Edward Buziakkpr. Dominik Gociekkpr. Franciszek Hofmankpr. Stanisław Kędziakpr. Izydor Kiżnykpr. Jan Mazurkpr. Tadeusz Mroczkowskikpr. Lucjan Pastwakpr. Franciszek Pohlkpr. Jakub Stachowiczkpr. Jan Szajnakpr. Zygmunt Szkudlarskikpr. Terleckikpr. Mieczysław Wojciechowskikpr. Tomasz Żurkowskist. szer. Balawenderst. szer. Paweł Borutast. szer. Budast. szer. Aleksadner Dumyczst. szer. Dziurast. szer. Józef Kotst. szer. Małańczukst. szer. Młodożeniecst. szer. Julian Siekaniecst. szer. Eugeniusz Stachurskist. szer. Syrowskist. szer. Mirosław Zacharkost. szer. Jan Curyłoszer. Józef Kuzyk.st. szer. pil. Tadeusz Andruszkówst. szer. pil. Zbigniew Brzeźniakpchor. pil. Antoni Dzięgielewskippor. pil. Czesław Główczyńskikpr. pil. Kazimierz Kobusińskipchor. pil. Franciszek Kornickist. szer. pil. Michał Krzyszowskipchor. pil. Ryszard Łopackikpr. pil. Jan Malinowskikpr. pil. Jan Rogowskikpr. pil. Zdzisław Urbańczykppor. pil. Zbigniew Szubertppor. pil. Zdzisław Zadroziński

Samoloty eskadry W kampanii wrześniowej 1939 roku na uzbrojeniu eskadry znajdowało się dziesięć samolotów myśliwskich PZL P.7a.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Sowa Sławomir, Łódzki lotnik [Franciszek Kornicki] twarzą RAF; [w:] „Polska. Dziennik Łódzki”, 23/24 IX 2017, nr ...., s. 6. Kornicki Franciszek, Zmagania. Autobiografia pilota myśliwskiego, Wydawnictwo Stratus, Warszawa 2009, (tłumaczenie The Struggle... z większą liczbą ilustracji).

Linki zewnętrzne Franciszek Kornicki wygrał plebiscyt na twarz wystawy o RAF. Wspaniały wynik!

Kategoria:Eskadry lotnictwa myśliwskiego II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej we Lwowie Kategoria:Eskadry lotnicze uzbrojone w samoloty PZL P.7 Kategoria:Lotnictwo Armii „Łódź” M M Kategoria:Eskadry 6 Pułku Lotniczego