Święta
Imieniny obchodzą: Andronik, Anastazy, Andrzej, Bazyli, Bolemysł, Brodzisław, Eksuperancjusz, Feliks, Ferdynand, Gawin, Jan, Joanna, Mirogniew, Suligniewa, Sulimir, Sulirad, Zyndram i Żanna. Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Ziemniaka (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 8 grudnia 2023 roku rezolucją A/RES/78/123, pod głównym patronatem FAO) Światowy Dzień Stwardnienia Rozsianego (ustanowiony w 2009 roku przez Międzynarodową Federację Stwardnienia Rozsianego, MSIF) Światowy Dzień Soku (ustanowiony w 2010 roku przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Producentów Soków Owocowych i Warzywnych, IFU; w Polsce pod patronatem Krajowej Unii Producentów Soków, KUPS) Polska – Dzień Rodzicielstwa Zastępczego (uchwalony przez Sejm RP w 2006 roku) Turks i Caicos – Dzień Bohaterów Narodowych Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl obchodzą: św. Emilia z Cezarei św. Ferdynand III (król) św. Jan Sarkander (prezbiter i męczennik) (Johann Fleischmann) św. Joanna d’Arc (zw. Dziewicą Orleańską) św. Józef Marello (biskup) bł. Karol Liviero (biskup) bł. Maria Celina od Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (klaryska) bł. Marta Wiecka (szarytka) bł. Otto Neururer (męczennik) św. Zdzisława Czeska (zw. Zdzisławą z Lemberku; również 3 stycznia)
Wydarzenia w Polsce
1137 – Książę Polski Bolesław III Krzywousty i książę Czech Sobiesław I Przemyślida podpisali pokój kłodzki. 1505 – Podczas obrad Sejmu w Radomiu uchwalono konstytucję nihil novi, stanowiącą podstawę funkcjonowania dwuizbowego parlamentu Korony; jej wprowadzenie uważa się często za początek demokracji szlacheckiej w Królestwie Polskim. 1649 – Król Jan II Kazimierz Waza poślubił Ludwikę Marię, wdowę po swym bracie Władysławie IV Wazie. 1833 – Ogłoszono nową konstytucję Wolnego Miasta Krakowa. 1863 – Powstanie styczniowe: nierozstrzygnięta I bitwa pod Chruśliną. 1874 – Otwarto tunel kolejowy w Łupkowie na dzisiejszej granicy polsko-słowackiej. 1909 – Założono klub sportowy Górnik 09 Mysłowice. 1918 – Założono Związek Legionistów Polskich. 1920 – Swój pierwszy mecz rozegrał Klub Sportowy Batalionu Zapasowego 42 Pułku Piechoty, protoplasta późniejszej Jagiellonii Białystok. 1923 – Marszałek Polski Józef Piłsudski złożył wniosek o dymisję ze stanowiska szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. 1939 – W katastrofie samolotu na lotnisku w Międzyrzecu Podlaskim zginęły dwie osoby. 1940 – 51 mieszkańców Rudna w powiecie parczewskim zostało rozstrzelanych przez Niemców. 1942 – Niemcy rozpoczęli masową wywózkę Żydów z krakowskiego getta do obozu zagłady w Bełżcu. 1943 – Rozpoczęło się scalanie oddziałów Batalionów Chłopskich z Armią Krajową. 1955 – 42 górników zginęło w pożarze w KWK „Sośnica” w Gliwicach. 1960 – Obrona Domu Katolickiego przez mieszkańców Zielonej Góry (tzw. wydarzenia zielonogórskie). 1965 – Odbyły się wybory do Sejmu PRL i do Rad Narodowych. 1968 – W Warszawie odsłonięto Pomnik Czynu Chłopskiego. 1981 – 45 członków założycieli Białoruskiego Zrzeszenia Studentów w Polsce wysłało pismo do Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z wnioskiem o rejestrację organizacji. 1999 – W Warszawie odsłonięto Pomnik Bitwy o Monte Cassino. 2000 – Premiera filmu Patrzę na ciebie, Marysiu w reżyserii Łukasza Barczyka. 2001: Odbyła się pierwsza gala finałowa konkursu Mistrz Mowy Polskiej. Została zarejestrowana sądownie Liga Polskich Rodzin. 2011 – Rozpoczęły nadawanie kanały naziemne: TV6 i Polsat Sport News.
Wydarzenia na świecie
thumb|Bitwa pod Lipanami (1434) na obrazie Josefa Mathausera
70 – Wojna żydowska: podczas oblężenia Jerozolimy wojska rzymskie przebiły się przez drugi z trzech murów obronnych. 526 – Trzęsienie ziemi zniszczyło starożytne miasta Diassarites i Lychnidos, leżące na terenie dzisiejszej Ochrydy w Macedonii. 839 – Po śmierci króla Akwitanii Pepina I jego królestwo podzielili między sobą Lotar I i Karol II Łysy. 1087 – Konrad Salicki został koronowany w Akwizgranie na króla Niemiec. 1213 – Zwycięstwo floty angielskiej nad francuską w bitwie przy porcie Damme. 1232 – Antoni Padewski został kanonizowany przez papieża Grzegorza IX. 1416 – W Konstancji został spalony na stosie Hieronim z Pragi. 1431 – W Rouen została spalona na stosie Joanna d’Arc. 1434 – Czeskie radykalne odłamy husytów (taboryci i sierotki) poniosły ostateczną klęskę w bitwie pod Lipanami z utrakwistami i katolikami. W jej trakcie poległ wódz taborytów Prokop Wielki. 1498: Józef II został wybrany na metropolitę kijowskiego. Krzysztof Kolumb rozpoczął swą trzecią wyprawę do Nowego Świata. 1536 – Król Anglii Henryk VIII Tudor poślubił swą trzecią żonę Jane Seymour. 1539 – W okolicach dzisiejszego miasta Tallahassee na Florydzie wylądowała hiszpańska wyprawa z ponad 600 osobami na 10 statkach pod wodzą odkrywcy i konkwistadora Hernanda de Soto. 1563 – I wojna północna: zwycięstwo floty szwedzkiej nad duńską w bitwie pod Bornholmem. 1574 – Henryk III Walezy został królem Francji. 1626 – Ok. 20 tys. osób zginęło w wyniku eksplozji w prochowni Wanggongchang w Pekinie. 1635: Albański biskup i pisarz Frang Bardhi opublikował w Rzymie pierwszy słownik łacińsko-albański Dictionarium latino-epiroticum, una cum nonnullis usitatioibus loquendi formulis. Zawarto pokój praski kończący okres szwedzki w wojnie trzydziestoletniej. 1784 – W Paryżu podpisano traktat pokojowy kończący IV wojnę angielsko-holenderską. 1796 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Borghetto. 1801 – Francuska wyprawa badawcza pod dowództwem komandora Nicolasa Baudina dotarła do przylądka Cape Naturaliste na zachodnim wybrzeżu Australii. 1805 – Założono Nowoczerkask w Rosji. 1806 – Późniejszy prezydent USA Andrew Jackson zastrzelił w pojedynku rewolwerowca Charlesa Dickinsona, jednocześnie zostając samemu ciężko rannym. 1814: Honoriusz IV Grimaldi został księciem Monako. Zawarto pokój paryski pomiędzy Francją a państwami VI koalicji antyfrancuskiej. 1826 – W Neapolu odbyła się premiera opery Bianka i Gernando Vincenza Brlliniego. 1832 – Otwarto Kanał Rideau łączący Ottawę z Kingston w prowincji Ontario. 1835 – Spłonął Teatr Miejski w Mińsku. 1848: Wojna austriacko-piemoncka: zwycięstwo wojsk Piemontu w bitwie pod Goito. Założono brytyjskie przedsiębiorstwo ubezpieczeniowe Prudential. 1849 – Gen. Pedro Santana został po raz drugi prezydentem Dominikany. 1854 – Utworzono terytoria Kansas i Nebraski. 1859 – Wojna francusko-austriacka: rozpoczęła się wygrana przez wojska francusko-sardyńskie bitwa pod Palestro (30-31 maja). 1862 – Wojna secesyjna: po miesięcznym oblężeniu wojska Unii zajęły miasto Corinth w stanie Missisipi. 1866 – W Pradze odbyła się premiera opery Sprzedana narzeczona Bedřicha Smetany. 1876: Car Rosji Aleksander II Romanow wydał ukaz emski zakazujący używania języka ukraińskiego i nazwy Ukraina. Murad V został sułtanem Imperium Osmańskiego. 1887 – Maurice Rouvier został premierem Francji. 1894 – Charles Dupuy został po raz drugi premierem Francji. 1904 – Założono niemiecki klub piłkarski SC Freiburg. 1911: Amerykanim ustanowił w Nowym Jorku rekord świata w trójskoku (15,52 m). Amerykanin Ray Harroun wygrał pierwszy wyścig samochodowy Indianapolis 500. 1913 – W Londynie zawarto układ pokojowy kończący I wojnę bałkańską. 1914 – Statek pasażerski RMS „Aquitania” wypłynął z Liverpoolu w swój dziewiczy rejs do Nowego Jorku. 1918 – Powstała Kubańsko-Czarnomorska Republika Radziecka. 1922: Odsłonięto Mauzoleum Abrahama Lincolna w Waszyngtonie. Zawarto konkordat między Łotwą a Stolicą Apostolską. 1925: W Chinach powstał studencko-robotniczy Ruch 30 Maja. W Pradze podpisano czechosłowacko-polską konwencję turystyczną. 1929 – W Wielkiej Brytanii odbyły się wybory parlamentarne, które z powodu nieuzyskania samodzielnej większości przez żadne z ugrupowań wyłoniły tzw. zawieszony parlament. 1932 – Kanclerz Niemiec Heinrich Brüning podał się do dymisji. 1937 – Podczas obchodów Dnia Pamięci w Chicago policja otworzyła ogień do protestujących hutników, zabijając 10 osób i raniąc kilkadziesiąt. 1940 – Założono hiszpański klub piłkarski CD Logroñés. 1941: Kampania śródziemnomorska: Kreta została opanowana przez wojska niemieckie. W ramach operacji „Sabine” (18 kwietnia -30 maja) wojska brytyjskie obaliły pronazistowski rząd iracki premiera Raszida Alego al-Kilaniego. 1942: 1000 bombowców Royal Air Force dokonało nalotu na Kolonię. Na podstawie decyzji Państwowego Komitetu Obrony ZSRR utworzono Centralny Sztab Ruchu Partyzanckiego, działający przy Najwyższym Naczelnym Dowództwie Armii Czerwonej. W tym samym dniu powołano Ukraiński Sztab Ruchu Partyzanckiego z gen. Timofiejem Strokaczem na czele. 1944 – Charlotte Grimaldi, nieślubna córka i jedyne dziecko panującego księcia Monako Ludwika II, zrzekła się praw do dziedziczenia tronu na rzecz swego syna Rainiera. 1947 – 53 osoby zginęły w katastrofie lecącego z Newark do Miami samolotu Douglas C-54 Skymaster należącego do . 1950 – W Wilnie wysadzono w powietrze, odsłonięty w 1916 roku, pomnik Trzech Krzyży według projektu Antoniego Wiwulskiego. 1954 – Otwarto Stadion Minjor w bułgarskim Perniku. 1958 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Douglas DC-8. 1961: W katastrofie samolotu DC-8 holenderskich linii KLM pod Lizboną zginęło 61 osób. Zginął w zamachu dyktator Dominikany Rafael Leónidas Trujillo. 1962: Dokonano oblotu myśliwca Su-15. W Chile rozpoczęły się VII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. 1966 – Została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Surveyor 1. 1967 – Nigeryjski region Biafra ogłosił secesję, co doprowadziło do blisko 3-letniej wojny domowej. 1968: Prezydent Francji Charles de Gaulle rozwiązał Zgromadzenie Narodowe. W reakcji na protesty studenckie zachodnioniemiecki Bundestag uchwalił ustawy wyjątkowe, ograniczające wolności obywatelskie i umożliwiające władzy skuteczniejszą walkę z zamieszkami. Wysadzono w powietrze kościół św. Pawła w Lipsku. 1969 – Przyjęto konstytucję Gibraltaru. 1971 – W kierunku Marsa wystrzelono amerykańską sondę kosmiczną Mariner 9. 1972 – Trzech terrorystów z Japońskiej Armii Czerwonej dokonało ataku z użyciem broni maszynowej i granatów na port lotniczy pod Tel Awiwem, w wyniku czego zginęło 26 osób (w tym 2 napastników), a 79 zostało rannych (w tym trzeci z napastników). 1975 – Powstała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). 1979: Lecący z Bostonu samolot de Havilland Canada DHC-6 Twin Otter linii rozbił się we mgle podczas podchodzenia do lądowania w Rockland w stanie Maine, w wyniku czego zginęło 16 osób, a jedna została ranna. Surya Bahadur Thapa został po raz trzeci premierem Nepalu. Założono japońskie przedsiębiorstwo produkujące i wydające gry komputerowe Capcom. 1980 – Rozpoczęła się podróż apostolska Jana Pawła II do Francji. 1981 – Prezydent Bangladeszu Ziaur Rahman zginął w zamachu zorganizowanym przez grupę oficerów. 1982: Belisario Betancur wygrał wybory prezydenckie w Kolumbii. Hiszpania została 16. członkiem NATO. 1984 – Ukazał się album Private Dancer Tiny Turner. 1987 – Marszałek Dmitrij Jazow został ministrem obrony ZSRR. 1989 – Założono boliwijski klub piłkarski La Paz FC. 1994 – W Chorwacji kuna zastąpiła dinara chorwackiego. 1998 – Ponad 4 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w północnym Afganistanie. 1999 – 53 osoby zginęły, a ponad 250 zostało rannych po wybuchu paniki na stacji metra Niamiha w Mińsku. 2003 – Premiera filmu animowanego Gdzie jest Nemo? 2005 – W Monachium otwarto stadion piłkarski Allianz Arena. 2007 – Odkryto planetę pozasłoneczną XO-3 b. 2008 – Podczas konferencji w Dublinie 111 państw poparło zakaz używania bomb kasetowych. Od głosu m.in. wstrzymała się Polska. 2010: 30 osób zginęło w katastrofie autobusu w Chitradurga w Indiach. Odbyła się I tura wyborów prezydenckich w Kolumbii. Do II tury przeszli Juan Manuel Santos i Antanas Mockus.