Andrzej Franaszek (ur. 28 kwietnia 1971 w Krakowie) – polski literaturoznawca, krytyk literacki, pisarz, członek redakcji „Tygodnika Powszechnego”, współpracownik Programu Drugiego Polskiego Radia oraz TVP Kultura, sekretarz Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta.
Życiorys Absolwent polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim, doktor nauk humanistycznych (rozprawa pt. Kategorie negatywne w literaturze polskiej po roku 1989. Rekonesans, 2011). Jest adiunktem w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Członek jury Nagrody Nike w latach 2004–2005, uczestnik programów literackich w TVP Kultura („Czytelnia”, „Czytanie to awantura”, „Sztuka czytania”) oraz w Programie Drugim Polskiego Radia („Życie na miarę literatury”, „Dwukropek”), pracownik Fundacji im. Zbigniewa Herberta i sekretarz Nagrody jego imienia, członek PEN-Clubu, autor scenariuszy filmów dokumentalnych.
Zajmuje się przede wszystkim twórczością współczesnych poetów polskich, m.in.: Zbigniewa Herberta (Ciemne źródło, Londyn: „Puls”, 1998, wznowienie 2008; antologia Poznawanie Herberta, 1998–2000) oraz Czesława Miłosza (Traktat moralny; Traktat poetycki, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1996; przedmowa w: Lekcja Literatury z Czesławem Miłoszem, Aleksandrem Fiutem i Andrzejem Franaszkiem; Miłosz. Biografia, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2011). Mieszka w Krakowie.
Członek Unii LiterackiejCzłonkowie UL.
Opublikowane książki Ciemne źródło. O twórczości Zbigniewa Herberta, Puls, Londyn 1998; wydanie drugie: Wydawnictwo Znak, Kraków 2008 ; Poeci czytają Herberta (autor opracowania), Wydawnictwo a5, Kraków 2009, ; Przepustka z piekła. 44 szkice o literaturze i przygodach duszy, Wydawnictwo Znak, Kraków 2010, ; Miłosz. Biografia, Wydawnictwo Znak, Kraków 2011, ; wydanie drugie: Wydawnictwo Znak, Kraków 2024, ; Herbert. Biografia (dwa tomy: Niepokój i Pan Cogito), Wydawnictwo Znak, Kraków 2018, , ; Gwiazda Piołun. Opowieści o poezji, podróżowaniu i przyjaźni, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022, .
Wybrane scenariusze filmów dokumentalnych Zwyczajna dobroć. O Jerzym Turowiczu (1998), reż. Maria Zmarz-Koczanowicz Czarodziejska góra. Amerykański portret Czesława Miłosza (2000), reż. Maria Zmarz-Koczanowicz Pokolenie ‘89 (2002), reż. Maria Zmarz-Koczanowicz Profesor. O Leszku Kołakowskim (2005), reż. Maria Zmarz-Koczanowicz Miłosz (2013)
Nagrody 1999 – Nominacja do Nagrody Literackiej Nike za książkę Ciemne źródło 2011 – Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za Miłosz. Biografia (Wydawnictwo Znak, Kraków 2011) 2011 – Nagroda Fundacji im. Kościelskich 2012 – Finał Nagrody Literackiej Nike oraz Nagroda Nike Czytelników „Gazety Wyborczej” za książkę Miłosz. Biografia 2013 – Nagroda im. Kazimierza Wyki 2013 – Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za książkę Miłosz. Biografia 2019 – Nagroda Miasta Krakowa
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czesław Miłosz Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Unii Literackiej Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Polscy biografowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Laureaci Nagrody im. Kazimierza Wyki Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji im. Kościelskich Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1971