O szczęściu – książka polskiego filozofa Władysława Tatarkiewicza (1886-1980) poświęcona zagadnieniom szczęścia na gruncie etyki. Jej pierwotny tytuł brzmieć miał „O względności szczęścia”, co miało być nawiązaniem do innej pracy o tytule „O bezwzględności dobra”.
Przygotowania do napisania rozprawy miały miejsce od 1918 kiedy to autor miał odczyty kilku swoich esejów na temat szczęścia w Warszawskim Towarzystwie Filozoficznym. Dwa lata później doszedł do tego nowo otwarty Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie. Ich tematyka pokrywała się z treściami, jakie zawierają rozdziały 7, 24 i 26 znajdujące się w pierwszym i drugim wydaniuTatarkiewicz w trzecim, ostatecznym już, wydaniu niektóre rozdziały opuścił.. Jeden z nich został opublikowany w „Przeglądzie Filozoficznym” pod tytułem „Pojęcie szczęścia a wymagania prawidłowej terminologii”.
Od tego czasu filozof rozpoczął zbieranie materiałów, czego efektem było rozpoczęcie prac nad książką jesienią 1938. Praca była gotowa w sierpniu 1939 jednak w związku z wybuchem II wojny światowej Tatarkiewicz postanowił dopisać nowy rozdział o nazwie „Cierpienie”. Kolejne fragmenty były tworzone aż do 1943. Pierwotna wersja rozprawy doczekała się odczytów na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1938–1939, a potem w czasie okupacji na tajnych zebraniach. Większość osób, która uczestniczyła w odczytach, a która w mniejszy lub większy sposób pomogła autorowi w stworzeniu ostatecznej wersji rozprawy, nie przeżyła wojny.
Podczas powstania warszawskiego w 1944 udało się autorowi uratować rękopis z domu, który został podpalony. W czasie opuszczania Warszawy przez ludność cywilną (w październiku 1944) walizka Tatarkiewicza, będącego w drodze do obozu Dulag 121 w Pruszkowie, została zrewidowana przez oficera niemieckiego, który wyrzucił rękopis do rynsztoka mówiąc:
Filozof ryzykując uratował manuskrypt. Niestety utracone zostały zbierane przez długi czas materiały, czego efektem są niekompletne przypisy w książce.
Pierwsze wydanie miało miejsce w Krakowie w 1947. Trzecie wydanie nastąpiło w Warszawie nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN w 1962, w którym zostały opuszczone rozdziały: „Szczęście i wzruszenie”, „O szczęśliwych dniach” (poprzez twierdzenie, iż były one za bardzo emocjonalne) i „O szczęściu ludzi przeszłych i przyszłych” (uznając go za hipotetyczny), dodany został natomiast rozdział „Szczęście a zdrowie psychiczne” będący wynikiem rozmów Tatarkiewicza z Eugeniuszem Geblewiczem.
Według biografa Tatarkiewicza – Marka Jaworskiego rozprawa
RozdziałyWedług wydania trzeciego. Cztery pojęcia szczęścia Definicja szczęścia Pojęcie szczęścia i jego odmiany Koleje pojęcia szczęścia Przyjemności a szczęście Szczęście a nieszczęście Przyjemności Cierpienia Małe przyjemności Szczęście przewidywane a rzeczywiste Szczęście a zdrowie psychiczne Szczęście i świat Szczęście i czas Przeszkody w szczęściu Czynniki szczęścia Źródła szczęścia Charakter człowieka a jego szczęście Zakazy dla szczęśliwych Nakazy dla szczęśliwych Osiągalność szczęścia Niewiara w szczęście Szczęście w utopiach Dążenie do szczęścia Hedonizm i eudajmonizm Obowiązek szczęścia i prawo do szczęścia
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Literatura filozoficzna z zakresu etyki Kategoria:Dzieła Władysława Tatarkiewicza Kategoria:Utwory literackie z 1947