Rząd Bojka Borisowa – gabinet pod kierownictwem Bojka Borisowa, założyciela i nieformalnego lidera partii GERB, powołany i zaprzysiężony 27 lipca 2009 przez prezydenta Bułgarii Georgiego Pyrwanowa. Borisow został desygnowany na stanowisko premiera Republiki Bułgarskiej 16 lipca"Sofia Echo": Boiko Borissov will be ready with his cabinet by July 23 (Dostęp 15 lipca 2009).
W skład gabinetu wchodziła tylko jedna partia: GERB, który uzyskał najlepszy wynik w wyborach parlamentarnych w 2009 roku. Był to drugi w historii Bułgarii rząd, utworzony przez przedstawicieli tylko jednego ugrupowania (po tymczasowym rządzie Sofijanskiego) oraz drugi nieposiadający oficjalnej większości parlamentarnej (po rządzie Dimitrowa).
Mimo iż nie została zawiązania koalicja rządowa, wszystkie partie prawicowe, które dostały się do parlamentu: Ataka (21 miejsc), Niebieska Koalicja (15) i Porządek, Prawo i Sprawiedliwość (10), zadeklarowały półroczne poparcie dla rządu. Dzięki temu gabinet teoretycznie dysponuje 162 głosami w Zgromadzeniu Narodowym (z 240). Sam GERB wprowadził do parlamentu 116 deputowanych; o pięciu za mało do posiadania większości bezwzględnej.
Wybory parlamentarne w lipcu 2009
Memorandum o politycznym partnerstwie zamiast koalicji rządowej Jeszcze przed wyborami liderzy GERB-u zapowiedzieli, że jeśli ich partia nie uzyska bezwzględnej większości, to jedynym partnerem, z którym będą rozmawiać o powołaniu wspólnego gabinetu, będzie Niebieska Koalicja, grupa centroprawicowych ugrupowań kierowana przez Martina Dimitrowa (Związek Sił Demokratycznych) oraz byłego premiera Iwana Kostowa (Demokraci na rzecz Silnej Bułgarii)"Novinite": Former GERB Speaker: Our Only Possible Partner Is Blue Coalition (Dostęp 1 czerwca 2009). Stanowczo zaprzeczali, że istnieje możliwość utworzenia rządu z socjalistamiTamże oraz "Novinite": Bulgaria GERB Firmly Rejects Rumors of Coalition with Socialists, Ethnic Turks (Dostęp 1 czerwca 2009).
Jednakże w dniu zaprzysiężenia nowego Zgromadzenia Narodowego, 14 lipca, przewodniczący GERB-u i kandydat na stanowisko ministra spraw wewnętrznych Cwetan Cwetanow przyznał, że kierownictwo partii rozważa przedstawienie nowego modelu współpracy parlamentarno-rządowej, opartego na formalnym istnieniu gabinetu mniejszościowego, który popierany będzie przez różne siły w Zgromadzeniu w zależności od spraw, jakimi będzie się zajmować"Novinite":GERB Wants "New Type" Minority Govt of Bulgaria, No Coalition (Dostęp 15 lipca 2009). GERB przygotował projekt memorandum o politycznym partnerstwieGłówne założenia memorandum: "Sofia Echo": GERB's memorandum to right-wing parties (Dostęp 15 lipca 2009).. Przedstawił go wszystkim ugrupowaniom, które znalazły się w parlamencie oprócz tych, które w poprzedniej kadencji tworzyły koalicję rządową (Bułgarska Partia Socjalistyczna i Ruch na rzecz Praw i Wolności)Tamże.. Pomysł jest o tyle uzasadniony, że do bezwzględnej większości GERBowi brakowało jedynie pięciu mandatów, a ponadto w nowym Zgromadzeniu znalazły się, oprócz GERB-u, jeszcze trzy partie centroprawicowe (Niebieska Koalicja oraz Porządek, Prawo i Sprawiedliwość) lub skrajnie prawicowe (Ataka); włączając do koalicji rządowej tylko jedną z nich, GERB naraziłby się na odrzucenie przez pozostałe. Gdyby projekt memorandum został zaakceptowany, to rząd Borisowa mógłby teoretycznie liczyć na 162 głosy poparcia, a nie tylko na 131, jakby się stało, gdyby tylko Niebieska Koalicja została zaproszona do współtworzenia gabinetu.
Rozczarowania nie kryli politycy Niebieskiej Koalicji. Jeden z jej liderów Iwan Kostow podkreślił, że nie wyobraża sobie układu, w którym jego ugrupowanie będzie popierało rząd bez wzięcia na siebie odpowiedzialności za jego działania. Ponadto zaznaczył, że gabinet mniejszościowy w okresie kryzysu gospodarczego, oznaczać może dalsze umacnianie niestabilności politycznej w kraju i ryzyko powrotu do władzy socjalistów.
Po spotkaniu liderów partii prawicowych, 17 lipca, jedynie skrajna Ataka zadeklarowała przyjęcie memorandum i bezwarunkowe poparcie dla rządu mniejszościowego. Liderzy Niebieskiej Koalicji: Martin Dimitrow i Iwan Kostow, oraz Porządku, Prawa i Sprawiedliwości Jane Janew, zapowiedzieli, że przez pół roku będą wspierać gabinet Bojkowa, ale bez podpisu pod umową o politycznym partnerstwie"Sofia Echo": Blue Coalition will back Borissov’s government but not sign memorandum (Dostęp 17 lipca 2009).
Wotum zaufania 27 lipca 2009 roku około godziny 12:00, po exposé wygłoszonym przez Bojka Borisowa i dwugodzinnej debacie, rząd otrzymał od Zgromadzenia Narodowego wotum zaufania. Za jego udzieleniem głosowało 162 deputowanych, przeciw opowiedziało się 77. Jedna osoba wstrzymała się od głosu. Większość bezwzględna konieczna do uzyskania wotum zaufania wynosiła 121 głosów. Poparcia Radzie Ministrów udzieliły kluby parlamentarne: Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii, Ataka, Niebieska Koalicja oraz Porządek, Prawo i Sprawiedliwość. Przeciw były kluby Bułgarska Partia Socjalistyczna i Ruch na rzecz Praw i Wolności"Sofia Echo": New Bulgarian Prime Minister Boiko Borissov’s Cabinet takes office (Dostęp 28 lipca 2009).
Rząd: zmiany strukturalne i personalia W porównaniu z rządem Staniszewa gabinet uformowany przez Borisowa składał się nie z osiemnastu resortów, ale z szesnastu. Zlikwidowane zostały ministerstwa: administracji i reformy administracyjnej, nagłych wypadków i sytuacji kryzysowych, ds. europejskich oraz stanowisko specjalnego wicepremiera zajmującego się rozdzielaniem środków unijnych. Liczba wicepremierów zaś została zmniejszona z czterech do dwu. Jednakże, zmiany strukturalne nie skończyły się na likwidacji ministerstw. Powołany został resort sportu (z Państwowej Agencji Sportu i Młodzieży), resort transportu przekształcono w ministerstwo transportu, komunikacji i technologii informatycznych, a do ministerstwa gospodarki i energetyki włączona została Agencja Turystyki i nowy urząd nosić będzie nazwę gospodarki, energetyki i turystyki. Ponadto Borisow utworzył stanowisko ministra bez teki, odpowiedzialnego za sprawy Bułgarów mieszkających poza granicami kraju (Dostęp 23 lipca 2009). Zresztą wybór na ten urząd kontrowersyjnego historyka Bożidara Dimitrowa, dawnego współpracownika komunistycznych służb bezpieczeństwa, został skrytykowany przez wszystkie ugrupowania prawicowe zasiadające w parlamencie.
Gabinet Borisowa był pierwszym w historii demokratycznej Bułgarii (nie licząc tymczasowego rządu Sofijanskiego, w którym większość ministrów była bezpartyjna) złożonym z przedstawicieli tylko i wyłącznie jednej partii. Premier zaprosił do współrządzenia swoich bliskich współpracowników z sofijskiego ratusza: Cwetana Cwetanowa (sprawy wewnętrzne), Jordankę Fandykową (edukacja) oraz Aleksandyra Cwetkowa (transport), a także Margaritę Popową (sprawiedliwość), z którą współpracował, gdy była szefową Oddziału Sofijskiego Prokuratury Generalnej. Resorty finansów i obrony narodowej objęli byli pracownicy Banku Światowego, czyli Simeon Djankow i Nikołaj Mładenow, który zarazem był jednym z dwojga deputowanych GERB-u do Parlamentu Europejskiego, którzy otrzymali teki ministerialne; drugą byłą europosłanką jest Rumjana Żelewa (sprawy zagraniczne). Dostrzeżeni zostali także skuteczni działacze lokalni, których pozycja w partii wzrosła dzięki dobrym wynikom w regionach: Desisława Tanewa (rolnictwo), Totju Mładenow (praca), a później także Tomisław Donczew (minister bez teki).
Największe problemy miał Borisow ze znalezieniem odpowiednich kandydatów na stanowiska ministra zdrowia, energetyki i gospodarki; jeszcze dzień przed głosowaniem za wotum zaufania dla rządu w medialnych sondażach pojawiały się nazwiska generała Stojana Tonewa (zdrowie)"Novinite": WHO IS WHO: Bulgaria's New Health Minister Stoyan Tonev (Dostęp 21 lipca 2009), Władimira Uruczewa (energetyka) oraz Bisera Boewa (gospodarka)"Factbox": Candidates for key ministries in Bulgaria (Dostęp 28 lipca 2009), jednak ostatecznie premier zdecydował się powołać na te urzędy chirurga Bożidara Nanewa"Novinite": Bozhidar Nanev to Be New Bulgaria Health Minister – Report (Dostęp 21 lipca 2009) oraz menedżera Trajczo Trajkowa (gospodarka i energetyka). Ponadto kilka godzin przed oficjalnym ogłoszeniem składu rządu z teki ministra rolnictwa zrezygnowała deputowana GERB-u Tanewa"Sofia Echo": Borissov’s nominee for agriculture minister withdraws (Dostęp 28 lipca 2009); w ostatniej chwili propozycję wejścia do gabinetu na to stanowisko zdecydował się przyjąć Mirosław Najdenow. Oprócz niego i Trajkowa w rządzie znaleźli się także trzej inni, niemający żadnego doświadczenia politycznego: światowej sławy rzeźbiarz Weżdi Raszidow (kultura), przedsiębiorca Rosen Plewneliew (rozwój regionalny) oraz Swilen Nejkow (sport), mąż i trener wioślarki Rumjany Nejkowej, złotej medalistki igrzysk olimpijskich w 2008.
Skład rządu UrządImię i nazwiskoZdjęciePartiaOkres urzędowaniaPremierBojko Borisow80px GERBod 27.07.2009WicepremierzyCwetan Cwetanow80px GERBod 27.07.2009 Simeon Djankow80px GERBod 27.07.2009Minister Spraw ZagranicznychNikołaj Mładenow85pxGERBod 21.01.2010 Rumjana Żelewa80px GERB27.07.2009 – 20.01.2010Minister Spraw WewnętrznychCwetan Cwetanow80px GERBod 27.07.2009Minister ZdrowiaDesisława Atanasowa GERB od 21.03.2012 Stefan Konstantinow bezp. 30.09.2010 – 21.03.2012 Anna-Maria Borisowa bezp. 21.04.2010 – 29.09.2010 Bożidar Nanew GERB27.07.2009 – 30.03.2010Minister Gospodarki, Energetyki i TurystykiDelan Dobrew GERB od 21.03.2012 Trajczo Trajkow80px GERB 27.07.2009 – 21.03.2012Minister KulturyWeżdi Raszidow 80px GERBod 27.07.2009Minister Pracy i Polityki SocjalnejTotju Mładenow GERBod 27.07.2009Minister Transportu, Komunikacji i Technologii Informatycznych Iwajło Moskowski GERB od 19.05.2011 Aleksandyr Cwetkow GERB 27.07.2009 – 19.05.2011Minister Rozwoju Regionalnego i Robót Publicznych Lilana Pawłowa 75px bezp. od 07.09.2011 Rosen Plewneliew 70px GERB od 27.07.2009 – 07.09.2011Minister Edukacji i NaukiStefan Wodeniczarow od 6.02.2013 Sergej Ignatow80px GERB 19.11.2009 – 6.02.2013 Jordanka Fandykowa80px GERB27.07.2009 – 19.11.2009Minister Obrony NarodowejAnju Angełow80pxGERBod 21.01.2010 Nikołaj Mładenow85pxGERB27.07.2009 – 21.01.2010Minister SprawiedliwościDiana Kowaczewa GERBod 30.11.2011 Margarita Popowa GERB27.07.2009 – 30.11.2011Minister Sportu i Młodzieży Swilen Nejkow GERB od 27.07.2009Minister RolnictwaMirosław Najdenow80px GERBod 27.07.2009Minister ŚrodowiskaNona Karadżowa 80px GERB od 27.07.2009Minister FinansówSimeon Djankow80px GERBod 27.07.2009Minister bez teki (ds. stosunków z Bułgarami poza granicami kraju)Bożidar Dimitrow80px GERB 27.07.2009-4.02.2011Minister bez teki (ds. funduszy unijnych)Tomisław Donczew80px GERBod 18.03.2010
Zmiany w rządzie