Vasilefs Georgios (), później ZG3 i Hermes – grecki niszczyciel z czasów II wojny światowej, przejęty w 1941 roku przez Niemców i wcielony do Kriegsmarine, użytkowany przez nią od 1942 roku jako ZG3, a następnie „Hermes”. Działał na Morzu Śródziemnym, został samozatopiony 7 maja 1943 roku po uszkodzeniach zadanych przez lotnictwo.
Budowa Nowoczesny niszczyciel zamówiony wraz z bliźniaczym okrętem „Vasilissa Olga” przez marynarkę grecką w 1936 roku w brytyjskiej stoczni Yarrow & Co.Następna para niszczycieli, mająca nosić nazwy „Vasilefs Constantinos” i „Vasilissa Sofia”, miały być zbudowane w stoczni w Grecji.. Konstrukcja jednostki wzorowana była na niszczycielach typów G i H, budowanych dla Royal Navy. Uzbrojenie artyleryjskie dostarczyły firmy niemieckie (działa SKC/34 kalibru 127 mm i przeciwlotnicze 37 mm), a urządzenia do kierowania ogniem holenderskie. Okręt, który otrzymał nazwę na cześć króla Grecji Jerzego I, został zwodowany 3 marca 1938 roku, a jego przejęcie przez marynarkę grecką nastąpiło 15 lutego 1939 roku. Niszczyciel otrzymał numer taktyczny D 14, lecz na burcie zapisywano sam numer „14”. „Vasilefs Georgios” miał pełnić funkcję okrętu flagowego marynarki greckiej, dlatego pomieszczenia dowódcy, przeznaczone dla dowodzącego admirała, były bardziej komfortowe niż na bliźniaczym okręcie.
Służba Po napaści Włoch na Grecję 28 października 1940 roku okręt rozpoczął wojenna służbę uczestnicząc m.in. w nocnych rajdach przeciwko liniom zaopatrzeniowym przeciwnika na wodach Cieśniny Otranto wraz z marynarką brytyjską. W 1941 roku, po zaatakowaniu Grecji przez III Rzeszę (plan Marita), oba bliźniacze niszczyciele uczestniczyły w eskortowaniu konwojów zaopatrzeniowych z Egiptu oraz ewakuacji greckich zapasów złota na Kretę. „Vasilefs Georgios” został poważnie uszkodzony w wyniku ataku bombowców nurkujących Junkers Ju 87 w nocy z 12 na 13 kwietnia 1941 roku w Zatoce Sarońskiej. Postawiony w doku pływającym w bazie Salamina, 20 kwietnia został ponownie zbombardowany, po czym 23 kwietnia samozatopiony przez załogę. Po zajęciu bazy przez wojska niemieckie (6 maja 1941 roku), niszczyciel został podniesiony z dna i wyremontowany. 21 marca 1942 roku okręt został wcielony do służby w Kriegsmarine pod oznaczeniem ZG 3 (Zerstörer Griechischer – niszczyciel grecki 3), dowódcą został Fregattenkapitän (później Kapitän zur See) Rolf Johannesson.
W służbie niemieckiej ZG 3 został dozbrojony w dodatkowe działka przeciwlotnicze (5 × 20 mm) i wyposażony w tory minowe, umożliwiające przenoszenie do 75 min morskich. Dla skompensowania masy usunięto po jednej rurze z obu wyrzutni torpedowych. Okręt działał we wschodniej części Morza Śródziemnego, współdziałając z flotą włoską w eskortowaniu konwojów przewożących zaopatrzenia dla Deutsche Afrika Korps. Stawiał też miny, między innymi 2/3 lipca 1942 roku koło Cyklad. 21 sierpnia 1942 roku okręt otrzymał nazwę „Hermes”. 16 listopada tegoż roku, eskortując konwój, współuczestniczył w zatopieniu greckiego okrętu podwodnego „Triton” przez ścigacz okrętów podwodnych UJ 2102.
Od kwietnia 1943 roku „Hermes” został przebazowany na Sycylię. Był wykorzystywany bezpośrednio jako szybki transportowiec do zaopatrywania wojsk Osi w Tunezji i ewakuacji rannych. 20 kwietnia postawił 60 min koło wyspy Marettimo. Następnego dnia 21 kwietnia, w okolicy wyspy Capri niszczyciel wykrył i zatopił bombami głębinowymi brytyjski okręt podwodny HMS „Splendid” typu S, po czym uratował 20 członków jego załogi. W dniach 16–18, 22–24 i 26–28 kwietnia odbył trzy rejsy transportowe w zespole z włoskimi: „Antonio Pigafetta” i „Leone Pancaldo”. Podczas kolejnego rejsu do Tunezji 30 kwietnia zespół włosko-niemiecki z „Leone Pancaldo”, „Lampo” i „Hermesem” był kilkakrotnie atakowany przez lotnictwo, które zatopiło oba pozostałe niszczyciele. W rejonie przylądka Bon, „Hermes” odniósł poważne uszkodzenia od bliskich wybuchów bomb, tracąc 23 członków załogi. Doholowany do portu La Goulette, został 7 maja 1943 roku samozatopiony w celu zablokowania wejścia do portu w Tunisie. Wrak został następnie podniesiony i po zakończeniu wojny złomowany.
W literaturze istnieją wzmianki o rzekomym zatopieniu okrętu przejętego przez Niemców, w nieznanej dacie, przez agenta Jerzego Iwanowa-Szajnowicza, lecz brak jest na to jakichkolwiek dowodów – być może taka wersja była powielana podczas wojny dla celów propagandy.
Przypisy
Bibliografia Zvonimir Freivogel (tłum. Maciej S. Sobański) Vasilefs Georgios i Vasilissa Olga. Od bliźniaków do przeciwników w: Okręty Wojenne numer specjalny 4, ISSN 1231-014X
[dostęp 16 lipca 2009] German Naval History [dostęp 16 lipca 2009]
Kategoria:Greckie niszczyciele z okresu II wojny światowej Kategoria:Niemieckie niszczyciele z okresu II wojny światowej Kategoria:Niemieckie okręty zdobyczne z okresu II wojny światowej Kategoria:Niszczyciele typu Vasilefs Georgios Kategoria:Niemieckie niszczyciele zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Samozatopione niemieckie okręty Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Śródziemnym Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Yarrow w Glasgow