Eparchia berlińska i niemiecka – eparchia Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, obejmująca terytorium Republiki Federalnej Niemiec. Jej katedrą jest sobór Zmartwychwstania Chrystusa w Berlinie, zaś zwierzchnikiem – arcybiskup podolski Tichon (Zajcew).

Eparchia istnieje od 1921, początkowo działała jako część Egzarchatu Zachodnioeuropejskiego. Jej powstanie miało na celu koordynację opieki duszpasterskiej nad cerkwiami i parafiami w Niemczech, jakie powstawały – z myślą o miejscowych społecznościach rosyjskich – od XVIII wieku, początkowo wyłącznie przy placówkach dyplomatycznych, następnie zaś w popularnych miejscowościach uzdrowiskowych odwiedzanych przez rosyjskich arystokratów oraz w innych miastach zamieszkanych przez Rosjan. Na jej terenie znajduje się 61 parafii oraz 1 monaster.

W latach 20. i 30. XX wieku zdecydowana większość parafii na terenie Niemiec zdecydowała się – w proteście przeciw relacjom między państwem a Cerkwią prawosławną w ZSRR – opuścić jurysdykcję patriarchatu moskiewskiego i przejść do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji. Ponadto w 1938 rząd nazistowski odebrał eparchii cały majątek, przekazując go Kościołowi Zagranicznemu jako instytucji całkowicie lojalnej wobec siebieD. Pospielovsky, The Russian Church under the Soviet Regime 1917–1982, St. Vladimir's Seminary Press, New York 1984, t.II, s.262.

Po II wojnie światowej eparchii podporządkowane zostały wszystkie rosyjskie parafie prawosławne w Niemczech Wschodnich, zaś od lat 60. XX wieku podjęła ona działalność również w RFN, tworząc parafie niemieckojęzyczneM. Bołtryk, Od książąt do ruskich Niemców, „Prawosławie w Europie”, dodatek do Przeglądu Prawosławnego na luty 2003, , s.19.

Mimo formalnego zjednoczenia Cerkwi Zagranicznej struktury z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym w 2003 parafie, które zmieniły jurysdykcję w I połowie XX w. w dalszym ciągu pozostają podporządkowane metropolitom pół-autonomicznego Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji, a nie odpowiednim dekanatom terytorialnym. W związku z tym w 1992 w jurysdykcji eparchii berlińskiej i niemieckiej znajdowało się tylko 12 parafii. Obecnie liczba ta wynosi 61, na terenie Niemiec działa ponadto 1 monaster męski.

Eparchia dzieli się na pięć dekanatów: północny, bawarsko-heski, południowy, wschodni i zachodni.

Biskupi berlińscy Godność biskupa berlińskiego w Rosyjskim Kościele Prawosławnym pełnili następujący hierarchowie: Aleksander (Niemołowski), 1945–1948 Sergiusz (Korolow), 1948–1950 Borys (Wik), 1950–1954 Michał (Czub), 1957–1959 Jan (Razumow), 1959–1960 (locum tenens) Jan (Wiendłand), 1960–1962 Filaret (Denysenko), 1962 (locum tenens) Sergiusz (Łarin), 1962–1964 Cyprian (Ziornow), 1964–1966 Jonatan (Kopołowicz), 1966–1967 (locum tenens) Włodzimierz (Kotlarow), 1967–1969 Leoncjusz (Gudimow), 1970–1973 Teodozjusz (Prociuk), 1984 Herman (Timofiejew), 1986–1991 Teofan (Galinski), 1992–2017 Antoni (Siewriuk), 2017 (locum tenens) Tichon (Zajcew), od 2017

Zobacz też Eparchia berlińska i niemiecka (Rosyjski Kościół Prawosławny poza granicami Rosji)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Zachodnioeuropejski Egzarchat Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego