Żwirowiec łąkowy, żwirowiec obrożny (Glareola pratincola) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny żwirowcowatych (Glareolidae), występujący w Eurazji i Afryce. Sporadycznie zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka Dawniej za podgatunek żwirowca łąkowego uznawano żwirowca orientalnego (G. maldivarum), a niekiedy także żwirowca stepowego (G. nordmanni). Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy AviList wyróżniają obecnie jedynie dwa podgatunki: G. p. pratincola i G. p. fuelleborni. Opisane podgatunki erlangeri i riparia uznają za synonimy G. p. fuelleborni. Również podgatunek boweni opisany z Afryki Zachodniej włączono do G. p. fuelleborni. Podgatunek limbata opisany z wybrzeży Morza Czerwonego uznany za błędny.

Występowanie Żwirowiec łąkowy zamieszkuje w zależności od podgatunku: G. pratincola pratincola (Linnaeus, 1766) – Afryka Północna oraz pas ciągnący się od Półwyspu Iberyjskiego przez Europę Południową, Bałkany, Bliski Wschód po Pakistan. Zimuje w Afryce Subsaharyjskiej. Bardzo rzadko pojawia się w Polsce (do końca 2023 roku 19 stwierdzeń, głównie wiosną, łącznie obserwowano 24 osobniki). G. pratincola fuelleborni Neumann, 1910 – Afryka Subsaharyjska od Senegalu po południową Somalię oraz na południe po wschodnią RPA.

Morfologia Wygląd W szacie godowej wierzch ciała oliwkowobrązowy z ceglastym nalotem. Brzuch i kuper białe, na bokach i piersi znajduje się strefa przejściowa w szarobrązowym kolorze. Płowe podgardle ograniczone jest czarną linią. Ogon rozwidlony, ciemny. Krótki dziób koloru czarnego z czerwoną nasadą. Charakterystyczne, rdzawobrązowe pokrywy podskrzydłowe. Samca i samicę można rozróżnić po kolorze kantarka. U samca jest on czarny, a u samicy brązowy. Osobniki młodociane na wierzchu ciała mają ciemne i jasne cętki oraz brakuje im płowej plamy na podgardlu. Podgatunek afrykański jest nieco mniejszy i ciemniejszy. Wymiary średnie długość ciała ok. 22–27 cmrozpiętość skrzydeł ok. 50 cmmasa ciała ok. 60–95 g

Ekologia i zachowanie Biotop Suche, rozległe obszary równinne takie jak step czy półpustynia, jednak zawsze w pobliżu wody. Gniazdo Na ziemi, tworzy kolonie, czasem mieszane z żwirowcem stepowym. 200px|mały|lewo|Jaja thumb|Krótki film Jaja W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju–sierpniu (Europa), kwietniu–lipcu (Bliski Wschód), marcu–maju (Afryka Zachodnia) lub sierpniu–grudniu (półkula południowa) 2–4 (zwykle 3) jaja. Wysiadywanie Jaja wysiadywane są przez okres około 18 dni przez obydwoje rodziców. Pożywienie Owady, które chwyta w locie lub na ziemi. Ponadto zjada też pająki i mięczaki.

Status zagrożenia i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje żwirowca łąkowego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International z 2023 roku, mieści się w przedziale 218–584 tysięcy osobników, co przelicza się na 145–389 tysięcy osobników dorosłych. Globalny trend liczebności populacji nie jest znany.

W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowejRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..

Zobacz też ptaki Polski

Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:

Linki zewnętrzne

Kategoria:Żwirowcowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Awifauna Polski Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza