Twierdzenie W okopach nie ma ateistów (od ang. There are no atheists in foxholes; foxhole to typowy dla wojsk amerykańskich jednoosobowy okop) to aforyzm twierdzący, że w czasie skrajnego stresu i strachu, jak np. występującego w czasie uczestnictwa w działaniach wojennych, większość osób będzie wierzyć lub mieć nadzieję na istnienie siły wyższej. Aforyzm ten odbierany jest przez wielu ateistów jako obraźliwyWayne Adkins Atheist National Guard Officer Resigns Commission Over Remarks Made By Lt. Gen. Blum and Others November 30, 2006Article: ATHEISTS DO OCCUPY FOXHOLES.(Editorial)(Letter to the Editor).

Pochodzenie Dokładne pochodzenie frazy jest niepewne. Różne źródła przypisują ją podpułkownikowi Williamowi J. Clearowi lub podpułkownikowi Williamowi Caseyowi, ale najczęściej przypisuje się ją dziennikarzowi Erniemu Pyle'owi. Zdanie to zostało użyte w filmie Wake Island z 1942 roku. W książce Ghost Soldiers autorstwa Hamptona Sidesa pochodzenie wyrażenia jest przypisywane ojcu Cummingsowi, kapelanowi biorącemu udział w napadzie na Cabanatuan w 1945 roku. W formie nie ma ateistów w okopach (od ang. There are no atheists in the trenches; w tym przypadku użyto bardziej ogólnego określenia dla okopów) można datować nawet na okres I wojny światowej.

Użycie Twierdzenie to jest wykorzystywane głównie w kazaniach, mszach dla żołnierzy lub na ogólnych uroczystościach wojskowych. Mimo że aforyzm wykorzystywany jest przede wszystkim, aby skomentować określone doświadczenia, które spotykają żołnierzy w czasie walk, to można się spotkać również z dostosowaniem do innych niebezpiecznych sytuacji, np. nie ma ateistów na tonącym statku (od ang. there are no atheists on a sinking ship) lub nie ma libertarian w czasie kryzysu finansowego.

Przekonania religijne obecnego personelu wojskowego USA są podobne do przekonań ogółu populacji, a siły wojskowe większości państw składają się również z ateistów i osób niereligijnych21% wojskowych w USA jest ateistami lub niereligijna - Population Reference Bureau, 2004.. Fraza ta czasami wykorzystywana jest, aby błędnie implikować, że wszyscy żołnierze w czasie walk są nawracani; jednak najczęściej używa się jej, aby podkreślić, że wiele osób ma skłonność do szukania boskiej mocy, gdy znajdują się w skrajnym niebezpieczeństwie.

Wojskowe Stowarzyszenie Ateistów i Wolnomyślicieli, organizacja ateistyczna, przeciwstawia się używaniu tej frazy. Wprowadziło ono za to wyrażenie ateiści w okopach (od ang. Atheists In Foxholes), aby podkreślić, że pierwotne hasło jest tylko aforyzmem, a nie faktem statystycznym. Ateiści w okopach wykorzystywane jest również w czasie dyskusji na temat odwrotnego efektu, gdy działania wojenne powodują u niektórych żołnierzy niepewność i zwątpienie w swoją wiarę w Boga ze względu na śmierć i przemoc dookoła nich.

Wyniki badań Wyniki badań nad korelacją pomiędzy obawą przed śmiercią a przekonaniami religijnymi dowiodły, że osoby będące silnymi ateistami oraz osoby głęboko wierzące wykazują niski poziom strachu przed śmiercią, podczas gdy u przedstawicieli populacji umiarkowanie wierzącej oraz niereligijnej doświadczany jest wyższy poziom niepokoju przed śmiercią. Wyniki badań przeprowadzonych przez psychologów Uniwersytetu Oksfordzkiego sugerują również, że wiara w wyjaśniającą i odkrywczą potęgę nauki wzrasta w obliczu stresu lub lęku.

Brian Wansink, ekonomista behawioralny Cornell University, w celu empirycznego ustalenia odpowiedzi na pytanie "Czy w okopach są ateiści?" zbadał wyniki 949 pobitewnych ankiet wykonanych pośród żołnierzy amerykańskiej piechoty z okresu II wojny światowej i zauważył, że odsetek żołnierzy szukających oparcia w modlitwie wzrastał z 42% do 72% wraz ze wzrostem stopnia ostrości z jaką rozegrały się bitwy. Aby przetestować trwały wpływ brania udziału w walce na zachowania religijne, przeprowadzono kolejną ankietę 50 lat później, pośród innej grupy weteranów ze wszystkich rodzajów służb wojskowych. Ta grupa weteranów, w ankietach tuż po bitwie wykazywała wzrost oparcia w modlitwie od 32% do 74% wraz ze wzrostem intensywności walk. Drugie badanie wykazało, że po 50 latach wielu żołnierzy nadal wykazywało zachowanie religijne, ale występowały różnice wynikające z ich doświadczenia wojennego. Żołnierze, którzy uczestniczyli w ciężkich walkach, w porównaniu z żołnierzami, którzy w walkach nie uczestniczyli, uczęszczali do kościoła o 21% częściej wtedy, gdy twierdzili, że ich doświadczenia wojenne były negatywne, natomiast ci, którzy twierdzili, że ich doświadczenie było pozytywne, uczestniczyli o 26% rzadziej. Im bardziej weteran nie lubił wojny, tym bardziej religijny był 50 lat później.

Zobacz też Ateizm Teizm

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Ateizm