Święta
Imieniny obchodzą: Adrian, Adrianna, Arkadia, Arkadiusz, Arkady, Gerard, Gerarda, Humbert, Jakubina, Kazimierz, Leonard, Lucjusz, Łucjusz, Nestor, Piotr, Placyda i Witosław. Litwa – Kaziuki (wileński jarmark odpustowy z okazji święta św. Kazimierza) Międzynarodowe – Światowy Dzień Inżyniera Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą na brewiarz.katolik.pl.: bł. Humbert III św. Arkadiusz z Cypru (biskup) św. Jan Antoni Farina (biskup) św. Kazimierz Królewicz (święto historycznego katolickiego patrona Polski) bł. Matka od św. Ludwika (zakonnica) św. Lucjusz I (papież)
Wydarzenia w Polsce
1386 – Władysław II Jagiełło został koronowany w katedrze wawelskiej na króla Polski. 1430 – Władysław II Jagiełło wydał przywilej jedlneński. 1513 – Król Zygmunt I Stary potwierdził prawa miejskie Piły, nadane jej w I połowie XV wieku. 1768 – Zawiązano i zaprzysiężono związek zbrojny konfederacji barskiej założonej 29 lutego. 1846: Powstanie krakowskie: dyktator powstania Jan Tyssowski wraz z oddziałem złożył broń na granicy pruskiej. Wydano koncesję na budowę linii kolejowej ze Stargardu do Poznania, którą oddano do użytku 2 lata później. 1863 – Powstanie styczniowe: stoczono bitwę pod Pieskową Skałą. 1904 – W Zakopanem założono Związek Górali. 1928 – Odbyły się wybory parlamentarne. 1931 – Przywrócono nazwę miastu Lesko (dotychczas Lisko) i przemianowano powiat liski na powiat leski w ówczesnym województwie lwowskim. 1934 – Założono Stronnictwo Wielkiej Polski. 1939 – W sztabie głównym rozpoczęto pracę nad planem wojny z Niemcami (plan „Zachód”). 1941 – Na terenach polskich anektowanych przez III Rzeszę wprowadzono Volkslistę. 1944 – Oddział Kedywu AK dokonał udanego zamachu na dowódcę posterunku Bahnschutzpolizei na dworcu Warszawa Zachodnia Karla Schmalza (akcja „Panienka”). 1945: Armia Czerwona zajęła Koszalin. Rozpoczęła się bitwa o Kołobrzeg. 1951: Premiera filmu Warszawska premiera w reżyserii Jana Rybkowskiego. W Trójmieście uruchomiono Szybką Kolej Miejską. 1952 – 9 górników zginęło w wybuchu i pożarze w KWK „Pstrowski” w Zabrzu. 1953 – 5 górników zginęło w wybuchu metanu w KWK „Bolesław Chrobry” w Wałbrzychu. 1956 – Ukazał się pierwszy numer wydawanego w Białymstoku tygodnika mniejszości białoruskiej „Niwa”. 1970 – Zdzisław Marchwicki („wampir z Zagłębia”) zamordował w Siemianowicach Śląskich-Bytkowie swoją ostatnią ofiarę. 1979: Józef Glemp został mianowany biskupem diecezji warmińskiej. Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Rodzina Połanieckich w reżyserii Jana Rybkowskiego. 1994 – Polska premiera filmu Lista Schindlera w reżyserii Stevena Spielberga. 2005 – Premiera filmu W dół kolorowym wzgórzem w reżyserii Przemysława Wojcieszka. 2011 – Premiera filmu Sala samobójców w reżyserii Jana Komasy. 2020 – W szpitalu w Zielonej Górze potwierdzono pierwszy w Polsce przypadek zakażenia wirusem SARS-CoV-2. 2021 – Odsłonięto Pomnik Jana Zachwatowicza w Warszawie.
Wydarzenia na świecie
thumb|Pomnik Minina i Pożarskiego w Moskwie
852 – W dokumencie podpisanym przez księcia Trpimira I po raz pierwszy pojawiła się nazwa Chorwacja. 1152 – Fryderyk I Barbarossa został koronowany na króla Niemiec. 1226 – Hamm w Nadrenii Północnej-Westfalii uzyskało prawa miejskie. 1238 – W bitwie nad rzeką Sit armia mongolska pod wodzą Batu-chana pokonała wojska wielkiego księcia włodzimierskiego Jerzego II Wsiewołodowicza. 1341 – Ramathibodi I wstąpił na tron Syjamu. 1461 – Edward IV York został królem Anglii. 1519 – Konkwistador Hernán Cortés wylądował na wybrzeżu Meksyku. 1665 – Anglia wypowiedziała wojnę Niderlandom. 1681 – Król Anglii Karol II Stuart przyznał kwakrowi Williamowi Pennowi prawo do założenia nowej kolonii w okolicach przyszłej Filadelfii. 1687 – W Monasterze Paleostrowskim dokonało samospalenia ok. 2700 staroobrzędowców na czele z hierodiakonem z Monasteru Sołowieckiego. 1789: Odbyło się pierwsze posiedzenie Kongresu Stanów Zjednoczonych. Weszła w życie Konstytucja Stanów Zjednoczonych. 1791 – Vermont jako 14. stan dołączył do Unii. 1794 – Została uchwalona 11. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych dotycząca prawa występowania z powództwem wobec indywidualnych stanów. 1797 – John Adams został 2. prezydentem USA. 1801 – Thomas Jefferson został 3. prezydentem USA. 1809 – James Madison został 4. prezydentem USA. 1813 – Cyryl VI został ekumenicznym patriarchą Konstantynopola. 1815 – Terytorium utworzonej przez Napoleona Bonaparte marionetkowej Republiki Rodańskiej powróciło do Szwajcarii. 1817 – James Monroe został 5. prezydentem USA. 1818 – W Moskwie odsłonięto Pomnik Minina i Pożarskiego. 1825 – John Quincy Adams został 6. prezydentem USA. 1829 – Andrew Jackson został 7. prezydentem USA. 1834 – We Włoszech założono zgromadzenie zakonne Adoratorek Krwi Chrystusa. 1837: Chicago otrzymało prawa miejskie. Martin Van Buren został 8. prezydentem USA. 1841 – William Henry Harrison został 9. prezydentem USA. 1845 – James Polk został 11. prezydentem USA. 1848: Karol Marks został wydalony z Belgii. Król Sardynii Karol Albert ogłosił statut fundamentalny ustanawiając monarchię konstytucyjną. 1849: Cesarz Austrii Franciszek Józef I manifestem ołomunieckim włączył Węgry do ziem Cesarstwa, przekreślając tym samym ich niezależność. Zachary Taylor został 12. prezydentem USA. 1853 – Franklin Pierce został 14. prezydentem USA. 1857 – James Buchanan został 15. prezydentem USA. 1861: Abraham Lincoln został 16. prezydentem USA. Niemiecki astronom Ernst Tempel odkrył planetoidę (64) Angelina. 1869 – Ulysses Grant został 18. prezydentem USA. 1872 – Hiszpanie założyli miasto Puerto Princesa na filipińskiej wyspie Palawan. 1877: Rutherford Hayes został 19. prezydentem USA. W Teatrze Wielkim w Moskwie odbyła się prapremiera baletu Jezioro łabędzie z muzyką Piotra Czajkowskiego. 1881 – James Garfield został 20. prezydentem USA. 1885 – Grover Cleveland został 22. prezydentem USA. 1889 – Benjamin Harrison został 23. prezydentem USA. 1890 – W Szkocji otwarto most kolejowy Forth Bridge. 1892 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (325) Heidelberga. 1893 – Grover Cleveland został 24. prezydentem USA. 1895 – Wojna chińsko-japońska: zwycięstwo wojsk japońskich w bitwie pod Yingkou. 1896 – Martinus Theunis Steyn został prezydentem Wolnego Państwa Orania. 1897 – William McKinley został 25. prezydentem USA. 1902 – Max Wolf odkrył planetoidę (483) Seppina. 1908: 175 osób (172 uczniów, 2 nauczycieli i strażak) zginęło w pożarze szkoły w Colinwood (dziś dzielnica Cleveland) w amerykańskim stanie Ohio. Założono Uniwersytet w Pretorii (RPA). 1909 – William Taft został 27. prezydentem USA. 1910 – W Górach Selkirk koło miasta Revelstoke w kanadyjskiej Kolumbii Brytyjskiej w wyniku zejścia lawiny zginęło 62 robotników odśnieżających tory. 1913 – Woodrow Wilson został 28. prezydentem USA. 1918: Ustanowiono najważniejsze i najstarsze fińskie odznaczenie Order Krzyża Wolności. W rejonie Trójkąta Bermudzkiego zaginął bez śladu węglowiec USS „Cyclops” z 309 osobami na pokładzie. Wybuchła pandemia grypy „hiszpanki”, która zabiła od 50 do 100 milionów osób. 1921: Kongres USA przyjął rezolucję o ustanowieniu Grobu Nieznanego Żołnierza na Narodowym Cmentarzu w Arlington. Utworzono Park Narodowy Hot Springs w Arkansas. Warren Harding został 29. prezydentem USA. 1922 – Premiera niemego niemieckiego horroru Nosferatu – symfonia grozy w reżyserii Friedrica Wilhelma Murnaua. 1923 – Wojna domowa w Rosji: zwycięstwo Armii Czerwonej nad białogwardzistami w bitwie pod Amgą. 1924: Premiera radzieckiego filmu niemego Ślusarz i kanclerz w reżyserii Władimira Gardina. W Rumunii Corneliu Zelea Codreanu i Alexandru C. Cuza założyli Ligę Obrony Narodowo-Chrześcijańskiej (LANC). 1929: Herbert Hoover został 31. prezydentem USA. W Meksyku została założona Partia Rewolucyjno-Instytucjonalna. 1933 – Franklin Delano Roosevelt został 32. prezydentem USA. 1937 – Odbyła się 9. ceremonia wręczenia Oscarów. 1939 – Hiszpańska wojna domowa: broniące Madrytu oddziały republikańskie dokonały zamachu stanu skierowanego przeciwko komunistom i rządowi Juana Negrína. 1941 – Front zachodni: brytyjscy komandosi dokonali rajdu na norweski archipelag Lofotów. 1942 – Wojna na Pacyfiku: na południe od Jawy został zatopiony przez Japończyków australijski eskortowiec HMAS „Yarra”, w wyniku czego zginęło 138 ze 151 członków załogi. 1943: Kampania śródziemnomorska: brytyjski samolot Lockheed Hudson zatopił bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-83 wraz z całą, 50-osobową załogą. Odbyła się 15. ceremonia wręczenia Oscarów. Wojna na Atlantyku: niemiecki okręt podwodny U-172 zatopił brytyjski statek „City of Pretoria” ze 145 osobami na pokładzie. Wojna na Pacyfiku: zakończyła się bitwa na Morzu Bismarcka, w której australijskie i amerykańskie samoloty zniszczyły japoński konwój. Z okupowanej Francji odszedł pierwszy transport Żydów do obozu zagłady w Sobiborze. 1945 – Założono klub piłkarski Crvena Zvezda Belgrad. 1947 – Podpisano francusko-brytyjski Traktat z Dunkierki. 1949 – Andriej Wyszynski zastąpił Wiaczesława Mołotowa na stanowisku ministra spraw zagranicznych ZSRR. 1951 – W Nowym Delhi rozpoczęły się I Igrzyska Azjatyckie. 1954: Joseph Murray i John Merrill dokonali w Bostonie pierwszego udanego zabiegu przeszczepienia nerki. Todor Żiwkow został I sekretarzem Bułgarskiej Partii Komunistycznej. 1960 – 70 osób zginęło, a ponad 200 zostało rannych w wyniku eksplozji w porcie w Hawanie francuskiego statku „La Coubre”, przewożącego amunicję dla Kuby. Fidel Castro o zorganizowanie zamachu oskarżył USA. 1962 – 111 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-7 szkockich linii Caledonian Airways w Kamerunie. 1964 – Rada Bezpieczeństwa ONZ uchwaliła rezolucję o wysłaniu sił pokojowych na Cypr. 1966: John Lennon powiedział w wywiadzie dla brytyjskiej gazety „Evening Standard”, że grupa The Beatles jest popularniejsza od Chrystusa. Kanadyjski samolot Douglas DC-8 rozbił się podczas podchodzenia do lądowania w Tokio, w wyniku czego zginęły 64 osoby, 8 zostało rannych. 1967 – Husajn ibn Nasir został premierem Jordanii. 1970: Na Morzu Śródziemnym zatonął francuski okręt podwodny „Eurydice”, w wyniku czego zginęło 57 członków załogi. Założono luksemburskie linie lotnicze Cargolux. 1974: Harold Wilson został po raz drugi premierem Wielkiej Brytanii. Ukazało się pierwsze wydanie amerykańskiego tygodnika „People” (jako „People Weekly"). 1977 – 1570 osób zginęło, a około 11 tysięcy zostało rannych w wyniku trzęsienia ziemi, które nawiedziło Bukareszt. 1978 – W brazylijskim mieście Belém otwarto Estádio Olímpico do Pará. 1979: Odbyły się wybory do Rady Najwyższej ZSRR. Papież Jan Paweł II ogłosił swoją pierwszą encyklikę Redemptor Hominis. Został odkryty Metis, jeden z księżyców Jowisza. 1980 – Robert Mugabe został premierem Zimbabwe. 1988: 23 osoby zginęły w katastrofie samolotu Fairchild Hiller FH-227 pod francuskim Fontainebleau. Otwarto szklaną piramidę w Luwrze. 1992 – W Algierii zdelegalizowano Islamski Front Ocalenia. 1996 – Zamachowiec-samobójca z Hamasu wysadził się przed wejściem do Centrum Dizengoffa w Tel Awiwie, zabijając 13 i raniąc 125 osób. 1999 – Abd ar-Ra’uf ar-Rawabida został premierem Jordanii. 2001: 59 osób zginęło w północnej Portugalii w wyniku zawalenia się mostu nad rzeką Duero. Prawdziwa IRA dokonała zamachu bombowego na londyńską siedzibę BBC. Szwajcarzy nie wyrazili zgody w referendum na wstąpienie kraju do UE. Zwodowano lotniskowiec USS „Ronald Reagan”. 2002 – Ibrahim Rugova został pierwszym prezydentem Kosowa. 2003: Ukazał się debiutancki album Fallen amerykańskiej grupy rockowej Evanescence. W okolicach miasta Kumanowo wskutek wybuchu miny pod ich pojazdem zginęło dwóch żołnierzy z polskiego kontyngentu w Macedonii, a dwóch innych zostało rannych.