Paweł Dąbek (ur. 24 września 1908 w Piotrkowie, zm. 19 września 1987 w Lublinie) – polski polityk i wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, wojewoda lubelski (1949–1950), wieloletni przewodniczący prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej województwa lubelskiego; poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys Syn Piotra i Franciszki z Siatkowskich. W latach 1930–1931 członek Związku Niezależnej Młodzieży Demokratycznej. Od 1931 do 1938 należał do Komunistycznej Partii Polski. W 1935 ukończył studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
W trakcie wojny obronnej 1939 walczył w szeregach Samodzielnej Grupie Operacyjnej „Polesie”. W latach 1941–1942 członek Robotniczo-Chłopskiej Organizacji Bojowej. W 1942 został działaczem Polskiej Partii Robotniczej. Następnie oficer oraz dowódca Lubelskiego Okręgu Gwardii Ludowej. W 1943 został aresztowany i był więziony w obozie koncentracyjnym na Majdanku. Na terenie obozu zorganizował Związek „Orzeł”, który przygotował ucieczkę przez druty trzech osób w marcu 1944. Od 9 września 1944 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, reprezentując Polską Partię Robotniczą. Zgłoszony został przez Wojewódzką Radę Narodową w Lublinie. Od 1945 do 1946 był instruktorem Wydziału Przemysłowego Komitetu Centralnego PPR. W okresie 1946–1952 i 1956–1981 członek Komitetu Wojewódzkiego i jego egzekutywy kolejno w PPR i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (do której przystąpił wraz z PPR w grudniu 1948) w Lublinie; od 1947 do 1948 III sekretarz KW PPR, a w latach 1948–1949 sekretarz organizacyjny KW PPR i PZPR. W latach 1959–1968 zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR. W lipcu 1981 wchodził w skład prezydium IX Nadzwyczajnego Zjazdu PZPRPrezydium Zjazdu, „Życie Warszawy”, nr 163, 15 lipca 1981, s. 9.. Od sierpnia 1981 był członkiem Komisji Wniosków, Skarg i Sygnałów od Ludności Komitetu Centralnego PZPRSkład Komisji Komitetu Centralnego PZPR, „Trybuna Ludu”, nr 189, 14 sierpnia 1981, s. 3.. Od 1984 do 1987 ponownie zasiadał w KW partii w Lublinie.
W latach 1944–1946, 1950–1952 oraz 1956–1969 przewodniczący prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej województwa lubelskiego. W okresie 1949–1950 wojewoda lubelski. W 1947 uzyskał mandat posła na Sejm Ustawodawczy w okręgu Zamość z ramienia Polskiej Partii Robotniczej. Zasiadał w Komisji Przemysłowej, Komisji Prawniczej i Regulaminowej oraz w Komisji Skarbowej. W 1957, 1961, 1965, 1969, 1972, 1976 i 1980 ponownie uzyskiwał mandat posła jako reprezentant Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Do Sejmu Ustawodawczego oraz Sejmu III, IV, V i VI kadencji dostał się z okręgu Zamość, do Sejmu II kadencji z okręgu Tomaszów Lubelski, a do Sejmu VII i VIII kadencji z okręgu Lublin.
W okresie 1946–1977 prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Opieki nad Majdankiem. Od 1949 prezes Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Lublinie, a także członek Rady Naczelnej i Zarządu Głównego ZBoWiD; od 1985 członek prezydium Rady Naczelnej ZBoWiD. Członek honorowy Lubelskiego Towarzystwa Naukowego. Od 1952 do 1955 pełnił funkcję prezesa Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Krakowie oraz w Kielcach (Radomiu). W latach 1969–1976 dyrektor Wydawnictwa Lubelskiego. W 1971 został przewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w Lublinie. W 1974 wybrany w skład Zarządu Głównego, a w 1983 w skład Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej; od 1980 prezesował Okręgowi Lubelskiemu TPPR. W latach 80. członek Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego„Trybuna Robotnicza”, nr 109 (12 961), 10 maja 1983, s. 6..
W październiku 1980 otrzymał awans na stopień generała brygady w stanie spoczynku. Nominację wręczył mu w Belwederze przewodniczący Rady Państwa prof. Henryk Jabłoński.
Pochowany został 26 września 1987 w Alei Zasłużonych na cmentarzu wojskowo-komunalnym przy ul. Lipowej w Lublinie (kwatera P3AZ-1-1) wraz z żoną, Krystyną Dąbek z domu Bartoszewską (1913–1992). W pogrzebie w imieniu władz uczestniczyli: członek Biura Politycznego KC PZPR, sekretarz KC PZPR gen. broni Józef Baryła oraz prezes Zarządu Głównego ZBoWiD gen. broni Józef Kamiński. mały|Grób gen. Pawła Dąbka na cmentarzu przy ul. Lipowej
Życie prywatne Mieszkał w Lublinie. Był żonaty z Krystyną z domu Bartoszewską (zmarła w 1992). Małżeństwo miało córkęJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom I: A–H, Toruń 2010, s. 318..
Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1974)Zaszczytne wyróżnienie i uhonorowanie najbardziej zasłużonych ludzi pracy, „Dziennik Polski”, 1974, nr 172, s. 1. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy (1964)Lista odznaczonych, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 20 lipca 1964, s. 2. Order Sztandaru Pracy II klasy Order Krzyża Grunwaldu III klasy Order Czerwonego Sztandaru (Związek Radziecki) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki Krzyż Oświęcimski (1985)Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 123. Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1981)150 żołnierzy Września otrzymało medale „Za udział w wojnie obronnej 1939”, „Trybuna Robotnicza”, nr 175, 2 września 1981, s. 2. Medal im. Ludwika Waryńskiego (1987)W uznaniu zasług, „Życie Partii”, nr 3, 10 lutego 1988, s. 20. Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955). Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)Uroczyste posiedzenie Prezydium Rady Naczelnej ZBoWiD, „Dziennik Bałtycki”, nr 177, 26 lipca 1984, s. 2. Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1967)„Wojskowy Przegląd Historyczny”, nr 3, 1967, s. 390. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1. Pamiątkowy Medal z okazji 40 rocznicy powstania Krajowej Rady Narodowej (1983)Uhonorowani pamiątkowymi medalami, „Trybuna Robotnicza”, nr 307, 30 grudnia 1983, s. 3. Medal pamiątkowy Sejmu PRL (1983)Jubileusz Pawła Dąbka, „Trybuna Ludu”, nr 233, 1 października 1983, s. 2. Złota odznaka 20-lecia UMCS (1964)Złote odznaki 20-lecia UMCS, „Trybuna Ludu”, nr 268, 27 września 1964, s. 5. Tytuł „Honorowego członka Związku Polskich Artystów Plastyków”Historia i dzień dzisiejszy plastyki lubelskie, „Trybuna Ludu”, nr 49, 18 lutego 1966, s. 6. inne
Przypisy
Bibliografia Strona sejmowa posła VIII kadencji. Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984, s. 154. Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom I: A–H, Toruń 2010, s. 316–318.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Członkowie Rady Krajowej PRON Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Dowódcy obwodów Gwardii Ludowej Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Działacze spółdzielni „Samopomoc Chłopska” Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Instruktorzy KC PPR Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem im. Ludwika Waryńskiego Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie Gwardii Ludowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Posłowie z okręgu Lublin (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Zamość (PRL) Kategoria:Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie Kategoria:Przewodniczący Wojewódzkich Komitetów Frontu Jedności Narodu Kategoria:Sekretarze Komitetów Wojewódzkich PPR Kategoria:Sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Lublinie Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Więźniowie KL Lublin Kategoria:Wojewodowie lubelscy (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Zastępcy członków Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1987