Lata 1610–1619
Wydarzenia na świecie 1610 Król Francji i Nawarry, Henryk IV Burbon, został zabity przez fanatyka religijnego, François Ravaillaca. Śmierć Dymitra Samozwańca II (dymitriady).
1611 W Niżnym Nowogrodzie doszło do wybuchu powstania zbrojnego kierowanego przez kupca Kuźmę Minina i księcia Dymitra Pożarskiego przeciwko polskiej interwencji. Początek wojny kalmarskiej.
1612 Kapitulacja polskiej załogi na Kremlu w Moskwie, zwycięstwo powstańców Minina i Pożarskiego.
1613 Sobór Ziemski wybrał na cara Rosji Michała I Romanowa, zapoczątkowując panowanie dynastii Romanowów. Koniec wielkiej smuty. Próba odzyskania Moskwy przez Rzeczpospolita Obojga Narodów w 1618 roku zakończyła się niepowodzeniem. Na mocy rozejmu w Dywilinie (1619), potwierdzonego następnie w Polanowie (1634), Rosja zrzekła się na rzecz Rzeczypospolitej ziem: smoleńskiej, czernihowskiej i siewierskiej. Pożar londyńskiego teatru „The Globe”
1614: Założono kolonię holenderską w Ameryce Północnej u ujścia Rzeki Hudsona, zwaną Nową Holandią. Założenie Tirany.
1618: 23 maja — Defenestracja w Pradze zapoczątkowała powstanie czeskie przeciwko panowaniu Habsburgów oraz stała się początkiem wojny trzydziestoletniej. oblężenie Pilzna, Księstwo Pruskie przeszło pod panowanie Brandenburgii.
1619: bitwa pod Humiennem Ferdynand II Habsburg został królem Węgier i Czech oraz arcyksięciem Austrii, a następnie cesarzem rzymsko-niemieckim (do 1637).
Wydarzenia w Polsce 1610 Zwycięstwo hetmana Stanisława Żółkiewskiego pod Kłuszynem nad wojskami moskiewskimi – wojna polsko-rosyjska 1609–1618.
1611: wzięty do niewoli car Wasyl IV Szujski ukorzył się przed Zygmuntem III w Warszawie. rozejm w wojnie polsko-szwedzkiej. hołd elektora brandenburskiego Jana Zygmunta Hohenzollerna złożony Zygmuntowi III Wazie, potwierdzający prawo Jana Zygmunta do opieki nad księciem pruskim Albrecht Fryderyk Hohenzollern, (co w przyszłości ułatwiło połączenie w jednym ręku władzy nad Brandenburgią i Prusami). Przedłużające się rokowania z królem Zygmuntem III Wazą oraz zdobycie Smoleńska. Nadużycia wojsk polskich na zajętych terenach wywołały powstanie przeciwko okupantom.
1612 Klęska wojsk polskich Stefana Potockiego w bitwie z Turkami i Tatarami pod Sasowym Rogiem. Szlachta i mieszczanie pod wodzą Kuźmy Minina i Dymitra Pożarskiego odzyskali Moskwę i zmusili załogę polską na Kremlu do kapitulacji.
1613 Zawarcie układu pomiędzy Zygmuntem III Wazą a Habsburgami austriackimi. 1617–1618 Wyprawa królewicza Władysława Wazy na Moskwę w ramach działań zbrojnych przeciwko państwu moskiewskiemu
Osoby
Polscy politycy Zygmunt III Waza Stanisław Żółkiewski
Politycy zagraniczni Abbas I Wielki, szach Persji Ahmed I, sułtan Imperium Osmańskiego Albrecht Fryderyk Hohenzollern Axel Oxenstierna, szwedzki kanclerz, najbliższy współpracownik Gustawa II Adolfa Chrystian IV Oldenburg, król Danii i Norwegii Ferdynand II Habsburg, król Czech i Węgier, cesarz Filip III Habsburg, król Hiszpanii i król Portugalii Francisco Gómez de Sandoval y Rojas, książę Lerma, faworyt Filipa III i pierwszy valido, wicekról Portugalii, kardynał Gustaw II Adolf, król Szwecji Jan Zygmunt Hohenzollern, elektor brandenburski, regent księstwa pruskiego, książę pruski Jakub I Stuart, król Anglii i Szkocji Maciej Habsburg, król Węgier, arcyksiążę Austrii, król Czech, cesarz Maria Medycejska, matka Ludwika XIII, regentka w okresie jego małoletniości Maurycy Orański, stadtholder Niderlandów Michał I Romanow, car Rosji Paweł V, papież
Przypisy
1610