Oto lista przypadków używanych w różnych językach fleksyjnych lub aglutynacyjnych posiadających deklinację.
Znaczenie terminów agens, pacjens, podmiot doznający, narzędzie wiąże się z zagadnieniem ról semantycznych.
Przypadek Znaczenie Przykład użycia Przykłady języków Abessivus = Privativus bez czegoś bez domu erzjaestońskifińskiinari saami Ablativus od czegoś, od strony czegoś;często przypadek synkretyczny od domu czeczeńskierzjaestońskifińskiinuktitutłacinasanskryttureckiwęgierski Absolutivus (1) pacjens, podmiot zdania nieprzechodniego;(2) pacjens, podmiot nieaktywny;(3) pacjens, podmiot zdania nieprzechodniego, narzędzie(zob. Stosunki morfosyntaktyczne) (1) pchnął drzwi, a drzwi otworzyły się;(2) przeszła przez lód, on pośliznął się;(3) pchnął drzwi ręką, a one otworzyły się (1) baskijski(2) język nominatywno-absolutywny(3) inuktitut Accusativus (biernik) (1) pacjens;(2) dopełnienie czasowników nieprzechodnich(zob. Stosunki morfosyntaktyczne) (1) otworzyła drzwi;(2) widzę ją (1) bułgarski (tylko zaimki)białoruskiczeskierzjaesperantofińskijidyszinari saamilitewskiłotewskiłacinaniemieckipolskipółnocny saamirosyjskisanskrytserbskisłowackitureckiukraińskiwęgierski(2)inuktitut Adessivus przy czymś, u czegoś przy domu estońskifińskilitewskiwęgierski Aequativus względem czegoś, w porównaniu z czymś względem domu, w porównaniu z domem staroturecki Allativus ku czemuś, w stronę czegoś ku domowi czeczeńskierzjaestońskifińskilitewskiwęgierskiAntessivusprzed czymśprzed domemjęzyki drawidyjskieApudessivusobok czegośobok domudidojskiAversivusomijając cośomijając domwarlpiri yidiny Causalis z powodu czegoś z powodu domu keczua Causalis-finalis z powodu czegoś, dla czegoś, po coś, o coś dla domu, o dom węgierski Comitativus z czymś z domem estońskifińskiinari saamipółnocny saamiturecki Comparativus jak coś jak dom czeczeński Dativus (celownik) kierunek lub odbiorca domowi bułgarski (tylko zaimki)białoruskiczeczeńskiczeskierzjahindiinuktitutjidyszlitewskiłacinaniemieckipolskirosyjskirumuńskisanskrytserbskisłowackiukraińskiwęgierski Delativus z czegoś, z powierzchni czegoś z (dachu) domu, ze stołu węgierski Disjunctivus używany gdy podmiot jest powtórzony dla emfazy lub dla wyszczególnienia dom i samochód, one są tutaj oba francuski (tylko zaimki) Distributivus po ile, co ile po (jednym) domu, po dwa domy, (jeden) na osobę fiński (dialekt)węgierski Distributivus-temporalis jak często co dzień, co sobotę, co rok węgierski Egressivus począwszy od czegoś (początek w sensie przestrzennym lub czasowym) począwszy od domu udmurcki Elativus z wnętrza czegoś z domu erzjaestoński ewenkijskifińskiwęgierski Ergativus agens (zob. Stosunki morfosyntaktyczne) on pchnął drzwi, a one się otworzyły baskijskiczeczeńskisamoański Ergativus-genetivus agens, posiadacz on pchnął drzwi, a one się otworzyły; jej pies inuktitut Essivus jako coś, będąc w stanie czegoś,(chwilowo) w charakterze kogoś / czegoś jako dom inuktitutestońskifińskiinari saamipółnocny saamiśrednioegipski Essivus-formalis jako ktoś, w charakterze czegoś (cecha) jako dom węgierski Essivus-modalis jako ktoś, w charakterze kogoś (czynność) jako dom węgierski Exessivus (wychodząc) ze stanu ze stanu bycia domem estońskifiński (dialekt) Formalis jako coś jako przykład węgierski Genetivus (dopełniacz) kogoś, czegoś, czyj domu bułgarski (tylko zaimki)białoruskiczeczeńskiczeskierzjaestońskifińskigreckiniderlandzkiinari saamilitewskiłotewskiłacinaniemieckipolskipółnocny saamirosyjskirumuńskisanskrytserbskisłowackiszwedzkiukraiński Illativus do (wnętrza) czegoś, w coś do domu, w las erzjaestońskifińskiinari saamilitewskipółnocny saamiwęgierski Inessivus w czymś, wewnątrz czegoś w domu erzjaestońskifińskiwęgierski Instructivus w jakiś sposób pieszo, na własne oczy, oburącz, zębami fiński Instrumentalis (narzędnik) czymś (instrument) domem białoruskiczeczeńskiczeskilitewskipolskirosyjskisanskrytsłowackiukraiński Instrumentalis-comitativus czymś, z czymś domem, z domem węgierski Intransitivus podmiot zdania nieprzechodniego (zob. Stosunki morfosyntaktyczne) dom Intrativuspomiędzy czymśpomiędzy domamilimbu keczua Lativus do czegoś do domu erzjafiński Locativus (miejscownik) gdzieś w domu, przy domu, na domu białoruskiczeskiinari saamilitewskiłacina (gł. nazwy miejscowości)łotewskipolskipółnocny saamirosyjskisanskrytserbskisłowackiukraińskiwęgierski (tylko nazwy niektórych miejscowości) Nominativus (mianownik) (1) agens;(2) agens lub podmiot aktywny(zob. Stosunki morfosyntaktyczne) (1) on pchnął drzwi, a one się otworzyły;(2) on pchnął drzwi, a one się otworzyły; ona przestała (1) język nominatywno-akuzatywny(2) język nominatywno-absolutywny Objectivus dopełnienie bliższe lub dalsze albo forma łącząca się z przyimkiem widzę ją; dałem jej książkę; z nią. angielski Obliquus dowolna funkcja z wyjątkiem mianownika co do domu hindi Partitivus (ilość) czegoś, (część) czegoś (kawałek) domu estońskifińskiinari saami Passivus podmiot przy czasowniku nieprzechodnim lub logiczne uzupełnienie czasownika przechodniego drzwi otworzyły się języki kaukaskie Possessivus czyjś domu, posiadany przez dom angielskiquenyajidyszPostessivusza czymśza domemlezgiński agulski Prepositionalis przypadek używany z różnymi przyimkami w domu, o domu, na domu rosyjski Privativus zob. Abessivus Prolativus przez coś, przez powierzchnię czegoś, przez wnętrze czegoś przez dom erzjaestońskifiński Prosecutivus wzdłuż czegoś wzdłuż domu, wzdłuż drogi kalaallisut Sociativus razem z czymś razem z domem węgierskiSubessivuspod czymśpod domemdidojski Sublativus na coś, na powierzchnię czegoś na dom, na stół węgierski Superessivus na czymś, na powierzchni czegoś na domu, na stole węgierski Temporalis o (czasie), w czasie czegoś o siódmej, podczas spotkania węgierski Terminativus aż do czegoś (koniec w sensie przestrzennym lub czasowym) aż do domu estońskiwęgierski Translativus w coś, (czynić) czymś, wybierać na kogoś (stając się) domem, (zamieniać) w dom erzjaestońskifińskiwęgierski Vialis poprzez coś, używając czegoś poprzez dom, używając domu inuktitut Vocativus (wołacz) używany przy zwrotach bezpośrednich domie! arabskibułgarskibiałoruski (rzadko)czeskigreckihindilitewskiłacinamacedońskipolskirumuńskisanskrytserbskiukraiński
Przypisy
* Kategoria:Listy związane z językoznawstwem
eo:Kazo