Orzełek australijski (Hieraaetus morphnoides) – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Zamieszkuje niemal całą Australię; nie występuje na Tasmanii. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Obecnie nie wyróżnia się podgatunków Hieraaetus morphnoides. Za jego podgatunek uznawano orzełka nowogwinejskiego (H. weiskei), klasyfikowanego obecnie jako osobny gatunek. Gatunkami spokrewnionymi z orzełkiem australijskim są także orzełek włochaty (H. pennatus) i orzełek plamisty (H. ayresii).
Morfologia thumb|left|200px|Sylwetka ptaka w locie Długość ciała 38–55 cm, rozpiętość skrzydeł 101–136 cm. Samce ważą 440–810 g, a samice 745–1250 g.
Ekologia i zachowanie Zamieszkuje różnorodne siedliska otwarte i zalesione, np. słabo zalesione pogórza, skrub, sawannę, otwarte lasy czy lasy eukaliptusowe wzdłuż rzek. Nie występuje w gęstych lasach. Spotykany zazwyczaj od poziomu morza do 1500 m n.p.m., maksymalnie do 1750 m n.p.m.
Okres lęgowy zależy od szerokości geograficznej, na północy ma miejsce w porze suchej od marca do września (a nawet grudnia), a w centrum i na południu zwykle od sierpnia do października (rzadziej od maja do grudnia). Gniazdo, którego budową zajmują się oboje rodzice, to platforma z patyków wyłożona zielonymi liśćmi i umieszczona na wysokości 5–45 m w rozwidleniu żywego drzewa. Czasami wykorzystywane jest gniazdo innego gatunku ptaków. W zniesieniu zwykle 2 jaja (czasami 1 lub 3). Wysiadywaniem i opieką nad pisklętami zajmuje się głównie samica. Inkubacja trwa 36–40 dni, młode opuszczają gniazdo po 54–66 dniach od wyklucia, ale jeszcze przez około 2 miesiące są zależne od rodziców.
Żywi się małymi ssakami (np. młodymi królikami), ptakami, gadami (głównie jaszczurkami) i dużymi owadami, rzadko padliną czy rybami.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje orzełka australijskiego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Jego liczebność ocenia się na 10–100 tysięcy dorosłych osobników. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jastrzębiowate Kategoria:Ptaki Australii Kategoria:Fauna endemiczna Australii Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1841 roku